Historiae Adversum Paganos

Orosius, Paulus

Orosius, Paulus, Historiae Adversum Paganos

namque, ut paulo altius repetam, Iudaei post passionem Christi destituti in totum [*]( AVCXORES § 9 Tacitus Hist. 4, 1 ? cap. 9 § 2 Iudaei—circumuenirentur fort. adhibitus Rufinus 2, 26 princ. (cf. 3, 6 et 7) || in Carmelo sqq. Sueton. Veep. 5 et 4 ) [*]( EXPILATORES 15 Anno — DCCCXXV (sic: DCCCXLV) .. p. 460, 12 Titus .. 13 templum —15 duobus excerpsit Seuerus Chron. p. 453 ) [*]( 1 dum D || caetaris D || flauianis (u ex m m. 1) D || capitolium (o ex e corr. ant. m.) P capitulium D 2 compulit] Ral, cumpulit D conp- PR1 || saccen∗soque (eras. u) P succen su.q: D || -qae del. m. fort. 2 in G 3 unum (n m. 1 in ras.) D 5 appropinquantibusque R* aprop- D, -que om. v || tribidus D || quadam PRl 6 construsisset Db || turpisBe R\' 7 passim] passim cunctis v 8 iactantibus h || quo in quã m. antiqua R 9 praesumaerat (pre- D) PD || gemonias (i s. s. m. 1) D 10 conpnnctionibus (con in cο̃∗ ail. m., n altera m ras. m. 2) R conpunccionibus D || adque P1R1D 11 uncontractus D || et in] De in PR || misus D 12 complures] R7D (-ris D) conplures PR1 13 uespaniaai R1 14 seuitum D 15 octingentisimo uicesimo quinto D 16 uespasiano (i ex corr. add. m. 1) D 17 ut a. 8. m. 1 in P || altius] DGς (alcias D) latius PRH anterius KM 18 repetam] D referam PR Ił iudei RXD || distituti∗∗ (fort. ti alt. ita ras.) D )

459
gratia Dei cum omnibus undique malis circumuenirentur, quibusdam in Carmelo monte seducti sortibus, quae portenderent exortos a Iudaea duces rerum potituros fore, praedictumque ad se trahentes in rebellionem exarserunt extinctisque Romanis praesidiis legatum quoque Syriae suppetias ferentem rapta aquila et caesis copiis fugauerunt.

ad hos Vespasianus a Nerone missus Titum filium suum maiorem inter legatos habuit; nam multas et ualidas legiones secum in Syriam traiecit. itaque cum Iudaeos, multis eorum oppidis captis in urbem Hierosolymorum praecipue ob diem festum congregatos, obsidione clausisset, cognita Neronis morte hortatu plurimorum regum et ducum — maxime losepbi Iudaeorum ducis sententia, qui captus cum in uincla coiceretur, constantissime dixerat, sicut Suetonius refert, continuo se ab eodem sed imperatore soluendum — imperium adoptus est, relictoque in castris ad procurationem obsidionis Hierosolymorum filio Tito, per Alexandriam profectus est Romam; sed cognita [*]( AYCTORES § 3 ad hos—lin. 7 missus Eus. 2084x || 7 Titum— 9 traiecit Sueton. Vesp. 4 || 9 multis — captis Eus. Hier. 2084°; cf. Tacitus Hist. 5, 10 || 9 in urbem Hieros... 11 obsidione clansisset Eus. 2084T ?, cf. Sync. || 10 praecipue-congregatos Eus. 2086 ?; fortasse in urbem-clausisset sec. Tacitum (cf. Sulpic. Seu. Chron. 2, 30 § 3) || 11 cognita —12 ducum ignotus || 12 Iosephi — ducis Hier. 2084* || 13 captus — 15 soluendum Sueton. Vesp. 5 qui laudatur || 15 imperium —17 Romam Hier. 2085a, fort. etiam Sueton. Tit. 5 || 17 cognita sqq. Tacitus Hist. ? (cf. Sueton. Vesp. 7) ) [*]( 1 undique** (1 aut 2 litt. eras.) P 2 reducti D || quae] que in ras. al. m. R -q: D || purtenderet D 3 a om. D || iudaea (altera a m. 2 in ras.) P iudea R\'D || potitus in potitos mox m. ant. in potituros corr. R potiturus D 4 ad] a D 6 aquilae (e eras.; in marg. uocab. erasum) P || caesis* (eras. e) P || uespasianus (altera s m. 2 in ras.) P 7 a nerone] arenone R* || misus D 9 transiecit PH || iudeos R1D 10 urbem P urbe D || hierusolymorum R hierusolemorum D || praecipuae R1D 12 iusephi D || iudeorum R1D || sentenciam D 13 uinola] PD uincula B || coieeretur] PBID coniceretur R2 14 suaetonius R eoetonius D || continue (e in o corr. m. 1) P || sed] esse D 15 adsertus D || relicto D 16 ad c (c del. m. 1) P ad * (erasa c uid.) R || obseditiones (ti erasae et incertae) R1 || hierusolymorum B hyrusolimurum D 17 alezandriae D )

460
interfectione Vitelli paulisper Alexandriae substitit.

Titus uero magna ac diuturna obsidione Iudaeos premens, machinis cunctisque bellicis molibus non sine multo suorum sanguine tandem muros ciuitatis inrupit. sed ad expugnandam interiorem templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, maiore ui et mora opus fuit.

quod tamen postquam in potestatem redactum opere atque antiquitate suspexit, diu deliberauit utrum tamquam incitamentum hostium incenderet an in testimonium uictoriae reseruaret. sed Ecclesia Dei iam per totum Orbem uberrime germinante, hoc tamquam effetum ac uacuum nullique usui bono commodum arbitrio Dei auferendum fuit.

itaque Titus, imperator ab exercitu pronuntiatus, templum in Hierosolymis incendit ac diruit, quod a die conditionis primae usque ad diem euersionis ultimae manserat annis mille centum et duobus. muros urbis uniuersos solo adaequauit.

sexcenta milia Iudaeorum eo bello interfecta Cornelius et Suetonius referunt; Iosephus uero [*]( AVCTORES § 4 et § 5 Tacitus Hist. (ad 6 quod sqq. cf. Sulpic. Seu. 2, 30 § 6 sq. = frgm. 2 Nipp.); illa quoque 10 hoc—12 fnit fort. sec. Tacitum, sed detorta ab Orosio § 6 Titus—diruit Tacitus Hist. ? (ad Titus — pronuntiatus cf. Sueton. Tito 5) || quod a die — MCII Eus. 2086, an Tacitus ? || muros — adaequauit Tacitus ? § 7 Eus. 2086 ut uid. (ubi tamen Tacitus et Suetonuus non laudantur; quorum ille Hist. 6,13 DC milia obsessorum multitudinem fuisse, hic de ea ne nihil refert; losephus ex Eus. memoratus est) ) [*]( 1 uitelli] P\'D uitellu (11 redintegratis et i add. sed mox deleta) P P* uitellii R || substit D 2 iudeos R1 || praemeas PR1 || mahinis (c m. 1) D 3 multo** (fort. rũ eras.) B 4 muros] O murus D muro P murũ (H in ras. m. 2) Fi || irrupit R* 6 ac] a D 7 potestate PB || mirandum post opere cum interpolatore Landolfi recenti (non cum Paulo) add. Grubitz p. 26 || adque (d in t m. 3 P) P1R1 9 anc (c ilico deletum) P || testimonio PB || reseruaret (altera e m. fort. 1 ex u ?)R || eclesia P 11 effectum (. m. 2 uel rec.) P effectum (. al. m.) R effectum D || uisui D || commodo D 13 pronuntiat R1 || hierusolimis D 15 I. o. duobus PR 16 adaequauit (d m. 1 ex e corr.) P || . DC • milia PR || iudeorum B\'D 17 cornilius D || soetonius D )

461
Iudaeus, qui ei tunc bello praefuit et apud Vespasianum propter praedictum imperium ueniam gratiamque meruerat, scribit undecies centena milia gladio et fame perisse, reliquias uero Iudaeorum diuersis actas condicionibus toto Orbe dispersas: quarum numerus ad nonaginta milia hominum fuisse narratur.

Vespasianus et Titus imperatores magnifioum agentes de Iudaeis triumphum Vrbem ingressi sunt. pulchrum et ignotum antea cunctis mortalibus inter trecentos uiginti triumphos, qui a conditione Vrbis usque in id tempus acti erant, hoc spectaculum fuit, patrem et filium uno triumphali curru uectos gloriosissimam ab his, qui Patrem et Filium offenderant, uictoriam reportasse.