De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. liquidus umor et uberibus flent omnia guttis.
  2. dissipat in corpus sese cibus omne animantum;
  3. crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt,
  4. quod cibus in totas usque ab radicibus imis
  5. per truncos ac per ramos diffunditur omnis.
  6. inter saepta meant voces et clausa domorum
  7. transvolitant, rigidum permanat frigus ad ossa.
  8. quod nisi inania sint, qua possent corpora quaeque
  9. transire, haud ulla fieri ratione videres.
  10. Denique cur alias aliis praestare videmus
  11. pondere res rebus nihilo maiore figura?
  12. nam si tantundemst in lanae glomere quantum
  13. corporis in plumbo est, tantundem pendere par est,
  14. corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum,
  15. contra autem natura manet sine pondere inanis.
  16. ergo quod magnumst aeque leviusque videtur,
  17. ni mirum plus esse sibi declarat inanis;
  18. at contra gravius plus in se corporis esse
  19. dedicat et multo vacui minus intus habere.
  20. est igitur ni mirum id quod ratione sagaci
  21. quaerimus, admixtum rebus, quod inane vocamus.
  22. Illud in his rebus ne te deducere vero
  23. possit, quod quidam fingunt, praecurrere cogor.
  24. cedere squamigeris latices nitentibus aiunt
  25. et liquidas aperire vias, quia post loca pisces
  26. linquant, quo possint cedentes confluere undae;
  27. sic alias quoque res inter se posse moveri
  28. et mutare locum, quamvis sint omnia plena.
  29. scilicet id falsa totum ratione receptumst.
  30. nam quo squamigeri poterunt procedere tandem,
  31. ni spatium dederint latices? concedere porro
  32. quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt?
  33. aut igitur motu privandumst corpora quaeque
  34. aut esse admixtum dicundumst rebus inane,
  35. unde initum primum capiat res quaeque movendi.
  36. Postremo duo de concursu corpora lata
  37. si cita dissiliant, nempe aer omne necessest,
  38. inter corpora quod fiat, possidat inane.
  39. is porro quamvis circum celerantibus auris
  40. confluat, haud poterit tamen uno tempore totum
  41. compleri spatium; nam primum quemque necessest
  42. occupet ille locum, deinde omnia possideantur.
  43. quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere,
  44. tum putat id fieri quia se condenseat aer,
  45. errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante
  46. et repletur item vacuum quod constitit ante,
  47. nec tali ratione potest denserier aer
  48. nec, si iam posset, sine inani posset, opinor,
  49. ipse in se trahere et partis conducere in unum.
  50. Qua propter, quamvis causando multa moreris,
  51. esse in rebus inane tamen fateare necessest.
  52. multaque praeterea tibi possum commemorando
  53. argumenta fidem dictis conradere nostris.
  54. verum animo satis haec vestigia parva sagaci
  55. sunt, per quae possis cognoscere cetera tute.
  56. namque canes ut montivagae persaepe ferai
  57. naribus inveniunt intectas fronde quietes,
  58. cum semel institerunt vestigia certa viai,
  59. sic alid ex alio per te tute ipse videre
  60. talibus in rebus poteris caecasque latebras
  61. insinuare omnis et verum protrahere inde.
  62. quod si pigraris paulumve recesseris ab re,
  63. hoc tibi de plano possum promittere, Memmi:
  64. usque adeo largos haustus e fontibus magnis
  65. lingua meo suavis diti de pectore fundet,
  66. ut verear ne tarda prius per membra senectus
  67. serpat et in nobis vitai claustra resolvat,
  68. quam tibi de quavis una re versibus omnis
  69. argumentorum sit copia missa per auris.
  70. Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis,
  71. omnis ut est igitur per se natura duabus
  72. constitit in rebus; nam corpora sunt et inane,
  73. haec in quo sita sunt et qua diversa moventur.
  74. corpus enim per se communis dedicat esse
  75. sensus; cui nisi prima fides fundata valebit,
  76. haut erit occultis de rebus quo referentes
  77. confirmare animi quicquam ratione queamus.
  78. tum porro locus ac spatium, quod inane vocamus,
  79. si nullum foret, haut usquam sita corpora possent
  80. esse neque omnino quoquam diversa meare;
  81. id quod iam supera tibi paulo ostendimus ante.
  82. praeterea nihil est quod possis dicere ab omni
  83. corpore seiunctum secretumque esse ab inani,
  84. quod quasi tertia sit numero natura reperta.
  85. nam quod cumque erit, esse aliquid debebit id ipsum
  86. augmine vel grandi vel parvo denique, dum sit;
  87. cui si tactus erit quamvis levis exiguusque,