De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. scilicet esse globosa tamen, cum squalida constent,
  2. provolvi simul ut possint et laedere sensus.
  3. et quo mixta putes magis aspera levibus esse
  4. principiis, unde est Neptuni corpus acerbum,
  5. est ratio secernendi seorsumque videndi,
  6. umor dulcis ubi per terras crebrius idem
  7. percolatur, ut in foveam fluat ac mansuescat;
  8. linquit enim supera taetri primordia viri,
  9. aspera quo magis in terris haerescere possint.
  10. Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae
  11. ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum
  12. finita variare figurarum ratione.
  13. quod si non ita sit, rursum iam semina quaedam
  14. esse infinito debebunt corporis auctu.
  15. namque in eadem una cuiusvis iam brevitate
  16. corporis inter se multum variare figurae
  17. non possunt. fac enim minimis e partibus esse
  18. corpora prima tribus, vel paulo pluribus auge;
  19. nempe ubi eas partis unius corporis omnis,
  20. summa atque ima locans, transmutans dextera laevis,
  21. omnimodis expertus eris, quam quisque det ordo
  22. formai speciem totius corporis eius,
  23. quod super est, si forte voles variare figuras,
  24. addendum partis alias erit. inde sequetur,
  25. adsimili ratione alias ut postulet ordo,
  26. si tu forte voles etiam variare figuras.
  27. ergo formarum novitatem corporis augmen
  28. subsequitur. quare non est ut credere possis
  29. esse infinitis distantia semina formis,
  30. ne quaedam cogas inmani maximitate
  31. esse, supra quod iam docui non posse probari.
  32. iam tibi barbaricae vestes Meliboeaque fulgens
  33. purpura Thessalico concharum tacta colore,
  34. aurea pavonum ridenti imbuta lepore
  35. saecla novo rerum superata colore iacerent
  36. et contemptus odor smyrnae mellisque sapores,
  37. et cycnea mele Phoebeaque daedala chordis
  38. carmina consimili ratione oppressa silerent;
  39. namque aliis aliud praestantius exoreretur.
  40. cedere item retro possent in deteriores
  41. omnia sic partis, ut diximus in melioris;
  42. namque aliis aliud retro quoque taetrius esset
  43. naribus auribus atque oculis orisque sapori.
  44. quae quoniam non sunt, sed rebus reddita certa
  45. finis utrimque tenet summam, fateare necessest
  46. materiem quoque finitis differe figuris.
  47. denique ab ignibus ad gelidas hiemum usque pruinas
  48. finitumst retroque pari ratione remensumst.
  49. omnis enim calor ac frigus mediique tepores
  50. interutrasque iacent explentes ordine summam.
  51. ergo finita distant ratione creata,
  52. ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur,
  53. hinc flammis illinc rigidis infesta pruinis.
  54. Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae
  55. ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum,
  56. inter se simili quae sunt perfecta figura,
  57. infinita cluere. etenim distantia cum sit
  58. formarum finita, necesse est quae similes sint
  59. esse infinitas aut summam materiai
  60. finitam constare, id quod non esse probavi.
  61. * * *
  62. versibus ostendam corpuscula materiai
  63. ex infinito summam rerum usque tenere
  64. undique protelo plagarum continuato.
  65. nam quod rara vides magis esse animalia quaedam
  66. fecundamque magis naturam cernis in illis,
  67. at regione locoque alio terrisque remotis
  68. multa licet genere esse in eo numerumque repleri;
  69. sicut quadripedum cum primis esse videmus
  70. in genere anguimanus elephantos, India quorum
  71. milibus e multis vallo munitur eburno,
  72. ut penitus nequeat penetrari: tanta ferarum
  73. vis est, quarum nos perpauca exempla videmus.
  74. sed tamen id quoque uti concedam, quam lubet esto
  75. unica res quaedem nativo corpore sola,
  76. cui similis toto terrarum non sit, in orbi;
  77. infinita tamen nisi erit vis materiai,
  78. unde ea progigni possit concepta, creari
  79. non poterit neque, quod super est, procrescere alique.
  80. quippe etenim sumant alii finita per omne
  81. corpora iactari unius genitalia rei,
  82. unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt
  83. materiae tanto in pelago turbaque aliena?
  84. non, ut opinor, habent rationem conciliandi:
  85. sed quasi naufragiis magnis multisque coortis
  86. disiactare solet magnum mare transtra cavernas
  87. antemnas prorem malos tonsasque natantis,
  88. per terrarum omnis oras fluitantia aplustra
  89. ut videantur et indicium mortalibus edant,
  90. infidi maris insidias virisque dolumque
  91. ut vitare velint, neve ullo tempore credant,
  92. subdola cum ridet placidi pellacia ponti,
  93. sic tibi si finita semel primordia quaedam
  94. constitues, aevom debebunt sparsa per omnem
  95. disiectare aestus diversi materiai,
  96. numquam in concilium ut possint compulsa coire
  97. nec remorari in concilio nec crescere adaucta;
  98. quorum utrumque palam fieri manifesta docet res,
  99. et res progigni et genitas procrescere posse.
  100. esse igitur genere in quovis primordia rerum
  101. infinita palam est, unde omnia suppeditantur.
  102. Nec superare queunt motus itaque exitiales
  103. perpetuo neque in aeternum sepelire salutem,
  104. nec porro rerum genitales auctificique
  105. motus perpetuo possunt servare creata.
  106. sic aequo geritur certamine principiorum