Orator

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis. Rhetorica, Vol. II. Wilkins, A. S., editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.

incisim autem et membratim tractata oratio in veris causis plurimum valet, maximeque eis locis, cum aut arguas aut refellas, ut nos[*](nos Rufinus: nostra L ('exspectares illa nostra' Sandys)) in Corneliana secunda: O callidos homines, o rem excogitatam, o ingenia metuenda! Membratim adhuc; deinde[*](dein Rufinus ) caesim: Diximus, rursus membratim: Tes- tis dare volumus. Extrema sequitur comprehensio, sed ex duobus membris, qua non potest esse brevior: Quem, quaeso[*](quaeso vulg.: quasi L Quint. Rufinus ), nostrum fefellit ita vos esse facturos?

nec ullum genus est dicendi aut melius aut fortius quam[*](quam vulg.: om. L et Rufinus ) binis aut

p.2075

ternis ferire verbis, non numquam singulis, paulo alias pluribus, inter quae[*](quae Rufinus: quas L ) variis clausulis interponit se raro numerosa comprehensio; quam perverse fugiens Hegesias, dum ille quoque imitari Lysiam vult alterum paene Demosthenem, saltat incidens particulas. Et is quidem non minus sen- tentiis peccat quam verbis, ut non quaerat quem appellet ineptum qui illum cognoverit. Sed ego illa Crassi et nostra posui, ut qui vellet auribus ipsis quid numerosum etiam in minimis particulis orationis esset iudicaret. Et quoniam plura de numerosa oratione diximus quam quisquam ante nos, nunc de eius generis utilitate dicemus.

nihil enim est aliud, Brute, quod quidem tu minime omnium ignoras, pulchre et oratorie dicere nisi optimis sententiis verbisque lectissimis[*](lectissimis codd. deti.: lectissime L ) dicere. Et nec[*](et nec L: sed nec Madvig ) sententia ulla est quae fructum oratori ferat, nisi apte exposita atque absolute, nec verborum lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum utrumque numerus inlustrat; numerus autem—saepe enim hoc testandum est—non modo non poetice vinctus[*](vinctus C. F. W. Müller: iunctus L ) verum etiam fugiens ilium eique omnium dissimillimus; non quin idem sint numeri non modo ora- torum et poetarum verum omnino loquentium, denique etiam sonantium omnium quae metiri auribus possumus, sed ordo pedum facit, ut id quod pronuntiatur aut orationis aut poematis simile videatur.

hanc igitur, sive composi- tionem sive perfectionem sive numerum vocari placet, et[*](et secl. Lambinus ) adhibere necesse est, si ornate velis dicere, non solum, quod ait Aristoteles et Theophrastus, ne infinite feratur ut flumen oratio, quae non aut spiritu pronuntiantis aut interductu librari, sed numero coacta debet insistere, verum etiam quod multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim athletas nec multo secus gladiatores

p.2076

videmus nihil nec vitando facere caute nec petendo vehe- menter, in quo non motus hic habeat palaestram quandam, ut quicquid in his rebus fiat utiliter ad pugnam idem ad aspectum etiam sit venustum, sic orator[*](orator Bake: oratio L ) nec plagam gravem facit, nisi petitio fuit apta, nec satis tecte[*](tecte edd. vett.: tecti L: recte vulg. (ex Quint. ix. 3. 8)) declinat impetum, nisi etiam in cedendo quid deceat intellegit.