De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. tunc et amicitiem coeperunt iungere aventes
  2. finitimi inter se nec laedere nec violari,
  3. et pueros commendarunt muliebreque saeclum,
  4. vocibus et gestu cum balbe significarent
  5. imbecillorum esse aequum misererier omnis.
  6. nec tamen omnimodis poterat concordia gigni,
  7. sed bona magnaque pars servabat foedera caste;
  8. aut genus humanum iam tum foret omne peremptum
  9. nec potuisset adhuc perducere saecla propago.
  10. At varios linguae sonitus natura subegit
  11. mittere et utilitas expressit nomina rerum,
  12. non alia longe ratione atque ipsa videtur
  13. protrahere ad gestum pueros infantia linguae,
  14. cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.
  15. sentit enim vim quisque suam quod possit abuti.
  16. cornua nata prius vitulo quam frontibus extent,
  17. illis iratus petit atque infestus inurget.
  18. at catuli pantherarum scymnique leonum
  19. unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant,
  20. vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.
  21. alituum porro genus alis omne videmus
  22. fidere et a pennis tremulum petere auxiliatum.
  23. proinde putare aliquem tum nomina distribuisse
  24. rebus et inde homines didicisse vocabula prima,
  25. desiperest. nam cur hic posset cuncta notare
  26. vocibus et varios sonitus emittere linguae,
  27. tempore eodem alii facere id non quisse putentur?
  28. praeterea si non alii quoque vocibus usi
  29. inter se fuerant, unde insita notities est
  30. utilitatis et unde data est huic prima potestas,
  31. quid vellet facere ut sciret animoque videret?
  32. cogere item pluris unus victosque domare
  33. non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent.
  34. nec ratione docere ulla suadereque surdis,
  35. quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur
  36. nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris
  37. vocis inauditos sonitus obtundere frustra.
  38. postremo quid in hac mirabile tantoperest re,
  39. si genus humanum, cui vox et lingua vigeret,
  40. pro vario sensu varia res voce notaret?
  41. cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum
  42. dissimilis soleant voces variasque ciere,
  43. cum metus aut dolor est et cum iam gaudia gliscunt.
  44. quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.
  45. inritata canum cum primum magna Molossum
  46. mollia ricta fremunt duros nudantia dentes,
  47. longe alio sonitu rabies restricta minatur,
  48. et cum iam latrant et vocibus omnia complent;
  49. at catulos blande cum lingua lambere temptant
  50. aut ubi eos lactant, pedibus morsuque potentes
  51. suspensis teneros imitantur dentibus haustus,
  52. longe alio pacto gannitu vocis adulant,
  53. et cum deserti baubantur in aedibus, aut cum
  54. plorantis fugiunt summisso corpore plagas.
  55. denique non hinnitus item differre videtur,
  56. inter equas ubi equus florenti aetate iuvencus
  57. pinnigeri saevit calcaribus ictus Amoris
  58. et fremitum patulis sub naribus edit ad arma,
  59. et cum sic alias concussis artibus hinnit?
  60. postremo genus alituum variaeque volucres,
  61. accipitres atque ossifragae mergique marinis
  62. fluctibus in salso victum vitamque petentes,
  63. longe alias alio iaciunt in tempore voces,
  64. et quom de victu certant praedaque repugnant.
  65. et partim mutant cum tempestatibus una
  66. raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta
  67. corvorumque gregis ubi aquam dicuntur et imbris
  68. poscere et inter dum ventos aurasque vocare.
  69. ergo si varii sensus animalia cogunt,
  70. muta tamen cum sint, varias emittere voces,
  71. quanto mortalis magis aequumst tum potuisse
  72. dissimilis alia atque alia res voce notare!
  73. Illud in his rebus tacitus ne forte requiras,
  74. fulmen detulit in terram mortalibus ignem
  75. primitus, inde omnis flammarum diditur ardor;