Carmen Apologeticum

Commodianus

Commodianus. Commodiani Carmina. Dombart, Bernhard, editor. Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 15, 1887.

  1. Vestigium umbra non facit; considera uulnus.
  2. Extendit palmas; at ille tangere coepit
  3. Et manum in latere, fuerat quo lancea fixa, .
  4. Misit et exinde prostrauit se precando:
  5. Tu Deus et Dominus uere meus! Contra quem ille:
  6. Haec quia uidisti, cresdidisti, sed illi felices
  7. Posteri, qui credunt audito nomine tantum.
  8. Quadraginta dies cum illis ex ordine fecit,
  9. Edocuit illis multa, quae saeclo uenirent.
  10. Post cuius ascensum miracula multa fecerunt,
  11. De uerbo curabant infirmos in nomine Christi.
  12. Qui si talis erat, qualem isti perfidi dicunt,
  13. Fortia non fierent testium de uerbo per illum.
  14. Ascendit in caelos, sicut et scriptura canebat:
  15. Excipite regem, principes, caelorum in altis!
    16. [*]( 570 Ioh. 20, 29; 81 578 Psal. 23, 7 sqq. )[*]( 560 inquid M 562 proprias M 515 Eitendit palmas ad M; Extendit palmae. Ast P\'; (uulnus,) | Eztende palmas! At B; Kxtendit palmas et Ld; sed cf. Ienaer Literaturseit. ann. 1877 p. 797 566 quo seripsi; quod M P1υ fixa M (cf. Instr. I 23, 5; S. 107 p. 761 extr.); fixum P1υ 567 se MP1 (cf. u. 66); sese P2υ 118 Tn df & dSf uere meou contra qaem ille M; om. P1υ; cf. quae adnotaui in u. 416 569 credidisti P1υ, credidis M 172 Edoovit M; Et docuit Pl (a. u. I.) v eaeclo P3 c; sęculo MP1 573 fecerunt M; faerant P1 (s. u. I.) υ 574 nom M quale llll (f erasum) M 577 celoe M sic M scribtura M 178 principes, caelorum in P* (cf. Cypr. test. II, 29 p. 97, 11; 13 H.); principes caelorum, in P3 υ )
    153
  16. Quid amplius opus est recitare cuncta de lege?
  17. Sufficiunt ista rudibus, bono corde tuenda.
  18. Quod si nec ipsi uolunt scire Deum ista legendo,
  19. Ipsi sibi reputent, quo uenerint, illo quo nolunt.
  20. Vergilius legitur, Cicero aut Terentius item;
  21. Nil nisi cor faciunt, ceterum de uita siletur.
  22. Quid iuuat in uano saecularia prosequi terris,
  23. Et scire de uitiis regum, de bellis eorum?
  24. Insanumque forum cognoscere iure peritum,
  25. Quod iura uacillant, praemio ni forte regantur?
  26. Sit licet defensor, sit licet diuinus orator,
  27. Nil morte proficiet, si uiuus in Christo negauit.
  28. Immo prius quaerat, ubi sit sua uita redacta!
  29. Sic fuerit sapiens, si ceterum uituperatur.
  30. Illi legunt iura et discunt proloquia mira,
  31. Sed superant miseros, pro quibus loquuntur, agendo.
    32. [*]( 582 quo M; quod P1 (s. u. I) v uenerint, illo quo nolunt scripsi; nenerint illo (illo, Ld) quo nolunt P1 Ld; uenient illo quo nolunt R; idem postea uenerint praeferebat 583 Vergilius Mv; Virgilius P1 (8. u. .) Terrentius M item P1υ (cf. u. 324); idem M 684 cor (= mentem, ingenium ?) Mj eos P1 (8. u. l.) B; os P3 (haud illepide mihi suggestum est - a Duebnero ? — esse legendum: Nil nisi os facinnt, id est fingunt tantum eloquium, sed de uita recte instituenda stlentf); hoc Lb; hos Ld 585 iubat M in uano P1R (ct. u. 693, 781 etc.); inbano M; insanoB Ld secularia M terrae R 586 Et scire de uitiis Wilh. Meyer (idem ego iam scripseram; cf. Horat. epist. 1 2, 6 sqq; 13 sqq.); sed scire diuitiis M; Et scire de diuitiis P1 (s. u. l.); Scire de diuitiis Lbv; Mart. Hertz in indice lectionum Vratislau. ann. 1880 p, 6 ailegat Horat. epist. I 12, 6; serm. II 2, 101 587 peritum, P1; periti P1; peritum? v 188 Quod MP1 Ld (causa affertwr, cur insanum dicatur forum); Quo (= In quo) Wilh. Meyer\\ Quot R iura uacillant, scripsi; iure uacillant, P1; iure uacellant M; iura uacillant! R; iura uacillant? Ld ni P3 ; ne MP1 υ rogantur P1; eidem in commentario (Pl) codicis lectio probatur 581 Sit licet defensor, sit licet Ld; Sic licet defensor sit licet M; Sic, licet defensor sit, licet P1 R uersus 590—593 in M litteris uncialibus scripti 82 Sic Wilh. Meyer (cf. u. 614); SI MPlv VITVPERATVR M; uituperatns P1 (s. u. I.) v 594 locuntar M )
    154
  32. Infelix est ille, qui uenerit illis in ore;
  33. Illi ferunt laudes et ille uictoria(m) damnis.
  34. Stat miser in medio mutus, cui plus dolet intus;
  35. Illi tonant Ore et ille silentio nummis.
  36. Obstrepit interea uox adornata diurnum,
  37. Et saepe fit causa melior mala pluscula dando.
  38. Hinc pretium quaerit sapiens, hinc uincere gaudet,
  39. Etsi praue gerat, dum sit modo uictor, aegrotat.
  40. Nil sua de causa tractat, cum lucra conatur;
  41. Spem subit alterius et sua(m) posterga remittit.
  42. Multi de successu rapiuntur saeculi silua;
  43. Dum gaudent in breuia, remanent a gratia Christi;
  44. Dum cupiunt multa oculo, dum augere quaerunt,
  45. Nec Deus est illis aliquid nisi saeculi uita.