De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. at nunc ni mirum requies data principiorum
  2. corporibus nullast, quia nil est funditus imum,
  3. quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.
  4. semper in adsiduo motu res quaeque geruntur
  5. partibus in cunctis, infernaque suppeditantur
  6. ex infinito cita corpora materiai.
  7. Postremo ante oculos res rem finire videtur;
  8. aer dissaepit collis atque aera montes,
  9. terra mare et contra mare terras terminat omnis;
  10. omne quidem vero nihil est quod finiat extra.
  11. est igitur natura loci spatiumque profundi,
  12. quod neque clara suo percurrere fulmina cursu
  13. perpetuo possint aevi labentia tractu
  14. nec prorsum facere ut restet minus ire meando;
  15. usque adeo passim patet ingens copia rebus
  16. finibus exemptis in cunctas undique partis.
  17. Ipsa modum porro sibi rerum summa parare
  18. ne possit, natura tenet, quae corpus inane
  19. et quod inane autem est finiri corpore cogit,
  20. ut sic alternis infinita omnia reddat,
  21. aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,
  22. simplice natura pateat tamen inmoderatum,
  23. nec mare nec tellus neque caeli lucida templa
  24. nec mortale genus nec divum corpora sancta
  25. exiguum possent horai sistere tempus;
  26. nam dispulsa suo de coetu materiai
  27. copia ferretur magnum per inane soluta,
  28. sive adeo potius numquam concreta creasset
  29. ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset.
  30. nam certe neque consilio primordia rerum
  31. ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
  32. nec quos quaeque darent motus pepigere profecto
  33. sed quia multa modis multis mutata per omne
  34. ex infinito vexantur percita plagis,
  35. omne genus motus et coetus experiundo
  36. tandem deveniunt in talis disposituras,
  37. qualibus haec rerum consistit summa creata,
  38. et multos etiam magnos servata per annos
  39. ut semel in motus coniectast convenientis,
  40. efficit ut largis avidum mare fluminis undis
  41. integrent amnes et solis terra vapore
  42. fota novet fetus summissaque gens animantum
  43. floreat et vivant labentis aetheris ignes.
  44. quod nullo facerent pacto, nisi materiai
  45. ex infinito suboriri copia posset,
  46. unde amissa solent reparare in tempore quaeque.
  47. nam vel uti privata cibo natura animantum
  48. diffluit amittens corpus, sic omnia debent
  49. dissolui simul ac defecit suppeditare
  50. materies aliqua ratione aversa viai.
  51. nec plagae possunt extrinsecus undique summam
  52. conservare omnem, quae cumque est conciliata.
  53. cudere enim crebro possunt partemque morari,
  54. dum veniant aliae ac suppleri summa queatur;
  55. inter dum resilire tamen coguntur et una
  56. principiis rerum spatium tempusque fugai
  57. largiri, ut possint a coetu libera ferri.
  58. quare etiam atque etiam suboriri multa necessest,
  59. et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae,
  60. infinita opus est vis undique materiai.
  61. Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi,
  62. in medium summae quod dicunt omnia niti
  63. atque ideo mundi naturam stare sine ullis
  64. ictibus externis neque quoquam posse resolvi
  65. summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa,
  66. ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
  67. et quae pondera sunt sub terris omnia sursum
  68. nitier in terraque retro requiescere posta,
  69. ut per aquas quae nunc rerum simulacra videmus;
  70. et simili ratione animalia suppa vagari
  71. contendunt neque posse e terris in loca caeli
  72. reccidere inferiora magis quam corpora nostra
  73. sponte sua possint in caeli templa volare;
  74. illi cum videant solem, nos sidera noctis
  75. cernere et alternis nobiscum tempora caeli
  76. dividere et noctes parilis agitare diebus.
  77. sed vanus stolidis haec * * *
  78. amplexi quod habent perv * * *
  79. nam medium nihil esse potest * * *
  80. infinita; neque omnino, si iam medium sit,
  81. possit ibi quicquam consistere * * *
  82. quam quavis alia longe ratione * * *
  83. omnis enim locus ac spatium, quod inane vocamus,
  84. per medium, per non medium, concedere debet
  85. aeque ponderibus, motus qua cumque feruntur.
  86. nec quisquam locus est, quo corpora cum venerunt,
  87. ponderis amissa vi possint stare in inani;
  88. nec quod inane autem est ulli subsistere debet,
  89. quin, sua quod natura petit, concedere pergat.
  90. haud igitur possunt tali ratione teneri
  91. res in concilium medii cuppedine victae.
  92. Praeterea quoniam non omnia corpora fingunt
  93. in medium niti, sed terrarum atque liquoris
  94. umorem ponti magnasque e montibus undas,
  95. et quasi terreno quae corpore contineantur,
  96. at contra tenuis exponunt aeris auras
  97. et calidos simul a medio differrier ignis,
  98. atque ideo totum circum tremere aethera signis
  99. et solis flammam per caeli caerula pasci,
  100. quod calor a medio fugiens se ibi conligat omnis,
  101. nec prorsum arboribus summos frondescere ramos
  102. posse, nisi a terris paulatim cuique cibatum
  103. ---
  104. ---
  105. ---
  106. ---
  107. ---
  108. ---
  109. ---
  110. ---
  111. ne volucri ritu flammarum moenia mundi
  112. diffugiant subito magnum per inane soluta
  113. et ne cetera consimili ratione sequantur
  114. neve ruant caeli tonitralia templa superne
  115. terraque se pedibus raptim subducat et omnis
  116. inter permixtas rerum caelique ruinas
  117. corpora solventes abeat per inane profundum,
  118. temporis ut puncto nihil extet reliquiarum
  119. desertum praeter spatium et primordia caeca.
  120. nam qua cumque prius de parti corpora desse
  121. constitues, haec rebus erit pars ianua leti,
  122. hac se turba foras dabit omnis materiai.
  123. Haec sic pernosces parva perductus opella;
  124. namque alid ex alio clarescet nec tibi caeca