Carmen Apologeticum

Commodianus

Commodianus. Commodiani Carmina. Dombart, Bernhard, editor. Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 15, 1887.

  1. Qualiter audiui prius, sic singula cerno.,
  2. Haec pariter omnes clamant ab inferno leuati:
  3. Quemadmodum ante audiuimus, ecce uidemus!
  4. Cedet dolor omnis a corpore, cedet et ulcus,
  5. Nec erit anxietas ulla nisi gaudia semper.
  6. Quisque tribus credit et sentit unum adesse,.
  7. Hic erit perpetuus in aeterna saecla renatus.
  8. Sed quidam hoc aiunt: Quando haec uentura putamus ?
  9. Accipite paucis, quibus actis illa sequantur.
  10. Multa quidem signa fient tantae termini pesti,
  11. Sed erit initium septima persecutio nostra.
  12. Ecce iam ianua(m) pulsat et cingitur ense,
    13. [*]( 801 Apoc. 21, 4; Esai. 25, 8 )[*](799 et 805 Hec M om̃ſ M 800 QuSadmodo M uidemus P2 v ; uidimus MPl 801 ulcus P1 R Hanssen Wilh. Meyer, Abh. p. 294 (cf. Instr. II 1, 25 sq. neque dolores .. sentiuat aut ulcera nata); uulgus M; uulnuB Ld 803 credidit B sentit M; sensit P1 (6. u. I.) v 805 hoc M; haec P1 (s. u. I.) v quidam: Haec, aiunt, quando v 806 sequantur M; sequentur P1 (s. u. I.) v 807 fient M (ut Knoellio uidebatur) P1v ; \'fieri ib.\' (= in codice) P2 tantae termini pesti P1 (8. u. I.) Ebert (p. 395) P; tante termini peste M; teterrimae pestis Bunsen (Hippolyt. II extr.); tantae termini pestis Ld 808 Sed (S unciale!) MP1 R (signa antecedentia et ipsum persecutionis initium inter 6e opponuntur); Et Ld 801 Ecce iam ianuam pulsat Ebert (cf. Lb p. 19 sq.) Ld ; Ecce ianua pulsat M; Ecce ianua pulaatur P1 Lb; En ianuam pulsat P*R ; Ecceianuam pulsat Bunsen Lipsius (Lit. Centralbl. ann. 1869 p. 82) et cingitur ense scripsi (cf. Verg. Aen. 7, 640 fidoque accingitur ense; Psal. 44, 4 apud Tertull. adu. Iud. c. 14 et Oypr. p. 98; 1 H. in codd. WLM accingere ensem) ; et cogitur esse MPl; et cogitatnr adesse P2 Lipsius ; et iam cognoscitur esse Bunsen ; et cogitur ipsa (ianua) Lb; ecce cogitatur adesse B; idem poetea (Zeitschr. f. d. hist. Theol. ann. 1873 p. 302) praefert: En ianuam pulsat et (ecce) recognoscitur eese; et cognoscitur esse HUgenf.; et cogitur ense Ld *) )[*](*) \'Explicat poeta haec : persecutio, uel Gothi irrumpentes pulsant ianuam, ipsi autem aliis gentibus a tergo instantibus premuntur et uexantur, ut amnem — Danubium — traiciant\' Ld praef. p. XXXIV. — At persecutio septima non Gothorum est, sed Decii, qui Gothorum inruptione opprimitur. Iidem infra dicuntur Christianos pascere et ut fratres requirere!.. )
    168
  13. 10 Qui cito traiciet Gothis inrumpentibus amne.
  14. Rei Apollyon erit cum ipsis, nomine dirus,
  15. Qui persecutionem dissipet sanctorum in armis.
  16. Pergit ad Romam cum multa milia gentis
  17. Decretoque Dei captiuat ei parte subactos.
  18. Multi senatorum tunc enim captiui deflebunt
  19. Et Deum caelorum blasphemant a barbaro uicti.
  20. Hi tamen gentiles pascunt Christianos ubique,
  21. Quos magis ut fratres requirunt gaudio pleni.
  22. Nam luxuriosos et idola uana colentes
  23. Persecuntur enim et senatum sub iugo mittunt.
  24. Haec mala percipiunt, qui sunt persecuti dilectos :
  25. Mensibus in quinque trucidantur isto sub hoste.
  26. Exurgit interea sub ipso tempore Cyrus,
  27. Qui terreat hostes et liberet inde senatum.
    28. [*]( 811 Apoc. 9, 11 )[*]( 810 Qui Bunsen Lipsius Hilgenf. (Qui refertur ad eum, qui deinde Apollyon appellatur); Que M; Quae P1 (8. u. l.) v traiciet MP2 (quae ibi coniectura uidetur esse, ea codieis est lectio !) v; traieci. Et P (j. u. I.); (Qnae cito) traicitur Lb gotis M ãne M (cf. Liu. XXII 31, 7 freto in Italiam traiecit); amnem i* (B. u. I.) v 811 Apolion MPlv 813 cum] tum (= tum, forma Merowingica scriptum? cf. Wattenb. Palaeogr * p. 51) de locutione cum multa milia cf. u. 895; Instr. I 27, 19 gentis P1; gentes MP3v a uersu 812 extremo dextro margine folii recti haec inueniuntur manu prima (?) scripta, sed a bibliopego ex parte resecta : )[*]( 816 celorum M uicti M2 P1v ; dicti Ml 817 Hii M 818 frs M 819 Nam (= autem) MP1 R; Quam Ld, qui totum hunc locum sic distinguit: pleni, I Quam .. colentes. I Persequuntur lnxoriosos M uana M (ut Knoellio uidebatur) P1v ; \'uaria cod.\' P* 820 persecuntur M enim] illi Lb 821 Haec P* (8. u. I.) v; Hac M 822 isto scripsi; ista M; isti P1v 823 Ezurgit M )
    169
  28. Ex infero redit, qui fuerat regno praeceptus
  29. Et diu seruatus cum pristino corpore notus.