De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. incidere ex supero levioribus atque ita plagas
  2. gignere, quae possint genitalis reddere motus,
  3. avius a vera longe ratione recedit.
  4. nam per aquas quae cumque cadunt atque aera rarum,
  5. haec pro ponderibus casus celerare necessest
  6. propterea quia corpus aquae naturaque tenvis
  7. aeris haud possunt aeque rem quamque morari,
  8. sed citius cedunt gravioribus exsuperata;
  9. at contra nulli de nulla parte neque ullo
  10. tempore inane potest vacuum subsistere rei,
  11. quin, sua quod natura petit, concedere pergat;
  12. omnia qua propter debent per inane quietum
  13. aeque ponderibus non aequis concita ferri.
  14. haud igitur poterunt levioribus incidere umquam
  15. ex supero graviora neque ictus gignere per se,
  16. qui varient motus, per quos natura gerat res.
  17. quare etiam atque etiam paulum inclinare necessest
  18. corpora; nec plus quam minimum, ne fingere motus
  19. obliquos videamur et id res vera refutet.
  20. namque hoc in promptu manifestumque esse videmus,
  21. pondera, quantum in se est, non posse obliqua meare,
  22. ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;
  23. sed nihil omnino recta regione viai
  24. declinare quis est qui possit cernere sese?
  25. Denique si semper motu conectitur omnis
  26. et vetere exoritur motus novus ordine certo
  27. nec declinando faciunt primordia motus
  28. principium quoddam, quod fati foedera rumpat,
  29. ex infinito ne causam causa sequatur,
  30. libera per terras unde haec animantibus exstat,
  31. unde est haec, inquam, fatis avolsa voluntas,
  32. per quam progredimur quo ducit quemque voluptas,
  33. declinamus item motus nec tempore certo
  34. nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens?
  35. nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas
  36. principium dat et hinc motus per membra rigantur.
  37. nonne vides etiam patefactis tempore puncto
  38. carceribus non posse tamen prorumpere equorum
  39. vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?
  40. omnis enim totum per corpus materiai
  41. copia conciri debet, concita per artus
  42. omnis ut studium mentis conixa sequatur;
  43. ut videas initum motus a corde creari
  44. ex animique voluntate id procedere primum,
  45. inde dari porro per totum corpus et artus.
  46. nec similest ut cum inpulsi procedimus ictu
  47. viribus alterius magnis magnoque coactu;
  48. nam tum materiem totius corporis omnem
  49. perspicuumst nobis invitis ire rapique,
  50. donec eam refrenavit per membra voluntas.
  51. iamne vides igitur, quamquam vis extera multos
  52. pellat et invitos cogat procedere saepe
  53. praecipitesque rapi, tamen esse in pectore nostro
  54. quiddam quod contra pugnare obstareque possit?
  55. cuius ad arbitrium quoque copia materiai
  56. cogitur inter dum flecti per membra per artus
  57. et proiecta refrenatur retroque residit.
  58. quare in seminibus quoque idem fateare necessest,
  59. esse aliam praeter plagas et pondera causam
  60. motibus, unde haec est nobis innata potestas,
  61. de nihilo quoniam fieri nihil posse videmus.
  62. pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant
  63. externa quasi vi; sed ne res ipsa necessum
  64. intestinum habeat cunctis in rebus agendis
  65. et devicta quasi cogatur ferre patique,
  66. id facit exiguum clinamen principiorum
  67. nec regione loci certa nec tempore certo.
  68. Nec stipata magis fuit umquam materiai
  69. copia nec porro maioribus intervallis;
  70. nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde.
  71. qua propter quo nunc in motu principiorum