De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. et liquidas aperire vias, quia post loca pisces
  2. linquant, quo possint cedentes confluere undae;
  3. sic alias quoque res inter se posse moveri
  4. et mutare locum, quamvis sint omnia plena.
  5. scilicet id falsa totum ratione receptumst.
  6. nam quo squamigeri poterunt procedere tandem,
  7. ni spatium dederint latices? concedere porro
  8. quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt?
  9. aut igitur motu privandumst corpora quaeque
  10. aut esse admixtum dicundumst rebus inane,
  11. unde initum primum capiat res quaeque movendi.
  12. Postremo duo de concursu corpora lata
  13. si cita dissiliant, nempe aer omne necessest,
  14. inter corpora quod fiat, possidat inane.
  15. is porro quamvis circum celerantibus auris
  16. confluat, haud poterit tamen uno tempore totum
  17. compleri spatium; nam primum quemque necessest
  18. occupet ille locum, deinde omnia possideantur.
  19. quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere,
  20. tum putat id fieri quia se condenseat aer,
  21. errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante
  22. et repletur item vacuum quod constitit ante,
  23. nec tali ratione potest denserier aer
  24. nec, si iam posset, sine inani posset, opinor,
  25. ipse in se trahere et partis conducere in unum.
  26. Qua propter, quamvis causando multa moreris,
  27. esse in rebus inane tamen fateare necessest.
  28. multaque praeterea tibi possum commemorando
  29. argumenta fidem dictis conradere nostris.
  30. verum animo satis haec vestigia parva sagaci
  31. sunt, per quae possis cognoscere cetera tute.
  32. namque canes ut montivagae persaepe ferai
  33. naribus inveniunt intectas fronde quietes,
  34. cum semel institerunt vestigia certa viai,
  35. sic alid ex alio per te tute ipse videre
  36. talibus in rebus poteris caecasque latebras
  37. insinuare omnis et verum protrahere inde.
  38. quod si pigraris paulumve recesseris ab re,
  39. hoc tibi de plano possum promittere, Memmi:
  40. usque adeo largos haustus e fontibus magnis
  41. lingua meo suavis diti de pectore fundet,
  42. ut verear ne tarda prius per membra senectus
  43. serpat et in nobis vitai claustra resolvat,
  44. quam tibi de quavis una re versibus omnis
  45. argumentorum sit copia missa per auris.
  46. Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis,
  47. omnis ut est igitur per se natura duabus
  48. constitit in rebus; nam corpora sunt et inane,
  49. haec in quo sita sunt et qua diversa moventur.
  50. corpus enim per se communis dedicat esse
  51. sensus; cui nisi prima fides fundata valebit,
  52. haut erit occultis de rebus quo referentes
  53. confirmare animi quicquam ratione queamus.
  54. tum porro locus ac spatium, quod inane vocamus,
  55. si nullum foret, haut usquam sita corpora possent
  56. esse neque omnino quoquam diversa meare;
  57. id quod iam supera tibi paulo ostendimus ante.
  58. praeterea nihil est quod possis dicere ab omni
  59. corpore seiunctum secretumque esse ab inani,
  60. quod quasi tertia sit numero natura reperta.
  61. nam quod cumque erit, esse aliquid debebit id ipsum
  62. augmine vel grandi vel parvo denique, dum sit;