Carmen Apologeticum

Commodianus

Commodianus. Commodiani Carmina. Dombart, Bernhard, editor. Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 15, 1887.

  1. Et quattuor milia iterum de septem refecit.
  2. Plenius ut sese Dominus demonstraret adesse,
    3. [*]( 642 Ioh. 11, 39 644 Luc. 7,14 sq. 645 sq. Marc. 5, 22 sqq. 647 Marc. 7, 32 sqq.; 37 648 Ioh. 9, 1 649 aq. Ioh. 5, 5 sqq. 652 Marc. 5, 25 sqq. 653 Matth. 14, 15 sqq.; 15, 32 sqq.; Mare. 8,. 1 sqq. )[*]( 641 legem tartaream P1υ; lege tartareS H; uectem tartareom R swpicatur in commentario coli. Psal. 106 (107), 16; Ies. 45, 2; Thren. 2, 9; Amos 1, 5 disrapit R, quod recte refutat Ld 642 Et leuat de MP1υ; Eleuat e P3 fetentem M; foetentem P1 (8. u. l.) v 644 inquid M et resurrezit MP1; Et surrezit Ld; Resurrexit R; (inuenis;) surrexit P3 Lb; fort. resedit ille de ferclo scripsi; ille de ferculo Mi ille de feretro P1 (s. u. I.) R; ille feretro Ld 645 Archisynagogi υ; archisinagoge M; Archisynagogae P1 646 ezanimatam. P1 (s. u. I.) υ, examinata M 647 presertim M uulgatam interpunctionem ante praesertim deleui; praesertim cum uerbis audiendi et loquendi coniungendum uidetur esse atque idem ualere, quod alias disertim; cf.Jnstr. I 41, 17 648 cecum M 649 triginta octo P1υ; XXXVIII M; ut syllabarum abundantia coerceatur, trinta pro. triginta legendum esse exemplis allatis probat Hanssen, de arte metr.. Commod. p. 40 150 admirarentQr M grauatum M post ferentem unum uersum excidisse et Wilh. Meyer docuit (Abh. p. 304) et ipse suspicatus sum 652 tacto M; tacta P1 (s. u. I.) υ 653 Quinquel V. M freg M quinque] V. M 654 septem] VII. M 655—660 uersuum ordo nescio an turbatus sit )
    158
  3. Commutauit aquas, fierent ut optima uina.
  4. In nuptias fuerat inuitatus matre cum ipsa;
  5. Quod fuit rogatus, subueniret uino defecto,
  6. Tunc iussit implere hydrias uelocius aqua,
  7. Quod prius gustauit et sic ministrari praecepit.
  8. Nec sic potuerunt Dominum cognoscere factis,
  9. Sed insanierunt, quasi nequam perdere morti.
  10. Quod ipsum concedit, quoniam sic pati decreuit;
  11. Si tamen crediderint, ueniam tunc demum habebunt.
  12. Hic est primogenitus per prophetas ante praedictus,
  13. Vt uocitaretur in terris Altissimi proles.
  14. Felices, hominum spem suam in isto qui ponunt,
  15. Nam insipientes tamquam maledictum euitant.
  16. Aeternitas illi praeparatur, Christo qui credit,
  17. Vt socius Dei sit homo post funera uiuens.
  18. Lex et prophetae docent, qui sunt Dei digni caelorum
  19. Et quibus absconsa reuelantur aurea saecla.
  20. Per tot uates numero de filio Dei clamatur,
  21. Et cluserunt oculos fili Dei primi uocati;
  22. Qui scelere facto non sunt recordati legendo,
  23. Sed perseueranter: Nos sumus electi! dicentes.
    24. [*]( 656 Ioh. 2, 1 sqq. )[*]( 656 commutaũ M 858. Quod MLd; Quando P1; Quum PSB -Quod — uino in M litteris uncialibus scripta SS9 Tunc M; Tam P1 (8. u. I.) v ydrias (sic!) in M m. 1. in rasura scripsit 660 cum neque Quod habeat quo referatur, neque gustauit conueniat cumnarratione euangelica (cf. quae Boensch in commentario p. 279 in hunc locum adnotat), hic excidisse quaedam uidentur precepit M 882 insanierunt M; insani erant P1 (8. u. I.); insanierant P3υ perdere MP1 Ld; pendere P3R morti MPlB (cf. u. 321; fort. prodere morti; cf. Verg. Aen. 12, 41 sq.); morte Ld 883 qm̃ M decreQ M 671 prophete M docent M; dicent P1 (8. u. I.) v malim Deo; cf. u. 88; Instr. 11 19,15 celorum M 872 scfa M 874 fili M (cf. u. 732; 735); filii P1 (8. u. I.) v 676 perseueranter Wilh. Meyer, ut ipse iam scripseram; perseuerantes MP ; perseuerant LbB; perseuerant: En Ld dicentes] de participio praes. pro uerbo finito usurpato cf. u. 46 et locum simillimum Instt. 134,17: Non requiris eam, sed sic quasi besteus errans )
    159
  24. Adhuc infatuant profanos balneis ire,
  25. Quos faciunt mundos ipsi Deo summo placere.
  26. Aqua lauat sordes, non intima cordis iniqua,
  27. Nec sacra sacrilega potuerunt lauare curata.
  28. Non ita praecepit Dominus, sacra ferre malignis;
  29. Et locu(tu)s iterum, ab idolis mundos haberi:
  30. Nemo sibi faciat simulacrum daemonis, inquit;
  31. Nam dixit et illis: Idolis seruire nolite.
  32. Si Deus praecepit ab idolis ualde caueri,
  33. Quid illi decipiunt gentes puros esse lauacris?
  34. Immo cum recipiunt tales, docere deberent
  35. Seruire non aliis, nisi tantum Summo placere.
  36. Dum facinus quaerunt obumbrare Christi de morte,
    37. [*]( 879 Matth. 15, 18 sq. 681 Exod. 22, 20 682 sq. Exod. 20, 3 sq. 684 neuter. 6, 13 sqq. )[*]( 677 ire M (ut Knoellio uidebatur) P1υ; ira incodP* 678 Qos M faciunt (= fingunt, simulant; cf. u. 686 decipiunt gentes puros esse lauacris) M (P5 falad: facient); faciant P1υ 179 Aqa M labat M iniqa M 180 sagra M potert M curata] peccata R 680 sq. uulgatam uerborum distinctionem curata, Nec ita mutauiy 881 Ñ (= Non) Jf; Nec P1 (8. u. I.) v pcep M 882 Et locu(tu)s iterum Wilh. Meyer (cf. u. 325 Sed iterum dixit Dominus*); Et loc iter, M; Et locas iterum P1; (malignis.) Est locus Ieremiae Zd; Et lei sanctorum PS (Duebner ?); Sed lex ipsorum R munds M 683 demonis inqid M 684 Nã (= dixit) M (nam = autem, ui copulatiua magis quam aduersatiua ut u. 649; 898), Nam P1 (s. u. I.) JR; Nunquam Ld illis idolis MPlLd; illis idolis umquam P3; illis idolis numquam R 185 Si Mv; Sic P1 686 qd M puros esse lauacris P* (DuebneT); puro sese lauacris M; puros (paro P3) sese lanari P1 687 recipiunt M; recipient P1 (s. u. l.) Ld; receperint R 689 quęr̃t M. )[*]( *) De et iterum nihil esse mutandum ]apparet etiam Cypriani locis quibusdam comparatis, quos Commodianus uidetur secutus esse: de lapsis c. 7 (p. 242, 3 H.): Et iterum Deus loquitur dicens: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli et test. III, 59 (p. 161, 7): ubi Dei praeceptoi non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem haec praemittuntur : Et rursum (Et iterum cod. M). )
    160
  37. Aperiunt ualuas passim, ut intretur ad illos.
  38. Hinc ergo depereunt, qui se putant puros ab aqua
  39. Posse Dei fieri, conscientes ante latroni.
  40. Nunc colit in uano quodlibet, nunc sancta requirit,.
  41. Nescit ubi primum occurrat inscius ille,
  42. Ac idolis seruit, iterum tricesima quaerit;
  43. Nunc azyma sequitur, qui castum sederat ante.
  44. Hoc Deo non placuit participes daemonum esse,
  45. Qui legem instituit, fieret quo transitus inde.
  46. Sunt tibi propositae duae uiae: elige, quam uis,
  47. Nec enim te findes, ut possis ire per ambas;
  48. Sed tamen ex ipsis opportunam quaerere debes;
  49. Ne cadas in fauces latronum, cautior esto.
  50. Vnum quaere Deum, qui quaerit hostia nulla,.