De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. ex utraque pari malarum parte profusast,
  2. et maestum simul ante aras adstare parentem
  3. sensit et hunc propter ferrum celare ministros
  4. aspectuque suo lacrimas effundere civis,
  5. muta metu terram genibus summissa petebat.
  6. nec miserae prodesse in tali tempore quibat,
  7. quod patrio princeps donarat nomine regem;
  8. nam sublata virum manibus tremibundaque ad aras
  9. deductast, non ut sollemni more sacrorum
  10. perfecto posset claro comitari Hymenaeo,
  11. sed casta inceste nubendi tempore in ipso
  12. hostia concideret mactatu maesta parentis,
  13. exitus ut classi felix faustusque daretur.
  14. tantum religio potuit suadere malorum.
  15. Tutemet a nobis iam quovis tempore vatum
  16. terriloquis victus dictis desciscere quaeres.
  17. quippe etenim quam multa tibi iam fingere possunt
  18. somnia, quae vitae rationes vertere possint
  19. fortunasque tuas omnis turbare timore!
  20. et merito; nam si certam finem esse viderent
  21. aerumnarum homines, aliqua ratione valerent
  22. religionibus atque minis obsistere vatum.
  23. nunc ratio nulla est restandi, nulla facultas,
  24. aeternas quoniam poenas in morte timendum.
  25. ignoratur enim quae sit natura animai,
  26. nata sit an contra nascentibus insinuetur
  27. et simul intereat nobiscum morte dirempta
  28. an tenebras Orci visat vastasque lacunas
  29. an pecudes alias divinitus insinuet se,
  30. Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno
  31. detulit ex Helicone perenni fronde coronam,
  32. per gentis Italas hominum quae clara clueret;
  33. etsi praeterea tamen esse Acherusia templa
  34. Ennius aeternis exponit versibus edens,
  35. quo neque permaneant animae neque corpora nostra,
  36. sed quaedam simulacra modis pallentia miris;
  37. unde sibi exortam semper florentis Homeri
  38. commemorat speciem lacrimas effundere salsas
  39. coepisse et rerum naturam expandere dictis.
  40. qua propter bene cum superis de rebus habenda
  41. nobis est ratio, solis lunaeque meatus
  42. qua fiant ratione, et qua vi quaeque gerantur
  43. in terris, tunc cum primis ratione sagaci
  44. unde anima atque animi constet natura videndum,
  45. et quae res nobis vigilantibus obvia mentes
  46. terrificet morbo adfectis somnoque sepultis,
  47. cernere uti videamur eos audireque coram,
  48. morte obita quorum tellus amplectitur ossa.
  49. Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta
  50. difficile inlustrare Latinis versibus esse,
  51. multa novis verbis praesertim cum sit agendum
  52. propter egestatem linguae et rerum novitatem;
  53. sed tua me virtus tamen et sperata voluptas
  54. suavis amicitiae quemvis efferre laborem
  55. suadet et inducit noctes vigilare serenas
  56. quaerentem dictis quibus et quo carmine demum
  57. clara tuae possim praepandere lumina menti,
  58. res quibus occultas penitus convisere possis.
  59. hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest
  60. non radii solis neque lucida tela diei
  61. discutiant, sed naturae species ratioque.
  62. Principium cuius hinc nobis exordia sumet,
  63. nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam.
  64. quippe ita formido mortalis continet omnis,
  65. quod multa in terris fieri caeloque tuentur,
  66. quorum operum causas nulla ratione videre
  67. possunt ac fieri divino numine rentur.
  68. quas ob res ubi viderimus nil posse creari
  69. de nihilo, tum quod sequimur iam rectius inde
  70. perspiciemus, et unde queat res quaeque creari
  71. et quo quaeque modo fiant opera sine divom.
  72. Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus
  73. omne genus nasci posset, nil semine egeret.
  74. e mare primum homines, e terra posset oriri
  75. squamigerum genus et volucres erumpere caelo;
  76. armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum,
  77. incerto partu culta ac deserta tenerent.
  78. nec fructus idem arboribus constare solerent,
  79. sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.
  80. quippe ubi non essent genitalia corpora cuique,
  81. qui posset mater rebus consistere certa?
  82. at nunc seminibus quia certis quaeque creantur,
  83. inde enascitur atque oras in luminis exit,
  84. materies ubi inest cuiusque et corpora prima;
  85. atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni,
  86. quod certis in rebus inest secreta facultas.
  87. Praeterea cur vere rosam, frumenta calore,