Carmen Apologeticum
Commodianus
Commodianus. Commodiani Carmina. Dombart, Bernhard, editor. Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 15, 1887.
- Haec Nero tunc faciet, triennii tempore toto
- Et anno dimidio statuta tempora conplet
- Pro cuius facinore ueniet uindicta letalis,
- Vt urbs et populus ille cum ipso tradatur,
- Tollatur imperium, quod fuit inique repletum,
- Quod per tributa mala diu macerabat omnes.
- Exurget iterum in istius clade Neronis [*]( 879 Dan. 9, 27 (de pascha comput. Cypr. append. p. 261, 17 sq. 262, 7 H.) 885 Apoc. 11, 11 (Cypr. append. p. 262, 5 H) )[*]( 879 tunc erit in M initio omissa m. 1. 8. I. scripsit ; in uocabulo tunc litteras un m. 2. add. 881 defic M treniescant M; tremiscant P1 (8. u. I.) v 881 sq. tremiscnnt, Quamquam Ebert p. 397; tremiscunt. — Quamquam P1; tremiscunt: Quamquam v 883 per insoias f ante atque M* 8. I. add.; atque p sin go las latebras Mi; uocabula p singolae, si Knoelli notam recte intellego, erasa sunt 884 Sorutatque M; de que postposito cf. u. 900; 977 et quae adnotauimus in u. 734 exsecratos nictimam scripsi (= Christianos, qui immolationem*l exsecrantur, ad mortem ducunt); \'exsecratos nictima M Wilh. Meyer, Abh. p. 294; execratas uictimas Pl (s. u. I.) v 885 Hec M tunc M; tum P1 (8. u. I.) Ld; cum Ebert (p. 397) Lb; dum R post faciet cum JEberto comma posui v. omissum 881 statutaque Wilh. Meyer, Abh. p. 298 conplet M . 881 sq. dimidio — statuta .. complet — Pro Ld 887 lethalis P1 R 888 Vrbs P1 (s. u. I.) v; urbis M poptf M 889 iniquo jR 890 Qd M macerabat MP1 (cf. quae adnotauimus in u. 66); macerauerat P3 v 811 Exurget M in ifti (= istius) M (P\' falso: \'in histis cod.\'); hostis in P1 ; istis in JR; ista in Ld cla≣de M (u post a erasum) )[*]( *) Victimam interdum immolationem significare docet Roensch It. et Vulg. p. 327 (cf. Petschenigi indic. ad Vict. Vito p. 173), qua cum re conuenit, quod apud Cypr. p. 133, 11 et 560, 18 H. in codd. LH oues uictimae scriptum est pro oues occisionis. )
- Rex ad oriente(m) cum quattuor gentibus inde,
- Inuitatque sibi quam multas gentes ad urbem,
- Qui ferant auxilium, licet sit fortissimus ipse,
- Inplebitque mare nauibus cum milia multa,
- Et si quis occurrerit illi, mactabitur ense;
- Captiuatque prius Tyrum et Sidona subactas,
- Nam inde finitimae gentes terrore fatiscunt.
- Hinc lues, hinc bella, hinc fames, hinc nuntia dura
- Miscenturque simul, quo fiat turbatio mentis.
- Interea fremitum dat tuba de caelo repente,
- (895) Cuius omni loco sonitus praecordia turbat.
- Videbitur et tunc ignea quadriga per astra
- Et facula currens, nuntiet ut gentibus ignem.
- Siccatur fluuius Euphrates denique totus,
- Vt uia paretur regi cum gentibus illis.
- Persae, Medi, simul Chaldaei, Babyloni uenibunt,
- Inmites et agiles, qui nesciant ulli dolere. [*]( 812 cf. 907 895 cf. Hippolyt. de Christo et Antichr. c. 15 817 Eadr. IV 1, 11 905 Apoc. 16, 12. )[*]( 892 ad oriente M; ad Orientem P1 (s. v. I); ab oriente Huemer; ab orientem v 894 qi M; Qui P1 (cf. u. 349 sq.; 686); Quae RLd iuterque sine nota) ferant] n in M m. 2. add. fortissim M 895 Implebitque Ebert (p. 398) v; Inpleuqe M; Impleuitque P1- naues Lb 896 qf M occurret Hanssen lnse M 897 Tyrum et Sidona Ebert (p. 398) v; cyrum et sydona M; Cyrum et Sidona P1 subactas MLb (coniecturâ) R; subactos P1 (8. u. I.) Ld 898 finitimas M; cf. u. 699 902 praecordia] in M ab initio ut uidetur pcordia, quod m. 1. correxit ut sit pcordia 903 ignea Lbv; igne M; igneus P1; ignis P3 904 nuntiet ut Wilh. Meyer; nuntiet M; nuntiet P1 (s. u. I.); quae nuntiet Ebert (p. 398) R; nuntiabit Lb Ld 905 enfrates M 906 paret M 907 Persae v; pfi MP1 906 sq. regi cum .. illis. I Persae Ebert v; regi. Cum .. illis I Persi P1 caldei M babyloni M Hanssen (cf. u. 732; 735); Babylonii P1v uenibt M 908 Inmites M ulli dolere scripsi (ulli aut dat. est; cf. indo Hartelii ad Lucif. Caral. p. 360; aut genet.; cf. Instr. II20, 2 doleo uestri; Neue II p. 253 sq.); ulli dolore M; uelli dolore Wilh, Meyer, Abh. p. 294; ulli dolorem R; ullum dolorem Ld )
- Hic ergo exoriens cum coeperit inde uenire,
- Turbaturque Nero et senatus proxime uisum.
- Et ibunt illi tres Caesares resistere contra:
- Quos ille mactatos uolucribus donat in escam.
- Exercitus quorum necesse est uictorem adorent,
173
174