De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. gentibus humanis habet unde extollere possit,
  2. unde etiam fluvios frondes et pabula laeta
  3. montivago generi possit praebere ferarum.
  4. quare magna deum mater materque ferarum
  5. et nostri genetrix haec dicta est corporis una.
  6. Hanc veteres Graium docti cecinere poetae
  7. sedibus in curru biiugos agitare leones,
  8. aeris in spatio magnam pendere docentes
  9. tellurem neque posse in terra sistere terram.
  10. adiunxere feras, quia quamvis effera proles
  11. officiis debet molliri victa parentum.
  12. muralique caput summum cinxere corona,
  13. eximiis munita locis quia sustinet urbes.
  14. quo nunc insigni per magnas praedita terras
  15. horrifice fertur divinae matris imago.
  16. hanc variae gentes antiquo more sacrorum
  17. Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas
  18. dant comites, quia primum ex illis finibus edunt
  19. per terrarum orbes fruges coepisse creari.
  20. Gallos attribuunt, quia, numen qui violarint
  21. Matris et ingrati genitoribus inventi sint,
  22. significare volunt indignos esse putandos,
  23. vivam progeniem qui in oras luminis edant.
  24. tympana tenta tonant palmis et cymbala circum
  25. concava, raucisonoque minantur cornua cantu,
  26. et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis,
  27. telaque praeportant, violenti signa furoris,
  28. ingratos animos atque impia pectora volgi
  29. conterrere metu quae possint numine divae.
  30. ergo cum primum magnas invecta per urbis
  31. munificat tacita mortalis muta salute,
  32. aere atque argento sternunt iter omne viarum
  33. largifica stipe ditantes ninguntque rosarum
  34. floribus umbrantes matrem comitumque catervam.
  35. hic armata manus, Curetas nomine Grai
  36. quos memorant, Phrygias inter si forte catervas
  37. ludunt in numerumque exultant sanguine laeti
  38. terrificas capitum quatientes numine cristas,
  39. Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illum
  40. vagitum in Creta quondam occultasse feruntur,
  41. cum pueri circum puerum pernice chorea
  42. armat et in numerum pernice chorea
  43. armati in numerum pulsarent aeribus aera,
  44. ne Saturnus eum malis mandaret adeptus
  45. aeternumque daret matri sub pectore volnus.
  46. propterea magnam armati matrem comitantur,
  47. aut quia significant divam praedicere ut armis
  48. ac virtute velint patriam defendere terram
  49. praesidioque parent decorique parentibus esse.
  50. quae bene et eximie quamvis disposta ferantur,
  51. longe sunt tamen a vera ratione repulsa.
  52. omnis enim per se divom natura necessest
  53. inmortali aevo summa cum pace fruatur
  54. semota ab nostris rebus seiunctaque longe;
  55. nam privata dolore omni, privata periclis,
  56. ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,
  57. nec bene promeritis capitur neque tangitur ira.
  58. terra quidem vero caret omni tempore sensu,
  59. et quia multarum potitur primordia rerum,
  60. multa modis multis effert in lumina solis.
  61. hic siquis mare Neptunum Cereremque vocare
  62. constituet fruges et Bacchi nomine abuti
  63. mavolt quam laticis proprium proferre vocamen,
  64. concedamus ut hic terrarum dictitet orbem
  65. esse deum matrem, dum vera re tamen ipse
  66. religione animum turpi contingere parcat.
  67. Saepe itaque ex uno tondentes gramina campo
  68. lanigerae pecudes et equorum duellica proles
  69. buceriaeque greges eodem sub tegmine caeli
  70. ex unoque sitim sedantes flumine aquai
  71. dissimili vivont specie retinentque parentum
  72. naturam et mores generatim quaeque imitantur.
  73. tanta est in quovis genere herbae materiai
  74. dissimilis ratio, tanta est in flumine quoque.
  75. Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam
  76. ossa cruor venae calor umor viscera nervi
  77. constituunt, quae sunt porro distantia longe,
  78. dissimili perfecta figura principiorum.
  79. Tum porro quae cumque igni flammata cremantur.
  80. si nil praeterea, tamen haec in corpore tradunt,
  81. unde ignem iacere et lumen submittere possint
  82. scintillasque agere ac late differre favillam.
  83. cetera consimili mentis ratione peragrans
  84. invenies igitur multarum semina rerum
  85. corpore celare et varias cohibere figuras.
  86. Denique multa vides, quibus et color et sapor una
  87. reddita sunt cum odore in primis pleraque poma.
  88. haec igitur variis debent constare figuris;
  89. nidor enim penetrat qua fucus non it in artus,
  90. fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatur
  91. sensibus; ut noscas primis differre figuris.
  92. dissimiles igitur formae glomeramen in unum
  93. conveniunt et res permixto semine constant.
  94. Quin etiam passim nostris in versibus ipsis
  95. multa elementa vides multis communia verbis,
  96. cum tamen inter se versus ac verba necesse est
  97. confiteare alia ex aliis constare elementis;
  98. non quo multa parum communis littera currat
  99. aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem,
  100. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  101. sic aliis in rebus item communia multa
  102. multarum rerum cum sint, primordia rerum
  103. dissimili tamen inter se consistere summa
  104. possunt; ut merito ex aliis constare feratur
  105. humanum genus et fruges arbustaque laeta.
  106. Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est
  107. omnia; nam volgo fieri portenta videres,
  108. semiferas hominum species existere et altos
  109. inter dum ramos egigni corpore vivo
  110. multaque conecti terrestria membra marinis,
  111. tum flammam taetro spirantis ore Chimaeras
  112. pascere naturam per terras omniparentis.
  113. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando
  114. seminibus certis certa genetrice creata
  115. conservare genus crescentia posse videmus.
  116. scilicet id certa fieri ratione necessust.
  117. nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus
  118. corpora discedunt conexaque convenientis
  119. efficiunt motus; at contra aliena videmus
  120. reicere in terras naturam, multaque caecis
  121. corporibus fugiunt e corpore percita plagis,
  122. quae neque conecti quoquam potuere neque intus
  123. vitalis motus consentire atque imitari.
  124. sed ne forte putes animalia sola teneri
  125. legibus his, quaedam ratio res terminat omnis
  126. nam vel uti tota natura dissimiles sunt
  127. inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest
  128. dissimili constare figura principiorum;
  129. non quo multa parum simili sint praedita forma,
  130. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  131. semina cum porro distent, differre necessust
  132. intervalla vias conexus pondera plagas
  133. concursus motus; quae non animalia solum
  134. corpora seiungunt, sed terras ac mare totum
  135. secernunt caelumque a terris omne retentant.
  136. Nunc age dicta meo dulci quaesita labore
  137. percipe, ne forte haec albis ex alba rearis
  138. principiis esse, ante oculos quae candida cernis,
  139. aut ea quae nigrant nigro de semine nata;
  140. nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,
  141. propterea gerere hunc credas, quod materiai
  142. corpora consimili sint eius tincta colore;
  143. nullus enim color est omnino materiai
  144. corporibus, neque par rebus neque denique dispar.
  145. in quae corpora si nullus tibi forte videtur
  146. posse animi iniectus fieri, procul avius erras.
  147. nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam
  148. dispexere, tamen cognoscant corpora tactu
  149. ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,
  150. scire licet nostrae quoque menti corpora posse
  151. vorti in notitiam nullo circum lita fuco.
  152. denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris
  153. tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.
  154. Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.
  155. omnis enim color omnino mutatur in omnis;
  156. quod facere haud ullo debent primordia pacto;
  157. immutabile enim quiddam superare necessest,
  158. ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;
  159. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  160. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  161. proinde colore cave contingas semina rerum,
  162. ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.
  163. Praeterea si nulla coloris principiis est