De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno
  2. detulit ex Helicone perenni fronde coronam,
  3. per gentis Italas hominum quae clara clueret;
  4. etsi praeterea tamen esse Acherusia templa
  5. Ennius aeternis exponit versibus edens,
  6. quo neque permaneant animae neque corpora nostra,
  7. sed quaedam simulacra modis pallentia miris;
  8. unde sibi exortam semper florentis Homeri
  9. commemorat speciem lacrimas effundere salsas
  10. coepisse et rerum naturam expandere dictis.
  11. qua propter bene cum superis de rebus habenda
  12. nobis est ratio, solis lunaeque meatus
  13. qua fiant ratione, et qua vi quaeque gerantur
  14. in terris, tunc cum primis ratione sagaci
  15. unde anima atque animi constet natura videndum,
  16. et quae res nobis vigilantibus obvia mentes
  17. terrificet morbo adfectis somnoque sepultis,
  18. cernere uti videamur eos audireque coram,
  19. morte obita quorum tellus amplectitur ossa.
  20. Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta
  21. difficile inlustrare Latinis versibus esse,
  22. multa novis verbis praesertim cum sit agendum
  23. propter egestatem linguae et rerum novitatem;
  24. sed tua me virtus tamen et sperata voluptas
  25. suavis amicitiae quemvis efferre laborem
  26. suadet et inducit noctes vigilare serenas
  27. quaerentem dictis quibus et quo carmine demum
  28. clara tuae possim praepandere lumina menti,
  29. res quibus occultas penitus convisere possis.
  30. hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest
  31. non radii solis neque lucida tela diei
  32. discutiant, sed naturae species ratioque.
  33. Principium cuius hinc nobis exordia sumet,
  34. nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam.
  35. quippe ita formido mortalis continet omnis,
  36. quod multa in terris fieri caeloque tuentur,
  37. quorum operum causas nulla ratione videre
  38. possunt ac fieri divino numine rentur.
  39. quas ob res ubi viderimus nil posse creari
  40. de nihilo, tum quod sequimur iam rectius inde
  41. perspiciemus, et unde queat res quaeque creari
  42. et quo quaeque modo fiant opera sine divom.
  43. Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus
  44. omne genus nasci posset, nil semine egeret.
  45. e mare primum homines, e terra posset oriri
  46. squamigerum genus et volucres erumpere caelo;
  47. armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum,
  48. incerto partu culta ac deserta tenerent.
  49. nec fructus idem arboribus constare solerent,
  50. sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.
  51. quippe ubi non essent genitalia corpora cuique,
  52. qui posset mater rebus consistere certa?
  53. at nunc seminibus quia certis quaeque creantur,
  54. inde enascitur atque oras in luminis exit,
  55. materies ubi inest cuiusque et corpora prima;
  56. atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni,
  57. quod certis in rebus inest secreta facultas.
  58. Praeterea cur vere rosam, frumenta calore,