De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. et sentire potest secreta a corpore nostro,
  2. quinque, ut opinor, eam faciundum est sensibus auctam.
  3. nec ratione alia nosmet proponere nobis
  4. possumus infernas animas Acherunte vagare.
  5. pictores itaque et scriptorum saecla priora
  6. sic animas intro duxerunt sensibus auctas.
  7. at neque sorsum oculi neque nares nec manus ipsa
  8. esse potest animae neque sorsum lingua neque aures;
  9. haud igitur per se possunt sentire neque esse.
  10. Et quoniam toto sentimus corpore inesse
  11. vitalem sensum et totum esse animale videmus,
  12. si subito medium celeri praeciderit ictu
  13. vis aliqua, ut sorsum partem secernat utramque,
  14. dispertita procul dubio quoque vis animai
  15. et discissa simul cum corpore dissicietur.
  16. at quod scinditur et partis discedit in ullas,
  17. scilicet aeternam sibi naturam abnuit esse.
  18. falciferos memorant currus abscidere membra
  19. saepe ita de subito permixta caede calentis,
  20. ut tremere in terra videatur ab artubus id quod
  21. decidit abscisum, cum mens tamen atque hominis vis
  22. mobilitate mali non quit sentire dolorem;
  23. et simul in pugnae studio quod dedita mens est,
  24. corpore relicuo pugnam caedesque petessit,
  25. nec tenet amissam laevam cum tegmine saepe
  26. inter equos abstraxe rotas falcesque rapaces,
  27. nec cecidisse alius dextram, cum scandit et instat.
  28. inde alius conatur adempto surgere crure,
  29. cum digitos agitat propter moribundus humi pes.
  30. et caput abscisum calido viventeque trunco
  31. servat humi voltum vitalem oculosque patentis,
  32. donec reliquias animai reddidit omnes.
  33. quin etiam tibi si, lingua vibrante, minanti
  34. serpentis cauda, procero corpore, utrumque
  35. sit libitum in multas partis discidere ferro,
  36. omnia iam sorsum cernes ancisa recenti
  37. volnere tortari et terram conspargere tabo,
  38. ipsam seque retro partem petere ore priorem,
  39. volneris ardenti ut morsu premat icta dolore.
  40. omnibus esse igitur totas dicemus in illis
  41. particulis animas? at ea ratione sequetur
  42. unam animantem animas habuisse in corpore multas.
  43. ergo divisast ea quae fuit una simul cum
  44. corpore; quapropter mortale utrumque putandumst,
  45. in multas quoniam partis disciditur aeque.
  46. Praeterea si inmortalis natura animai
  47. constat et in corpus nascentibus insinuatur,
  48. cur super ante actam aetatem meminisse nequimus
  49. nec vestigia gestarum rerum ulla tenemus?
  50. nam si tanto operest animi mutata potestas,
  51. omnis ut actarum exciderit retinentia rerum,
  52. non, ut opinor, id ab leto iam longius errat;
  53. qua propter fateare necessest quae fuit ante
  54. interiisse, et quae nunc est nunc esse creatam.
  55. Praeterea si iam perfecto corpore nobis
  56. inferri solitast animi vivata potestas
  57. tum cum gignimur et vitae cum limen inimus,
  58. haud ita conveniebat uti cum corpore et una
  59. cum membris videatur in ipso sanguine cresse,
  60. sed vel ut in cavea per se sibi vivere solam
  61. convenit, ut sensu corpus tamen affluat omne.
  62. quare etiam atque etiam neque originis esse putandumst
  63. expertis animas nec leti lege solutas;
  64. nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst
  65. corporibus nostris extrinsecus insinuatas,
  66. quod fieri totum contra manifesta docet res
  67. ita conexa est per venas viscera nervos
  68. ossaque, uti dentes quoque sensu participentur;
  69. morbus ut indicat et gelidai stringor aquai
  70. et lapis oppressus subitis e frugibus
  71. nec, tam contextae cum sint, exire videntur
  72. incolumes posse et salvas exsolvere sese
  73. omnibus e nervis atque ossibus articulisque,
  74. quod si forte putas extrinsecus insinuatam
  75. permanare animam nobis per membra solere,
  76. tanto quique magis cum corpore fusa peribit;
  77. quod permanat enim, dissolvitur, interit ergo;
  78. dispertitur enim per caulas corporis omnis.
  79. ut cibus, in membra atque artus cum diditur omnis,
  80. disperit atque aliam naturam sufficit ex se,
  81. sic anima atque animus quamvis est integra recens in
  82. corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur,
  83. dum quasi per caulas omnis diduntur in artus
  84. particulae quibus haec animi natura creatur,
  85. quae nunc in nostro dominatur corpore nata