De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. namque Ceres fertur fruges Liberque liquoris
  2. vitigeni laticem mortalibus instituisse;
  3. cum tamen his posset sine rebus vita manere,
  4. ut fama est aliquas etiam nunc vivere gentis.
  5. at bene non poterat sine puro pectore vivi;
  6. quo magis hic merito nobis deus esse videtur,
  7. ex quo nunc etiam per magnas didita gentis
  8. dulcia permulcent animos solacia vitae.
  9. Herculis antistare autem si facta putabis,
  10. longius a vera multo ratione ferere.
  11. quid Nemeaeus enim nobis nunc magnus hiatus
  12. ille leonis obesset et horrens Arcadius sus,
  13. tanto opere officerent nobis Stymphala colentes?
  14. denique quid Cretae taurus Lernaeaque pestis
  15. hydra venenatis posset vallata colubris?
  16. quidve tripectora tergemini vis Geryonai
  17. et Diomedis equi spirantes naribus ignem
  18. Thracia Bistoniasque plagas atque Ismara propter
  19. aureaque Hesperidum servans fulgentia mala,
  20. asper, acerba tuens, immani corpore serpens
  21. arboris amplexus stirpes? quid denique obesset
  22. propter Atlanteum litus pelagique severa,
  23. quo neque noster adit quisquam nec barbarus audet?
  24. cetera de genere hoc quae sunt portenta perempta,
  25. si non victa forent, quid tandem viva nocerent?
  26. nil, ut opinor: ita ad satiatem terra ferarum
  27. nunc etiam scatit et trepido terrore repleta est
  28. per nemora ac montes magnos silvasque profundas;
  29. quae loca vitandi plerumque est nostra potestas.
  30. at nisi purgatumst pectus, quae proelia nobis
  31. atque pericula tumst ingratis insinuandum!
  32. quantae tum scindunt hominem cuppedinis acres
  33. sollicitum curae quantique perinde timores!
  34. quidve superbia spurcitia ac petulantia? quantas
  35. efficiunt clades! quid luxus desidiaeque?
  36. haec igitur qui cuncta subegerit ex animoque
  37. expulerit dictis, non armis, nonne decebit
  38. hunc hominem numero divom dignarier esse?
  39. cum bene praesertim multa ac divinitus ipsis
  40. iam mortalibus e divis dare dicta suerit
  41. atque omnem rerum naturam pandere dictis.
  42. Cuius ego ingressus vestigia dum rationes
  43. persequor ac doceo dictis, quo quaeque creata
  44. foedere sint, in eo quam sit durare necessum
  45. nec validas valeant aevi rescindere leges,
  46. quo genere in primis animi natura reperta est
  47. nativo primum consistere corpore creta,
  48. nec posse incolumem magnum durare per aevum,
  49. sed simulacra solere in somnis fallere mentem,
  50. cernere cum videamur eum quem vita reliquit,
  51. quod super est, nunc huc rationis detulit ordo,
  52. ut mihi mortali consistere corpore mundum
  53. nativomque simul ratio reddunda sit esse;
  54. et quibus ille modis congressus materiai
  55. fundarit terram caelum mare sidera solem
  56. lunaique globum; tum quae tellure animantes
  57. extiterint, et quae nullo sint tempore natae;
  58. quove modo genus humanum variante loquella
  59. coeperit inter se vesci per nomina rerum;
  60. et quibus ille modis divom metus insinuarit
  61. pectora, terrarum qui in orbi sancta tuetur
  62. fana lacus lucos aras simulacraque divom.
  63. praeterea solis cursus lunaeque meatus
  64. expediam qua vi flectat natura gubernans;
  65. ne forte haec inter caelum terramque reamur
  66. libera sponte sua cursus lustrare perennis,
  67. morigera ad fruges augendas atque animantis,
  68. neve aliqua divom volvi ratione putemus.
  69. nam bene qui didicere deos securum agere aevom,
  70. si tamen interea mirantur qua ratione
  71. quaeque geri possint, praesertim rebus in illis
  72. quae supera caput aetheriis cernuntur in oris,
  73. rursus in antiquas referuntur religiones
  74. et dominos acris adsciscunt, omnia posse
  75. quos miseri credunt, ignari quid queat esse,
  76. quid nequeat, finita potestas denique cuique
  77. qua nam sit ratione atque alte terminus haerens.
  78. Quod super est, ne te in promissis plura moremur,
  79. principio maria ac terras caelumque tuere;
  80. quorum naturam triplicem, tria corpora, Memmi,
  81. tris species tam dissimilis, tria talia texta,
  82. una dies dabit exitio, multosque per annos
  83. sustentata ruet moles et machina mundi.
  84. nec me animi fallit quam res nova miraque menti
  85. accidat exitium caeli terraeque futurum,
  86. et quam difficile id mihi sit pervincere dictis;
  87. ut fit ubi insolitam rem adportes auribus ante
  88. nec tamen hanc possis oculorum subdere visu
  89. nec iacere indu manus, via qua munita fidei
  90. proxima fert humanum in pectus templaque mentis.
  91. sed tamen effabor. dictis dabit ipsa fidem res
  92. forsitan et graviter terrarum motibus ortis
  93. omnia conquassari in parvo tempore cernes.
  94. quod procul a nobis flectat fortuna gubernans,
  95. et ratio potius quam res persuadeat ipsa
  96. succidere horrisono posse omnia victa fragore.
  97. Qua prius adgrediar quam de re fundere fata
  98. sanctius et multo certa ratione magis quam
  99. Pythia quae tripode a Phoebi lauroque profatur,
  100. multa tibi expediam doctis solacia dictis;
  101. religione refrenatus ne forte rearis
  102. terras et solem et caelum, mare sidera lunam,
  103. corpore divino debere aeterna manere,
  104. proptereaque putes ritu par esse Gigantum
  105. pendere eos poenas inmani pro scelere omnis,
  106. qui ratione sua disturbent moenia mundi
  107. praeclarumque velint caeli restinguere solem
  108. inmortalia mortali sermone notantes;
  109. quae procul usque adeo divino a numine distent
  110. inque deum numero quae sint indigna videri,
  111. notitiam potius praebere ut posse putentur
  112. quid sit vitali motu sensuque remotum.
  113. quippe etenim non est, cum quovis corpore ut esse
  114. posse animi natura putetur consiliumque.
  115. sicut in aethere non arbor, non aequore salso