Carmen Apologeticum
Commodianus
Commodianus. Commodiani Carmina. Dombart, Bernhard, editor. Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 15, 1887.
- Insciis, indoctis, ignorantibus talia fingunt.
- Quis Deus est ille, quem nos cruce fiximus? aiunt
- Nolentes respicere scripturas, corde caecati.
- Ecce canit alius repetens iterumque propheta,
- Cuius uoce tamen titulatur talis edictus:
- Nunc exurgam, ait Dominus, nunc clarificabor,
- Nunc exaltabor, humilem quem ante uidistis;
- Nunc intellegitis, nunc erit confusio uestra: .
- Vana cogitatis, ideo uos ignis habebit. [*](454 Psal. 34,15; 72,14; 21, 17; 118, 120 (Cypr. p. 88, 7 H.) 456 Psal; 20, 12? 40, 7 sq.? 413 sqq. Esai. 33, 10 sq. (Cypr. p. 92, 23 H.) )[*]( 452 ut MP1 (ut putant cum infinitiuo anacoluthum est Graecis usitatum; ex Ciceronis rep. I 37, 58 exemplum affert Kuehner, ausf Gr. § 243, 3 o); id Lbυ ipso MP1; so ipso Psυ 453 congruunt uniuersa Ld; cum graui uniuersa MP1; cum qua ui uniuersa P\'; migrant (= neglegunt, subuertunt) uniuersa P* (Duebner?); tum praue conuwsant Lb; tum grauant uniuersa B post dixit Ld primus interrogationis signum posuit 455 iudei M 456 illos MP1; illo (i. e. Dauid) Ld; illum P2 Lb R 455 sqq. Quid uaticinantur Iudaei, more Saturni? I In fabulas eoeunt, cum iam declinetur in illos, j Non P1; Quid .. Iudaei? More Saturni I In .. coeunt, cum .. illume Lb; Quod uaticinatur (Iudaei more Saturni I In fabulas coeunt) quum iam declinetur in illum, I Non R; nos Ludwigi interpunctionem retinuimus; ceterum quae sit hoc loco poetae sententia fatemur nos ignorare 457 maleficum P1υ; maleficium M croci. (cf. 454) post leuatum B primus interrogationis signum posuit 459 cruce MP1 (cf. u. 1048); cruci v (cf. u. 358) 460 scribturas M cecati M 411 repe tens M 462 talis edictus M(?)P3υ, tali se dictus P1 463 exurgam M 465 intellegitis M (ut Cypr. test. II, 26 p. 93, 1 H., codd. optimi A L); inteilegetis Ld; intelligetis P1 R confusio v (Gypr. ibid.: confundemini); confessio MP1, cf. Instr. n 8, 4 )[*](XV. )[*](10 )
- Haec Esaias ait. Tunc sic et ipsa maiestas,
- Cum esset in carne, profitetur ipse quis esset:
- Nemo meam animam poterit auferre conatus,
- Sed ego sponte a me pono eam meo decreto.
- Ipse potestatem habeo de illa ponendi
- Et sumendi iterum habeo potestatem in illam.
- Apertius autem de iusti morte clamatur,
- Vt pareat magis induratos esse Iudaeos:
- Ecce perit iustus, nec quidem intellegit ullus;
- Sed erit in pacem huius sepultura dilecti.
- Quid illi infamant in puteum esse demissum,
- Cum legimus illum sepulturae traditum esse?
- Ignominiosi, crudeles, caeci, superbi,
- Qui magis de facto deberent lugere, plaudent!
- Inspiratus enim Salomon de ipso prophetat
- Et magis insequitur plenius ostendere iustom: [*]( 4M sqq. Ioh. 10, 18 471 sq. Esai. 57, 1 sq. 481 sqq. Sap. 2, 12 sqq. )[*]( 467 Hec M Esaias Μυ; Iulas P1 (s. u. I.) 4M poterit R (coil. Cypr. test. II, 24 p. 92, 1, ubi codd. WMB: auferet, ceteri amen exhibent; eodem euangelii loco cod. Rehdig.: tollet) Ld; potuit M P* 470 a me pono eam Oypr. I. c. p. 92, 2; eam pono ei M; eam pono, eam P*; eam pono ex P3υ; mea pono eam Wiih. Meyer 471 illam deponendi R 474 pareat M (cf. u. 279; 298 et indic. uerborum); pateat P1 (s.u. I.) υ magis P1υ, maius M (cf. u. 527); clarios Hanssen indeos M 471 qidem intelleg nllt M pacè Μυ, pace P1 477 demissum P3; dimissum MP1υ 479 snperai M 480 lngere M (de paenultima correpta cf. u. 949; Instr. H 32, 10); gemere P1 (8. u. I.) v plandent M (cf. u. 20; Lucif. Calar. 42, 14; 49, 6 H.); Plaudunt P\' (a. u. I.) v 482 insequit M ostendere iustum: R ( ut plenius quam antecedentibus locis — uelut u. 475 — ostendatur, iustum esse, qui periturus sit*); similiter Cyprianus test. II, 14 hos aliosque quos coUegit locos ita inscripsit: Quod ipse sit instus, quem Iadaei occisnri essent); ostendere iustum. P1; ostendere: Instum Ld )[*]( *) Hoc ipsum autem ostendi nequiret, nisi in eo quoque qw sequitur loco (Circumneniamus etc.) illud instam retineretur. )
- Circumueniamus iustum, si qui [nobis] grauis esse uidetur,
- Qui nostris operibus contrarius ualde resistit;
- Exprobrat in totum nihil nostra lege teneri,
- Adhuc et adfirmat filium Altissimi esse.
- Omnimodo reprobat et nugaces aestimat esse,
- Abstinet et sese a nobis et in altera uadit;
- Nos inmundos ait et innouat altera iusta,
146
147