Liber qui appellatur Speculum

IIII. DE DEVTERONOMIO.

Nulla erit distantia personarum: ita paruum audietis ut magnum, nec accipietis cuiusquam personam: quia dei iudieium est. Et plurimis interpositis, ubi decalogum repetit: Custodite igitur sollicite animas uestras. non uidistis aliquam similitudinem in die, qua locutus est dominus uobis in Horeb de medio ignis: ne forte decepti faciatis uobis sculptam similitudinem aut imaginem masculi uel feminae, similitudinem omnium iumentorum quae sunt super terram uel auium sub caelo uolantium atque reptilium quae mouentur in terra siue piscium qui sub terra morantur in aquis: ne forte oculis eleuatis ad caelum uideas solem et lunam et omnia astra caeli et errore deceptus adores et colas quae creauit dominus deus tuus in ministerium cunctis gentibus, quae sub caelo sunt Et paulo post: Caue, inquit, ne quando obliuiscaris pacti domini dei tui, quod pepigit tecum, et facias tibi sculptam similitudinem eorum quae fieri dominus prohibuit: quia [*]( 4 Num. 35, 30 et 31 11 Dent. 1, 17 13 Dent. 4, 15-19 24 ib. 23 et 24 ) [*]( 4 condempnabrrur MlCB 6 haec] om. P numero R inu. q L put.) om. a 7 deuTronomia R considerauimus MIP, consideremus S 10 de deurronomio R, deurero nomitl MlP, haec de deurero nomio M\', om. CSa 11 ITa enT MPC1, iTa enim C* 13 et] om. P 16 oreb MlPBa 17 fenumnę P 18 uel auium 8. c. u. a. r. q. m. i. de terra] om. MPCBSa, in marg. add. Pl 20 oculof Cx 21 uiaf (de add. al. m.) C 25 facief fculpri Tibi S fcalpra Ml, ſcalrã P1 ) [*]( xn, 3, i. ) [*]( 2 )

dominus deus tuus ignis consumens est, deus aemulator. Et alio loco: Non habebis deos alienos in conspectu meo. non facies tibi sculptile, nec similitudinem omnium, quae in caelo sunt desuper et quae in terra deorsum et quae uersantur in aquis sub terra. non adorabis ea et non coles. ego enim sum dominus deus tuus, deus aemulator, reddens iniquitatem patrum in filios in tertiam et quartam generationem his qui oderunt me et faciens misericordiam in multa milia diligentibus me et custodientibus praecepta mea. non usurpabis nomen domini dei tui frustra: quia non erit inpunitus qui super re uana nomen eius adsumpserit. Et post paululum: Honora, inquit, patrem tuum et matrem, sicut praecepit tibi dominus deus tuus, ut longo uiuas tempore et bene sit tibi in terra, quam dominus deus tuus daturus est tibi. non occides. neque moechaberis. furtumque non facies. nec loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum, non seruum, non ancillam, non bouem, non asinum, et uniuersa quae illius sunt Et alibi in eodem libro: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota fortitudine tua. Et paulo post: Cum comederis et saturatus fueris, caue diligenter, ne obliuiscaris domini, qui eduxit te de terra Aegypti de domo seruitutis. dominum deum tuum timebis et ipsi soli seruies ac per nomen illius iurabis. non ibitis post deos alienos cunctarum gentium, quae in circuitu uestro sunt: quoniam deus aemulator dominus deus tuus in medio tui: ne [*]( 2 Dent. 5, 7-11 12 ib. 16-21 19 Dent 6, 5 21 ib. 12-16 ) [*]( 1 et 6 emularur M1P1 2 m alio R dſ M1 5 et non] neque CRa colat S 7 in fllios] fnp fihof MPRv 8 his] om. Ml et] om. R 10 nomen] om. Ml 11 fap uana re R paulolQ M 12 uerba: sicut p. t. d. d. tuus om. R maTrem Tuam P 18 tibij om. M longe P\' 15 neque] non PS 16 loquanf S concupifcif Ml 18 ancila C 19 diligiſ Ml 20 tuum] om. P1 21 comedenf Ml 22 caue] **** (ex corr. add.: tnde ab al. m.) C domini] deft R dunT P\' 24 ipsi] llh P illiusJ emf Ml iuraueriſ Cl, Iurabenr MP\'O\', non iurabiſ P\' 25 at M1 26 emularur M1 tuus) lauf MPCR ) quando irascatur furor domini dei tui contra te et auferat te desuper - facie terrae. non temptabis dominum deum tuum. Item paulo post, cum de alienigenis loqueretur: Neque sociabis cum eis coniugia. filiam tuam non dabis filio eius, nec filiam illius accipies filio tuo: quia seducet filium. tuum, ne sequatur me et ut magis seruiat diis alienis: irasceturque furor domini et delebit te cito. quin potius haec facietis eis: aras eorum subuertite, confringite statuas, lucosque succidite, et sculptilia conburite. Et post aliquantum: Sculptilia eorum igne conbures. non concupisces argentum et aurum, de quibus facta sunt, neque adsumes ex eis tibi quicquam offendas, propterea, quia abominatio est domini dei tui. nec inferes quippiam ex idolo in domum tuam, ne fias anathema, sicut et illud est: quasi spurcitiam detestaberis et uelut inquinamentum ac sordes abominationi habebis, quia anathema est. Et alio in loco: Obserua et caue, ne quando obliuiscaris domini dei tui et neglegas mandata eius atque iudicia et caerimonias, quas ego praecipio tibi hodie: ne postquam comederis et satiatus fueris, domos pulchras aedificaueris et habitaueris in eis, habuerisque armenta et ouium greges, argenti et auri cunctarumque rerum copiam, eleuetur cor tuum, et non reminiscaris domini dei tui. Et post paucos [*]( 3 Dent. 7, 3—5 10 ib. 25—26 16 Dent. 8, 11-14 ) [*]( 1 contra te] om. CP1 2 defap faciare M, defup faciS Tre Cl, de ſuperficie (ſupeficia P1) terrae PSC2Rav non t. d. d. tuum] om., add. in marg. S 3 loquiTur MPCR 4 fociabif* M 5 accipies filii illius a accipiaf S feducir MP\'CSa filiã TU& Sl 6 iraſcιτ́que M1P1 7 haec] ec Ml 8 ftib uemce confringιτ M1 9 fnecidiTe lucof S conburae M1P1 alqud M, ahquã CМ2, aliquid R 10 igni S èbureτιſ Ct, oburιτe R non] eT non S concupiſciſ Ml auru & argenTu S 12 est] om. М1P1 dń̃ι di rm efr (~: S)RS 13 rnferaf Sa, auferaf R qmcquiR 13 fias] faci ** (aci in laf mute aZ.) C 14 expurcιτιam MlPl 15 abomme S habebinf MP1S 16 m alio R in] o-m. 81 17 neglegef MC 19 cõmedenſ MPC faTUiaTuf S domuf MP pulcraf MR aedificabenſ M1PC1S1 20 habiTabenf S1 habuenTifque MC1 21 aun & argenti P 22 reminiſceriſ (corr. m. 1) M pauca uerba P ) [*]( 2* ) uersus : Ad extremum, inquit, misertus est tui, ne diceres in corde tuo: fortitudo mea et robur manus meae haec mihi omnia praestiterunt, sed recorderis domini dei tui, quod ipse tibi uires praebuerit. Et post aliquantum: Vt ipsi comedatis ac saturemini. cauete, ne forte decipiatur cor uestrum et recedatis a domino deo seruiatisque diis alienis et adoretis eos, iratusque dominus claudat caelum. Et post aliquantum: Subuertite omnia loca, in quibus coluerunt gentes, quas possessuri estis, deos suos super montes excelsos et colles et subter omne lignum frondosum. dissipate aras eorum et confringite statuas, lucos igne conburite et idola comminuite: disperdite nomina eorum de locis suis. Et quibusdam interpositis, cum de alienigenis loqueretur: Caue, ne imiteris eas, postquam te fuerint introeunte subuersae, et requiras caerimonias earum, dicens: sicut coluerunt gentes istae deos suos, ita et ego colam. non facies similiter domino deo tuo. omnes abominationes, quas auersatur dominus, fecerunt diis suis offerentes filios et filias et conburentes igni. quod praecipio tibi, hoc tantum facito domino: nec addas quicquam, nec minuas. Si surrexerit in medio tui prophetes aut qui somnium uidisse se dicat et praedixerit signum atque portentum et uenerit quod locutus est et dixerit tibi: eamus et sequamur deos alienos, quos ignoras, et seruiamus eis, non audias uerba prophetae illius aut somniatoris: quia temptat uos dominus deus uester, ut palam fiat, utrum diligatis eum, an non, in toto corde et in [*]( 1 Deut. 8, 16-18 4 Deut. 11, 15—17 8 Deut. 12, 2--3 14 Dent. 12, 30-32 et 13, 1-10 ) [*]( 1 ef CR dicenf PS 2 robor MPC\' 3 dei] om. MP 4 ahqua C, altquanTa P\', atquo (0 vn a mut. dl. m.) M, aliqua R cSmedarif M* 5 faruramim MP1C1 forte] om. 81 6 dfim M1 deo] om. MPCv 7 dfif * (& ras.) M clauda Ml ahquanra P* 10 colef Mk . fup MPlCSa uerba: dissipate - - de locis suis om. R 11 eorum] om. MP\'C, earum m SP1 conburae M\'P\' 12 suis] llhf S1av 13 loquS MI, loqueTur P\' 15 require 81 ceremomaf MC 18 auerrat S1, adu\'ſarx R au. dom.) rasura 12 Utt. C 19 filia Ml 22 p̀dinτ R 24 audief PSv pphaie M* 26 fi ** ar (1 in ras.) M ) tota anima uestra. dominum deum uestrum sequimini et ipsum timete: mandata illius custodite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta autem ille ant fictor somniorum interficietur: quia locutus est, ut uos auerteret a domino deo uestro, qui eduxit uos de terra Aegypti et redemit de domo seruitutis: ut errare te faceret de uia, quam tibi praeceperat dominus deus tuus: et auferes malum de medio tui. si tibi uoluerit persuadere frater tuus, filius matris tuae, aut filius tuus uel filia siue uxor, quae est in sinu tuo, aut amicus, quem diligis ut animam tuam, clam dicens: eamus et sequamur deos alienos, quos tu ignoras et patres tui, cunctarum in circuitu gentium, quae iuxta uel procul sunt ab initio usque ad fines terrae, non adquiescas ei, neque audias, neque parcat ei oculus tuus, ut miserearis et occultes eum: sed statim interficies. sit prius manus tua super eum, et post te omnis populus mittat manum. lapidibus obrutus necabitur, quia te uoluit abstrahere a domino deo tuo. Et post paululum: Non uos incidetis nec facietis caluitium super mortuo: quoniam populus sanctus es domino deo tuo. Et alio loco: Si unus, inquit, de fratribus tuis, qui moratur intra portas ciuitatis tuae in terra, quam dominus deus tuus daturus est tibi, ad paupertatem uenerit, non obdurabis cor tuum, nec contrahes manum : sed aperies eam pauperi et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris. caue, ne forte subrepat tibi impia cogitatio et dicas in corde tuo: adpropinquat septimus annus remissionis, et auertas oculos . a paupere fratre tuo nolens ei quod postulat mutuum commodare, ne clamet contra te ad dominum et fiat tibi in [*]( 18 Dent. 14, 1 et 2 20 Deut. 15, 7-11 ) [*]( S et] UT M1 7 p̀cepiſ Sv 9 uel] om. R 11 fermamuT dnf alieniſ PSv 14 audear M1, audief P mifere*nf (a ras.) P 15 pnmu P2v 16 post te] pofte C 17 obru∗τuſ P quia] qui XPCSa 18 incidιτιſ M1P1, mcidaTiT CRM19 morruQ RS 20 inquid ſi unuſ M1P, mquiT. si un\' S 21 intra] lurra R 22 tuus] om. M1 23 fer M, & C 24 quo] quod M1P1 profpexenf C 25 fubnpiaT MPCS, furnpiar Ra (obnpiaT cod. Am.) mpia Ml 26 feprimof annof remiſioniſ Ml 28 clamaT Ml adfim. C ) peccatum: sed dabis ei, nec ages quippiam callide in eius necessitatibus subleuandis, ut benedicat tibi dominus deus tuus in omni tempore et in cunctis ad quae manum miseris. non deerunt pauperes in terra habitationis tuae: idcirco ego praecipio tibi, ut aperias manum fratri tuo egeno et pauperi, qui tecum uersantur in terra. Et aliquanto post: Iudices et magistros constitues in omnibus portis tuis, quas dominus deus tuus dederit tibi, per singulas tribus tuas, ut iudicent populum iusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuas et possideas terram, quam dominus deus tuus dederit tibi. Et post pauca: Nec facies tibi atque constitues statuam, quae odit dominus deus tuus. Item post pauca: Cum reperti fuerint apud te intra unam portarum tuarum, quas dominus deus tuus dabit tibi, uir aut mulier, qui faciant malum in conspectu domini dei tui et transgrediantur pactum illius, ut uadant et seruiant diis alienis et adorent eos, solem et lunam et omnem militiam caeli, quae non praecepi, et hoc tibi fuerit nuntiatum, audiensque inquisieris diligenter et uerum esse reppereris et abominatio facta est in Israhel: educes uirum ac mulierem, qui rem sceleratissimam perpetrarunt, ad portas ciuitatis tuae, et lapidibus obruentur. in ore duorum aut trium testium peribit qui interficietur. nemo occidatur uno contra se dicente testimonium. manus testium prima interficiet eum, et manus [*]( 6 Deut. 16, 18-20 13 Dent. 16, 22 15 Dent. 17, 2—7 ) [*]( 1 agif M\'P. 3 ad quae] arq; Cl 4 ego] ergo MPG 5 manū rua B 6 uerfator av pofr aliquanrum P\'a, pofr aliquanta P\' 7 omnif MG\', omne! P4 8 ut] er R 9 populo MCBa 10 non] nec P accipiaf Ba 12 ira Ml 18 nec] S Ca faciat B 14 conſτιτuaſ CBM\'Sa qui S, in marg. t quae m. al. 15 reperte M1P1 apud te om. 81 una Ml 16 tibi om. S 17 faciQr JB 18 τranſgrediunt̃ R20 p̀cipιτ MPlC, pcepir BSa (c.Am.) 21 inqueſieriſ MC1 repereref MI, reppenref P\', reperent M2C1RS . 22 edncif M\'P, educens R 23 porram MPB 24 aut] ut R 26 inτerficiaτ CRM1a ) reliqui populi extrema mittetur, ut auferas malum de medio tui. Item post aliquantum: Qui autem superbierit nolens oboedire sacerdotis imperio, qui eo tempore ministrat domino deo tuo, et decreto iudicis, morietur homo ille: et auferes malum de Israhel: cunctusque populus audiens timebit, ut nullus deinceps intumescat superbia. Et post quaedam interposita, cum de alienigenis admoneret: Caue, inquit, ne imitari uelis abominationes illarum gentium. nec inueniatur in te qui lustret filium suum aut filiam ducens per ignem, aut qui ariolos sciscitetur et obseruet somnia atque auguria, ne sit maleficus, ne incantator, nec pythones consulas nec diuinos et quaeras a mortuis ueritatem. omnia enim haec abominabitur dominus. Et post abominabitur: Non stabit testis unus contra aliquem, quicquid illud peccati et facinoris fuerit: sed in ore duorum aut trium testium stabit omne uerbum. si steterit testis mendax contra hominem accusans eum praeuaricationis, stabunt ambo quorum causa est ante dominum in conspectu sacerdotum et iudicum, qui fuerint in diebus illis: cumque diligentissime perscrutantes inuenerint falsum testem dixisse contra fratrem suum mendacium, reddent ei sicut fratri suo reddere cogitauit, et auferes malum de medio tui: ut audientes ceteri timorem habeant et nequaquam talia audeant facere. non misereberis eius, sed animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede exiges. Et [*]( 2 Deut. 17, 12 et 13 7 Dent. 18, 9-12 14 Deut. 19, 15—21 ) [*]( 1 mιττaτur CRM2a auferef P 2 aliqũ MO, aliqua R, ahquanτa P\' 8 ſacerdοτιſ obędJre S 4 et ante decr.] ex C* monaTur CRМ1a 5 ut] eT P* 6 nulli Cx ſupbià C 7 de] om. M1P1 ammonera S\' 8 imiTMre MPC1 uelbf M1 9 m re mueniaTx S qua B lofrrenT Ml 9 dieenf 81 10 anoluf MP 11 ne .. ne] nec .. nec a tis B mcanTaTur MlP* nee] ne MPCB, neq; a pbyromf М1, fjTomf P1, phiTonef CR, phyronef SM2a 12 confulaT C\' nec] ne MCJt 13 deus R ahquanTa P* 14 frabif C testis] om. B 16 ſτeτen∗ C 17 quorum] corfi M1P1 efr caufa B 18 deiI B m cogiTabanT B 22 caen* (ras. f) M 25 exigiſ M\'Pl ) alibi in eodem libro: Si genuerit homo filium contumacem et proteruum, qui non audiat patris ac matris imperium et coercitus oboedire contempserit, adprehendent eum et educent ad seniores ciuitatis illius et ad portam iudicii dicentque ad eos: filius noster iste proteruus et contumax est, monita nostra audire contempsit, comissationibus uacat et luxuriae atque conuiuiis, lapidibus eum obruet populus ciuitatis, et morietur, ut auferatis malum de medio uestri et uniuersus Israhel audiens pertimescat. Et post pauca: Non uidebis bouem fratris tui aut ouem errantem et praeteribis, sed reduces fratri tuo, etiamsi non est propinquus tuus frater nec nosti eum, duces in domum tuam, et erunt apud te, quamdiu quaerat ea frater tuus, et recipiat. similiter facies de asino et uestimento et de omni re fratris tui, quae perierit: si inueneris ea, ne neglegas quasi aliena. si uideris asinum fratris tui aut bouem cecidisse in uia, non despicies, sed subleuabis cum eo. non induetur mulier ueste uirili, nec uir utetur ueste feminea: abominabilis enim apud dominum est qui facit haec. Item post pauca: Cum aedificaueris domum nouam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua et sis labente alio et in praeceps ruente. Item paulo post: Si duxerit uir uxorem et postea eam odio habuerit quaesieritque occasiones quibus dimittat eam obiciens ei nomen pessimum et dixerit: uxorem hanc accepi et ingressus ad eam [*]( 1 Dent. 21, 18-21 9 Dent. 22, 1-5 19 ib. 8 21 ib. 13-30 ) [*]( 2 ac] er B, aut v 4 et edncent] educenrq ; R, et deducent a, et ducent v 6 audirej om. S conTempnir RP* comeſſaτιοnib; CP3,+ *come∗ſaciomb; M, cόmeſſacionib; B, commeſſaτιοnib,S1. comefiTiomb, P1S2a 7 luxone M\'C, luxonae P obruiT MIPI, obruar CRM2 P2a 8 monai M2C aoferaf S\' 9 pauca Qr MI, pauca uerba P, pauciſſimoſ uerſuſ 8 11 reduciT MlP\' 12 τuũ M 18 faciaT P 14 omne M1P1penerar C 15 ea* M, eam Sv alienam M1Pv si] fed M1 16 defpiciaa a 17 lnduιτur M1P1 mnle M1P1 18 hec facit R 19 nouamj canam Pl 20 TUO P 21 labanTi Ml alio] aliquo R p. postj pote pauca P 22 uirj om. S eamj om. B qmtlenTq; M\' 28 occanfiomf M\', occanſioneſ PC1 ei dimιττaτ S peττιmo M\'PI ) + non inueni uirginem, tollent eam pater et mater eiam et ferent secum signa uirginitatis eius ad seniores urbis, qui in porta sunt, et dicet pater: filiam meam dedi huic uxorem, quam quia odit, inponit ei nomen pessimum, ut dicat: non inueni filiam tuam uirginem: et ecce haec sunt signa uirginitatis filiae meae. expandent uestimentum coram senioribus ciuitatis: adprehendentque senes urbis illius uirum et uerberabunt illum, condemnantes insuper centum siclis argenti, quos dabit patri puellae: quoniam diffamauit nomen pessimum super uirginem Israhel: habebitque eam uxorem et non poterit dimittere omni tempore uitae suae. quod si uerum est quod obicit et non est in puella inuenta uirginitas, eicient eam extra fores domus patris sui et lapidibus obruent uiri cuiuitatis eius, et morietur: quoniam fecit nefas in Israhel, ut fornicaretur in domo patris sui: et auferes malum de medio tui. ai dormierit uir cum uxore alterius, uterque morietur, id est adulter et adultera: et auferes malum de Israhel si puellam uirginem desponderit uir et inuenerit eam aliquis in ciuitate et concubuerit cum illa, educes utrumque ad portam ciuitatis illius, et lapidibus obruentur: puella, quia non clamauit, cum esset in ciuitate, uir, quia humiliauit uxorem proximi sui: et auferes malum de medio tui. sin autem in agro reppererit uir puellam, quae desponsata est, et adprehendens concubuerit cum illa, ipse morietur solus: puella nihil patietur, nec est rea mortis: quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum et occidit animam eius, ita et puella perpessa est: sola erat in agro, clamauit, et nullus adfuit qui liberaret eam. si inuenerit uir puellam uirginem, quae non habet sponsum, et adprehendens concubuerit cum ea et res ad iudicium uenerit, dabit qui dormiuit cum ea patri puellae centum siclos [*]( S dierr MIPS, dicar CRM2P2a 5 et] om. S 8 conTemnanref P1, condem∗nanτeſ (p ras.) M, condempnanτeſ CR 9 diffã mauιτ M 10 habebrr M1 uxorem eam R 12 innenta] om. R uirginiſ Ml eici∗inτ M 18 fonf М1P1 obrounr M1P 15 domS S 16 monaTnr M2CRa id est] ldem P1 18 difpondenr MPO 19 illa] ea Sv edncefq, S ed. a. p. cio. ill. utr. R 20 obrua~ C, (n eluta supra &) M 28 difponfaTa MPCS 24 illa ea Sv 25 oforga S SO ficlof frum̃τι argeirn (frum̃τι elut.) M\' ) argenti et habebit eam uxorem, quia humiliauit eam: non poterit dimittere cunctis diebus uitae suae. non accipiet homo uxorem patris sui nec reuelabit operimentum eius. Et post paululum: Non erit meretrix de filiabus Israhel neque scortator de filiis Israhel Et post paululum: Non faenerabis fratri tuo ad usuram pecuniam, nec fruges, nec quamlibet aliam rem, sed alio. Et post paucos uersus: Cum uoueris uotum domino deo tuo, non tardabis reddere: quia requiret illud dominus deus tuus et, si moratus fueris, reputabit tibi in peccatum. si nolueris polliceri, absque peccato eris: quod autem semel est egressum de labiis tuis, obseruabis et facies sicut promisisti domino deo tuo et propria uoluntate et ore tuo locutus es. Et paulo post: Non accipies loco pignoris inferiorem et superiorem molam, quia animam suam adposuit tibi. si deprehensus fuerit homo sollicitans fratrem suum de filiis Israhel et uendito eo accipiens pretium, interficietur: et auferes malum de medio tui. Et post paucos uersus: Cum repetes, inquit, a proximo tuo rem aliquam quam debet tibi, non ingredieris domum eius, ut pignus auferas, sed stabis foris et ille tibi proferet quod habuerit. sin autem pauper est, non pernoctabit apud te pignus, sed statim reddes ei ante solis occasum, ut dormiens in uestimento suo benedicat tibi et habeas iustitiam coram domino deo tuo. non negabis mercedem indigentis et pauperis fratris tui siue aduenae, qui tecum moratur in terra et intra portas tuas est: sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum: quia pauper est et ex eo [*]( 8 Deut. 28, 17 5 ib. 19 et 20 7 ib. 21-28 18 Deut. 24, 6 et 7 17 ib. 10-16-) [*]( 1 eam] om. 8 non] nec R 8 reuelauιτ М1 P paulolfi M paolo p S 4 neque] nec a 5 paololQ S foenerabif 8, fenerabif MPcB 7 alio] alieno P2C2v pauciſſimoſ S, panaf MlP uel MP 9 illuτ M, illa C repuτauιτ MC, repurabrrur RSv 10 polhcere MlPS 11 egreſſum efr SafJ 12 tuo] om. S1 16 uindicτο M1, uendιτ∗o C af: & uendrr eũ in marg. add. m. al. S et ante auf.] om. 01 accipiet a 17 pauca uerba P reperif MP 18 a] da C, de a debir M, dabiT P, da S 24 moranT"" C1 25 est] om. B sed] om. PCJtS reddit Ml ) sustentat animam suam: ne clamet contra. te ad dominum, et reputetur tibi in peccatum. non occidentur patres pro filiis nec filii pro patribus, sed unusquisque pro suo peccato morietur. Et post paucos uersus: Quando messueris segetem in agro tuo et oblitus manipulum reliqueris, . non reuerteris, ut tollas illum, sed aduenam et pupillum et uiduam auferre patieris, ut benedicat tibi dominus deus tuus in omni opere manuum tuarum. si fruges colliges oliuarum, quicquid remanserit in arboribus, non reuerteris, ut colligas, sed relinques aduenae, pupillo et uiduae. si uindemiaueris uineam tuam, non colliges remanentes racemos, sed cedent in usus aduenae, pupilli et uiduae. memento, quod et tu seruieris in Aegypto, et idcirco praecipio tibi, ut facias hanc rem. Si fuerit causa inter aliquos et interpellauerint iudices, quem iustum esse perspexerint, illi iustitiae palmam dabunt, quem impium, condemnabunt impietatis. sin autem qui peccauit dignum uiderint plagis, prosternent et coram se facient uerberari. pro mensura peccati erit et plagarum modus: ita dumtaxat, ut quadragenarium numerum non excedant, ne foede laceratus ante oculos tuos abeat frater tuus. E t post paululum: Si habuerint inter se iurgium uiri et unus contra alterum rixari coeperint uolensque uxor alterius eruere uirum suum de manu fortioris miserit manum et adprehenderit uerenda eius, abscides manum illius nec flecteris super eam ulla misericordia. non habebis in sacculo diuersa pondera, maius et minus: nec erit in domo tua modius maior et minor. pondus habebis [*]( 4 Deut. 24, 19—22 et 25, 1-3 20 Deut. 25, 11-15 ) [*]( 1 contra] coram a ad dm̃ S, adñ M1 4 pauc\'f (1 in o mut. al) M, pauciſſimoſ Sa paucif nerbif P segetem] meffem R 5 reli∗quriſ (n rfU.) M, relmquenf P 7 paτιariſ 81 . 9 rehnquenf CP, relinque Sa 10 et] ac Sav 12 pupillo M1Sa et ante uid.J ac Sav 13 pcipiam Mla, precipmm P 15 condè∗ |nabunτ (p ras.) M 16 impiaaτι M1 17 feciſſenτ P1 19 fide MC1, fede PK 02 20 habear MC1, abiar S, obeaT Pa paulola M1S 21 um iurgiũ R nzare 22 22 coeperunτ P1, coepenT SPI, cepinτ R 28 uerecund∗a M, uerecundia P1S, nere**nd∗a C, uereconda R 24 fop ea MP, fup ed 81 ) iustum et uerum, et modius aequalis et uerus erit tibi. Et post pleraque: Maledictus homo, qui facit sculptile et conflatile, abominationem domini, opus manuum artificum, ponetque illud in abscondito. et respondebit omnis populus et dicet: amen. maledictus qui non honorat patrem suum et matrem. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui transfert terminos proximi sui. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui errare facit caecum in uia. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui peruertit iudicium aduenae, pupilli et uiduae. et dicet omnis populus: amen. maledictus omnis qui dormit cum uxore patris sui et reuelat operimentum lectuli eius. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui dormit cum omni iumento. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui dormit cum sorore sua, filia patris sui uel matris suae. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui dormit cum socru sua. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui clam percusserit proximum suum. et dicet omnis populus: amen. maledictus qui accipit munera, ut percutiat animam sanguinis innocentis. et dicet omnis populus: amen.

Huc usque de libris Moysi quae uisa sunt ponenda posuimus. in his uero quae secuntur et appellantur Hiesu Naue, Iudicum, Regnorum, Paralipomenon, rerum gestarum potius historia legitur quam praecepta uiuendi. haec tamen paucissima de libro Hiesu Naue praetereunda in hocopere non putaui. [*]( 2 Dent. 27, 15-25 ) [*]( 1 modiof ęqualeſ S 8 mand M1R 4 ponrrque CRM2a refpondrr MC1, refponder PC 5 dictx P 6 dicιτ MC werba: maledictns q. t. t. p. s. e. d. o. p. amen om. MPCR 8 caecum] coafl 8 uia] lTinere Sav diciT MPlG 9 puerra Sa 10 pupillo a 10, 12, 15, 16, 17, 19 diciT MP1C 11 dormienτ P (cf. eod. Am.) patris] arril ∗p∗∗∗∗arni (P ex parte et nmi eras.) M sui] om. R reaelaniT P 12 ei\' lecruh 8 18 dicιτ MP1C1 14 vel] fiue P (cod. Am.), fiue fiha R 18 accepιτ M1 UT] k P percuτιeτ P . 19 fangmne S 20 libro S 21 apellani Ml 9t paralypomenon CM* 25 hist. leg.] fronale igit́M1 )

V. DE HIESV NAVE.

Reuertimini et ite in tabernacula uestra et in terram possessionis, quam tradidit uobis Moyses famulus domini trans Iordanen: ita dumtaxat, ut custodiatis adtente et opere conpleatis mandatum et legem, quam praecepit uobis Moyses seruus domini, ut diligatis dominum deum uestrum et ambuletis in omnibus uiis eius et obseruetis mandata illius adhaereatisque ac seruiatis ei in omni corde et in omni anima uestra. Et in alio loco: Ne postquam intraueritis, inquit, ad gentes, quae inter uos futurae sunt, iuretis in nomine deorum earum et seruiatis eis et adoretis illos: sed adhaereatis domino deo uestro, quod fecistis usque in diem hanc.

De libro autem Psalmorum multa ponenda sunt, quamuis eadem saepe repetantur: sed habebo modum, quantum potero, ne hoc opus, quod memoria maxime tenendum est, in nimiam longitudinem pergat.