Diversarum hereseon liber

Nam in tertio psalmo persecutionem patitur a filio, et in centesimo et plus contra allofylum pugnando disseritur, cum inuenimus primum pugnasse eum cum Goliath in sua iuuentute, a filio autem suo in senectute postea bellum sustinuisse.

Et quamuis haec spiritaliter de Christo intellegenda sunt, tamen et historiam inquirentes studiose de eodem beato propheta non paruo offendiculo perturbantur.

Quia ergo et post septuaginta duos psalmos defecisse dicit hymnos Dauid scriptura psalmorum, et postea iterum eiusdem titulatio in multis psalmis nuntiatur, et de hoc queruntur, cur ita sit positum, nescientes quod beato regi atque prophetae diuersa gaudia psalmorum recte a domino inpertita sunt. Si ergo et aliorum inueniuntur titulationes in psalmis, postea tamen summa rerum laudis huic auctori institutori a Christo concessa est et ut prophetae, regi atque patriarchae.

De inaequalitate autem psalmorum secundum historiam, qui interpretati sunt auctores studiosissimi, hoc dixerant, quod saepe existente captiuitate in Iudaeorum populo a gentilibus propter idolatriam, quia cum illis colebant Iudaei et idola *** inque his etiam scripturae diuinae inquirebantur et conburebantur a gentilibus:

si quis autem abscondisset de psalmis aliquid, existente pace postmodum [*]( 4 Paalm. III inscriptio 6 Psalm. CXLIII inscriptio 12 Psalm. LXXI subscriptio ) [*]( 4 patiantur A 5 a B et A et plus A plus B allofilum B 6 differ/lltur (i erasa) A inuenisse A eum om A 7 goliat B 11 dno B2 doo B1 13 iterum om A 14 qaaerant editt quur A cuir B 15 rege A propheta A 16 inuenitur (tn uersus fine) titulationis A 17 atictori A auctori et B 20 studiosissime Sichardus 22 idolatrium A 23 exciderunt fere haec: multa tunc temporis snbtrahebantur populo 24 comburebantur agentibus A Sichardus ab- scondisse A 25 post psalmis erasum est in fine uersus ali )

Si ergo secundum historiam inaequalitas, ut dixerunt multi, causa haec esse uidetur. Nam quod spiritalis in ipsa inaequalitate psalmorum et aequalis sit Christi scientia cognoscenda, manifestum est studiosis, ut, quod est inprimis, hoc sit et in medio de Christo itidem, et quod erat postea futurum, de eodem ante dictum sit ubique. Ideoque apostolus ait: Christus heri et hodie, ipse et in saecula, inquit, saeculorum.

Nam quod spiritali uirtute dicti sint psalmi non est dubium, ut, quod ante factum est per diabolum de impietate. idolorum, hoc et sub Iudaeis seductione eius commissum facinus monstraretur; et quod ipsius sit etiam hereticorum peruersitas in fine pullulantium cottidie, non ignorat ecclesia quippe catholica praedicans.

Sunt heretici contraria sentientes in libro Geneseos quod dominus dixerit ad Cain: Peccasti, quiesce, ad te connersio tua, et tu eius dominaberis. Cum enim dicit: Tu ipsius dominaberis, putant quod dixerit ei: Tu eris dominus l fratris tui.

Et quamuis, si ita quis senserit, quia maior natu erat Cain quam Abel beatissimus frater eius, quia et in lege maiores natu maiores erant et honore, id est primogenitu, non autem hoc dicit: Tu eius dominaberis, [*]( 11 Hebr. XIII 8 21 Gen. IV 7 26 Gen. XXV 31 XLIII 33 ) [*]( 1 a om A eaedem B de A 3 quia om A 4 detenti B dicenti A 5 et textum B ex textum A 7 haec om Ax aequalitate Bl 8 cognoBcenda B 11 ait om B 13 sunt A 14 de B per A 15 commissam B 17 cotidie B 21 connersatio A 27 primogeniti B hic B ) [*]( 1*. )

Si enim ita esset, quomodo dabat in eum mortis sententiam dominus, quia suum occiderat fratrem, sicut scriptum est? Non ergo hic dicit scriptura, dominari illum fratri suo, ut eum interficeret, sed: Dominaberis cogitationis tuae malae utique, quae est in arbitrio tuo et cuiusque hominis atque uoluntate, ut aut proiciat de corde suo malam cogitationem inmissam a diabolo, aut non proiciendo crimen incurrat perpetuum.

Ut perscrutatus est enim cordis et animi hominis Christus dominus occulta ipsius, eum peruidens arguebat quod cogitauerat, et monebat ne faceret illud sceleris inque hoc uiam parricidii saeculo seminaret.

Quod et in euangelio dictum est: Si habes aduersus fratrem tuum iram, uade, reconciliare, et sic postea offeres munus tuum. Et Dauid itidem ait: Irascimini et nolite peccare. Et qui modus est Irascimini et nolite peccare, ipse subsequitur disserens: Quae dicitis in cordibus uestris et in cubilibus uestris, conpungimini.

Solomon etiam: Si ascenderit spiritus inimici dominantis in te, ne d.es ei locum ut in te habitet. Et dominus ait: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit indicio. Ideoque pellendam cogitationem et suggestionem inimici dominus edocebat ilico, ne cum diu sit in homine, ad perpetrandum facinus eum prouocet proniorem. [*]( 3 Gen. IV 15 13 Matth. V 23. 24 15 Psalm. IV 5 17 1. s. 19 Eccles. X 4 21 Matth. V 22 ) [*]( 1 quia A quasi B 2 dabat om A 4 bic A ta B s. 8. i 5 eum B cum A cogitationes A 6 quae om A in om A et euiosque A ut cuiusque Sichardus ut euiuscumq: B 8 immissam B inmissa A 9 perscrutator B est om B 10 ipsi A eum om B II ne om A 12 secula A 14 recociliare B1 18 et in cubilibus uestris om Bl 19 salamon B dominantes A 21 ait om B 22 et A ex B 23 suggestione illco Al )

Est heresis quae non recte intellegit de Cain, quod post fratricidium, quod commiserat, rogat dominum mori potius quam dimitti, dicens ita: Maior causa est . si dimissus fuero, et: Erit, omnis qui inuenerit me, interficiet me.

Sed dominus, per eum unum omni humano generi uelut generalem docendo modum, per paenitentiam tribuebat bonitatis suae indulgentiam copiosam, ut iam desinente scelere bonorum operum fructuositatem sequerentur certamque ab eo cuncti cognoscerent amplectendam * dicente domino: