De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. et facit, ut prius hunc omnem sentire queamus
  2. quam speculum; sed ubi in speculum quoque sensimus ipsum,
  3. continuo a nobis in eum quae fertur imago
  4. pervenit, et nostros oculos reiecta revisit
  5. atque alium prae se propellens volvit,
  6. et facit ut prius hunc quam se videamus, eoque
  7. distare ab speculo tantum semota videtur.
  8. quare etiam atque etiam minime mirarier est par
  9. ---
  10. illis quae reddunt speculorum ex aequore visum,
  11. binis quoniam res confit utraque.
  12. Nunc ea quae nobis membrorum dextera pars est,
  13. in speculis fit ut in laeva videatur eo quod
  14. planitiem ad speculi veniens cum offendit imago,
  15. non convertitur incolumis, sed recta retrorsum
  16. sic eliditur, ut siquis, prius arida quam sit
  17. cretea persona, adlidat pilaeve trabive,
  18. atque ea continuo rectam si fronte figuram
  19. servet et elisam retro sese exprimat ipsa.
  20. fiet ut, ante oculus fuerit qui dexter, ut idem
  21. nunc sit laevus et e laevo sit mutua dexter.
  22. Fit quoque de speculo in speculum ut tradatur imago,
  23. quinque etiam aut sex ut fieri simulacra .
  24. nam quae cumque retro parte interiore latebunt,
  25. inde tamen, quamvis torte penitusque remota,
  26. omnia per flexos aditus educta licebit
  27. pluribus haec speculis videantur in aedibus esse.
  28. usque adeo speculo in speculum translucet imago,
  29. et cum laeva data est, fit rusum ut dextera fiat,
  30. inde retro rursum redit et convertit eodem.
  31. Quin etiam quae cumque latuscula sunt speculorum
  32. adsimili lateris flexura praedita nostri,
  33. dextera ea propter nobis simulacra remittunt,
  34. aut quia de speculo in speculum transfertur imago,
  35. inde ad nos elisa bis advolat, aut etiam quod
  36. circum agitur, cum venit, imago propterea quod
  37. flexa figura docet speculi convertier ad nos.
  38. Indugredi porro pariter simulacra pedemque
  39. ponere nobiscum credas gestumque imitari
  40. propterea quia, de speculi qua parte recedas,
  41. continuo nequeunt illinc simulacra reverti;
  42. omnia quandoquidem cogit natura referri
  43. ac resilire ab rebus ad aequos reddita flexus.
  44. Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.
  45. sol etiam caecat, contra si tendere pergas,
  46. propterea quia vis magnast ipsius et alte
  47. per purum simulacra feruntur
  48. et feriunt oculos turbantia composituras.
  49. Praeterea splendor qui cumque est acer adurit
  50. saepe oculos ideo quod semina possidet ignis
  51. multa, dolorem oculis quae gignunt insinuando.
  52. lurida praeterea fiunt quae cumque tuentur
  53. arquati, quia luroris de corpore eorum
  54. semina multa fluunt simulacris obvia rerum,
  55. multaque sunt oculis in eorum denique mixta,
  56. quae contage sua palloribus omnia pingunt.
  57. E tenebris autem quae sunt in luce tuemur
  58. propterea quia, cum propior caliginis
  59. ater init oculos prior et possedit apertos,
  60. insequitur candens confestim lucidus ,
  61. qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras
  62. illius; nam multis partibus hic est
  63. mobilior multisque minutior et mage pollens.
  64. qui simul atque vias oculorum luce replevit
  65. atque pate fecit, quas ante obsederat
  66. ATER, continuo rerum simulacra secuntur,
  67. quae sita sunt in luce, lacessuntque ut videamus.
  68. quod contra facere in tenebris e luce nequimus
  69. propterea quia posterior caliginis
  70. crassior insequitur, qui cuncta foramina complet
  71. obsiditque vias oculorum, ne simulacra
  72. possint ullarum rerum coniecta moveri.
  73. Quadratasque procul turris cum cernimus urbis,
  74. propterea fit uti videantur saepe rutundae,
  75. angulus optusus quia longe cernitur omnis
  76. sive etiam potius non cernitur ac perit eius
  77. plaga nec ad nostras acies perlabitur ictus,
  78. per multum quia dum simulacra feruntur,
  79. cogit hebescere eum crebris offensibus .
  80. hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis.
  81. fit quasi ut ad turnum saxorum structa tuantur;
  82. non tamen ut coram quae sunt vereque rutunda,
  83. sed quasi adumbratim paulum simulata videntur.
  84. Umbra videtur item nobis in sole moveri
  85. et vestigia nostra sequi gestumque imitari,
  86. si credis privatum lumine posse
  87. indugredi, motus hominum gestumque sequentem;
  88. nam nihil esse potest aliud nisi lumine cassus
  89. id quod nos umbram perhibere .
  90. ni mirum, quia terra locis ex ordine certis
  91. lumine privatur solis qua cumque meantes
  92. officimus, repletur item quod liquimus eius,
  93. propterea fit uti videatur, quae fuit umbra
  94. corporis, e regione eadem nos usque secuta.
  95. semper enim nova se radiorum lumina fundunt
  96. primaque dispereunt, quasi in ignem lana trahatur.
  97. propterea facile et spoliatur lumine terra
  98. et repletur item nigrasque sibi abluit umbras.
  99. Nec tamen hic oculos falli concedimus hilum.
  100. nam quo cumque loco sit lux atque umbra tueri
  101. illorum est; eadem vero sint lumina necne,
  102. umbraque quae fuit hic eadem nunc transeat illuc,
  103. an potius fiat paulo quod diximus ante,
  104. hoc animi demum ratio discernere debet,
  105. nec possunt oculi naturam noscere rerum.
  106. proinde animi vitium hoc oculis adfingere noli.
  107. Qua vehimur navi, fertur, cum stare videtur;
  108. quae manet in statione, ea praeter creditur ire.
  109. et fugere ad puppim colles campique videntur,
  110. quos agimus praeter navem velisque volamus.
  111. Sidera cessare aetheriis adfixa cavernis
  112. cuncta videntur, et adsiduo sunt omnia motu,
  113. quandoquidem longos obitus exorta revisunt,
  114. cum permensa suo sunt caelum corpore claro.
  115. solque pari ratione manere et luna videtur
  116. in statione, ea quae ferri res indicat ipsa.
  117. Exstantisque procul medio de gurgite montis
  118. classibus inter quos liber patet exitus ingens,
  119. insula coniunctis tamen ex his una videtur.
  120. atria versari et circum cursare columnae
  121. usque adeo fit uti pueris videantur, ubi ipsi
  122. desierunt verti, vix ut iam credere possint
  123. non supra sese ruere omnia tecta minari.
  124. Iamque rubrum tremulis iubar ignibus erigere alte
  125. cum coeptat natura supraque extollere montes,
  126. quos tibi tum supra sol montis esse videtur
  127. comminus ipse suo contingens fervidus igni,
  128. vix absunt nobis missus bis mille sagittae,
  129. vix etiam cursus quingentos saepe veruti;
  130. inter eos solemque iacent immania ponti
  131. aequora substrata aetheriis ingentibus oris,
  132. interiectaque sunt terrarum milia multa,
  133. quae variae retinent gentes et saecla ferarum.
  134. At coniectus aquae digitum non altior unum,
  135. qui lapides inter sistit per strata viarum,
  136. despectum praebet sub terras inpete tanto,
  137. a terris quantum caeli patet altus hiatus,
  138. nubila despicere et caelum ut videare videre,
  139. corpora mirande sub terras abdita caelo.
  140. Denique ubi in medio nobis ecus acer obhaesit
  141. flumine et in rapidas amnis despeximus undas,
  142. stantis equi corpus transversum ferre videtur
  143. vis et in adversum flumen contrudere raptim,
  144. et quo cumque oculos traiecimus omnia ferri
  145. et fluere adsimili nobis ratione videntur.
  146. Porticus aequali quamvis est denique ductu
  147. stansque in perpetuum paribus suffulta columnis,
  148. longa tamen parte ab summa cum tota videtur,
  149. paulatim trahit angusti fastigia coni,
  150. tecta solo iungens atque omnia dextera laevis
  151. donec in obscurum coni conduxit acumen.
  152. In pelago nautis ex undis ortus in undis
  153. sol fit uti videatur obire et condere lumen;
  154. quippe ubi nil aliud nisi aquam caelumque tuentur;
  155. ne leviter credas labefactari undique sensus.
  156. at maris ignaris in portu clauda videntur
  157. navigia aplustris fractis obnitier undis.
  158. nam quae cumque supra rorem salis edita pars est
  159. remorum, recta est, et recta superne guberna;
  160. quae demersa liquore obeunt, refracta videntur
  161. omnia converti sursumque supina reverti
  162. et reflexa prope in summo fluitare liquore.
  163. Raraque per caelum cum venti nubila portant
  164. tempore nocturno, tum splendida signa videntur