De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. ignem atque ex igni summam consistere solo,
  2. magno opere a vera lapsi ratione videntur.
  3. Heraclitus init quorum dux proelia primus,
  4. clarus ob obscuram linguam magis inter inanis
  5. quamde gravis inter Graios, qui vera requirunt;
  6. omnia enim stolidi magis admirantur amantque,
  7. inversis quae sub verbis latitantia cernunt,
  8. veraque constituunt quae belle tangere possunt
  9. auris et lepido quae sunt fucata sonore.
  10. Nam cur tam variae res possent esse, requiro,
  11. ex uno si sunt igni puroque creatae?
  12. nil prodesset enim calidum denserier ignem
  13. nec rare fieri, si partes ignis eandem
  14. naturam quam totus habet super ignis haberent.
  15. acrior ardor enim conductis partibus esset,
  16. languidior porro disiectis disque supatis.
  17. amplius hoc fieri nihil est quod posse rearis
  18. talibus in causis, ne dum variantia rerum
  19. tanta queat densis rarisque ex ignibus esse.
  20. Id quoque: si faciant admixtum rebus inane,
  21. denseri poterunt ignes rarique relinqui;
  22. sed quia multa sibi cernunt contraria quae sint
  23. et fugitant in rebus inane relinquere purum,
  24. ardua dum metuunt, amittunt vera viai
  25. nec rursum cernunt exempto rebus inane
  26. omnia denseri fierique ex omnibus unum
  27. corpus, nil ab se quod possit mittere raptim,
  28. aestifer ignis uti lumen iacit atque vaporem,
  29. ut videas non e stipatis partibus esse.
  30. Quod si forte alia credunt ratione potesse
  31. ignis in coetu stingui mutareque corpus,
  32. scilicet ex nulla facere id si parte reparcent,
  33. occidet ad nihilum ni mirum funditus ardor
  34. omnis et e nihilo fient quae cumque creantur;
  35. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  36. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  37. proinde aliquid superare necesse est incolume ollis,
  38. ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes
  39. de nihiloque renata vigescat copia rerum.
  40. Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam
  41. sunt, quae conservant naturam semper eandem,
  42. quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutant
  43. naturam res et convertunt corpora sese,
  44. scire licet non esse haec ignea corpora rerum.
  45. nil referret enim quaedam decedere, abire
  46. atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,
  47. si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;
  48. ignis enim foret omnimodis quod cumque crearet.
  49. verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora, quorum
  50. concursus motus ordo positura figurae
  51. efficiunt ignis mutatoque ordine mutant
  52. naturam neque sunt igni simulata neque ulli
  53. praeterea rei quae corpora mittere possit
  54. sensibus et nostros adiectu tangere tactus.
  55. dicere porro ignem res omnis esse neque ullam
  56. rem veram in numero rerum constare nisi ignem,
  57. quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.
  58. nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat
  59. et labefactat eos, unde omnia credita pendent,
  60. unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem;
  61. credit enim sensus ignem cognoscere vere,
  62. cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.
  63. quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;
  64. quo referemus enim? quid nobis certius ipsis
  65. sensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?
  66. Praeterea quare quisquam magis omnia tollat
  67. et velit ardoris naturam linquere solam,
  68. quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?
  69. aequa videtur enim dementia dicere utrumque.
  70. Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
  71. ignem atque ex igni summam consistere posse,
  72. et qui principium gignundis aera rebus
  73. constituere aut umorem qui cumque putarunt
  74. fingere res ipsum per se terramve creare
  75. omnia et in rerum naturas vertier omnis,
  76. magno opere a vero longe derrasse videntur.
  77. adde etiam qui conduplicant primordia rerum
  78. aera iungentes igni terramque liquori,
  79. et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur
  80. ex igni terra atque anima procrescere et imbri.
  81. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,
  82. insula quem triquetris terrarum gessit in oris,
  83. quam fluitans circum magnis anfractibus aequor
  84. Ionium glaucis aspargit virus ab undis
  85. angustoque fretu rapidum mare dividit undis
  86. Aeoliae terrarum oras a finibus eius.