De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. inde aliis aliud coniungit et efficit, omnis
  2. res ut convertant formas mutentque colores
  3. et capiant sensus et puncto tempore reddant;
  4. ut noscas referre earum primordia rerum
  5. cum quibus et quali positura contineantur
  6. et quos inter se dent motus accipiantque,
  7. neve putes aeterna penes residere potesse
  8. corpora prima quod in summis fluitare videmus
  9. rebus et interdum nasci subitoque perire.
  10. quin etiam refert nostris in versibus ipsis
  11. cum quibus et quali sint ordine quaeque locata;
  12. namque eadem caelum mare terras flumina solem
  13. significant, eadem fruges arbusta animantis;
  14. si non omnia sunt, at multo maxima pars est
  15. consimilis; verum positura discrepitant res.
  16. sic ipsis in rebus item iam materiai
  17. intervalla vias conexus pondera plagas
  18. concursus motus ordo positura figurae
  19. cum permutantur, mutari res quoque debent.
  20. Nunc animum nobis adhibe veram ad rationem.
  21. nam tibi vehementer nova res molitur ad auris
  22. accedere et nova se species ostendere rerum.
  23. sed neque tam facilis res ulla est, quin ea primum
  24. difficilis magis ad credendum constet, itemque
  25. nil adeo magnum neque tam mirabile quicquam,
  26. quod non paulatim minuant mirarier omnes,
  27. principio caeli clarum purumque colorem
  28. quaeque in se cohibet, palantia sidera passim,
  29. lunamque et solis praeclara luce nitorem;
  30. omnia quae nunc si primum mortalibus essent
  31. ex improviso si sint obiecta repente,
  32. quid magis his rebus poterat mirabile dici,
  33. aut minus ante quod auderent fore credere gentes?
  34. nil, ut opinor; ita haec species miranda fuisset.
  35. quam tibi iam nemo fessus satiate videndi,
  36. suspicere in caeli dignatur lucida templa.
  37. desine qua propter novitate exterritus ipsa
  38. expuere ex animo rationem, sed magis acri
  39. iudicio perpende, et si tibi vera videntur,
  40. dede manus, aut, si falsum est, accingere contra.
  41. quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit
  42. infinita foris haec extra moenia mundi,
  43. quid sit ibi porro, quo prospicere usque velit mens
  44. atque animi iactus liber quo pervolet ipse.
  45. Principio nobis in cunctas undique partis
  46. et latere ex utroque supra supterque per omne
  47. nulla est finis; uti docui, res ipsaque per se
  48. vociferatur, et elucet natura profundi.
  49. nullo iam pacto veri simile esse putandumst,
  50. undique cum vorsum spatium vacet infinitum
  51. seminaque innumero numero summaque profunda
  52. multimodis volitent aeterno percita motu,
  53. hunc unum terrarum orbem caelumque creatum,
  54. nil agere illa foris tot corpora materiai;
  55. cum praesertim hic sit natura factus et ipsa
  56. sponte sua forte offensando semina rerum
  57. multimodis temere in cassum frustraque coacta
  58. tandem coluerunt ea quae coniecta repente
  59. magnarum rerum fierent exordia semper,
  60. terrai maris et caeli generisque animantum.
  61. quare etiam atque etiam talis fateare necesse est
  62. esse alios alibi congressus materiai,
  63. qualis hic est, avido complexu quem tenet aether.
  64. Praeterea cum materies est multa parata,
  65. cum locus est praesto nec res nec causa moratur
  66. ulla, geri debent ni mirum et confieri res.
  67. nunc et seminibus si tanta est copia, quantam
  68. enumerare aetas animantum non queat omnis,
  69. quis eadem natura manet, quae semina rerum
  70. conicere in loca quaeque queat simili ratione
  71. atque huc sunt coniecta, necesse est confiteare