Locutiones in Heptateuchum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio III, Pars I-II (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 28.1). Zycha, Joseph, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1894.

Unde exiit inde Phylisthim, cum sufficeret: unde exiit Phylistim.

Et erat omnis terra labium unum: quod usitate nos dicimus "lingua una".

Et erat omnis terra labium unum: notandum omnem terram appellatam omnes homines, qui tunc erant, quamuis nondum in omni terra. [*]( 4 Gen. 8, 12 6 Ib. 8, 21 9 Ib. 8, 21 11 Ib. 9, 5 14 Ib. 9, 12 17 Ib. 10, 9 20 Ib. 10, 14 22 Ib. 11, 1 24 Ib. 11, 1 ) [*]( 1 et om. N 2 et] etiam bd 3 oliue CL 5 in om. NLSb 6 ad- 4iciam (d exp. m. 1) C om. b 8 eum ex eam m. 1 C 9 caraem uiuam] terram b 11 Banguinem uestrum bd 12 uestrum-sanguinem om. b 14 pono scripsi see. LXX: ponam libri 17 giganB CPNLS 19 sic] et sic LSd solet (e ex i) C enantion CN anantion LS avocvtiov b 20 inde] swtthv cod. Alex. philistim N philisthim L philistiim bd 21 exiit (t add. m. I) C 22 erat b lauium C 28 dicemus N )

513

Et facti sunt illis lateres pro lapide. graecus habet: et facti sunt illis lateres in lapidem. quod si latine diceretur, locutio minus intellegeretur.

Uenite, aedificemus nobis ciuitatem et turrem, cuius caput erit usque ad caelum. secundum hyperbolen dictum est, si locutionis genus hic accipiendum est; si autem usque ad caelum proprie dictum accipitur, inter quaestiones consideretur.

Quod quidam latini codices habent: Sem filius Noe erat annorum centum cum genuit Arphaxat, graeci habent: Sem filius centum annorum cum genuit Arphaxa: ubi ellipsis est, quia deest "erat". sed quod non habent "filius Noe", sed "filius" tantum, noua locutio est.

Et erat Sarra sterilis et non generabat, cum posset sufficere: et erat Sarra sterilis.

Erit ergo, cum te uiderint Aegyptii, dicent, quia uxor illius haec: genere locutionis adiunctum est "quia"; nam sufficere potuit: uxor illius haec.

Quod ait scriptura: factum est autem, statim ut intrauit Abram in Aegyptum, sufficeret: statim autem ut intrauit Abram in Aegyptum.

Quid hoc fecisti mihi, quia non adnuntiasti mihi, quia uxor tua est? cum sufficeret: non adnuntiasti. et ipsum adnuntiasti more scripturarum dictum est; nam latini habent plerique: non dixisti. [*]( 1 Ib. 11, 3 4 Ib. 11, 4 9 Ib. 11, 10 14 Ib. 11, 80 16 Ib. 12, 12 19 Ib. 12, 14 22 Ib. 12, 18 ) [*]( 1 illi b 2 abet (semper fere h lite. om.) N lapides S 4 turrim bd Õ see. cod. Alex. secundum (dum add. B. I. m. 1) C 6 yperbolen C yperbolS LS locutionis (is ex es m. 1) C 10 cum om. b arfaxat b Arphaxadd 11 sec. cod. Alex. arpharxad N arfaxat b 12 ellypsis CLS eclipsis b 13 noe-est paene euanida C nog N 14 sarra L sterelia NSl 15 sara (sic ubique) bd 16 Erit om. N, sed spat. circa 5 litter. uacuum est et dicent cod. Gorb. in capitulis 17 haec 8. 1. m. 1 C 20 abram Cbd; formis abram et abraham in cod. uariantibus tamen ad cap. XVII 6 Gen. abram praeponam 22 adnontiasti 01 ) [*]( xXVIII. Aug. seet. III pari I. ) [*]( 33 )

514

Ascendit autem Abram de Aegypto ipse et uxor eius et omnia eius et Lot cum eo in desertum, subauditur "ascenderunt". nec tamen proprie dicitur ascendisse cum eo, quod habebat exanime, sicut aurum et argentum et omnis supellex; ac per hoc intellegitur hic locutio, quae uocatur graece CeOffta xat1 lllit.łtv.

Et facta est rixa inter medium pastorum pecorum Abram et <inter medium pastorum) pecorum Lot: unde latini codices paene omnes non transtulerunt istam locutionem, sed ita loquuntur, ut consuetudo nostra habet. et nobis deinceps eam notare non placuit; ipsa est enim per omnia in graeca scriptura, ubi tale aliquid dicitur.

Quoniam homines fratres nos sumus. Abram dicit ad Lot: unde intellegitur morem esse scripturae ita loqui, ut fratres appellentur unius cognationis, etiamsi gradu sanguinis differant, ut alter sit in superiore. alter in inferiore, sicut hoc loco; nam patruus eius erat Abram.

Factum est autem in regno Amarphal regis Sennar. secundum nostrae locutionis consuetudinem sic incipere sufficeret: in regno autem Amarphal. ergo quod ait scriptura: factum est autem, more suo locuta est.

Quarto decimo autem anno Godollogomor et reges qui cum eo, subauditur "erant": unde a quibusdam latinis etiam additum est.\' [*]( 1 Ib. 13, 1 7 Ib. 13, 7 13 Ib. 13, 8 18 Gen. 14, 1 22 Ib. 14, 5 ) [*]( 1 adscendit d 2 loth NLSbd desertom CI 4 habeat C examine b et ante argentum om. N 6 zeumaca. tellypsin C zeumacat ellipsin N zenmacatellypsin LS zeugmatica eclipsis b 8 inter medium pastoram addidi sec. LXX 9 loth NLSbd 10 locuntur CN loquntur 81 12 tale aliquid. tale dicitur b 13 sec. cod. Alex. 14 dicit] dixit bd loth NLSbd ita] etita (i postea insertum) C 16 in fin. om. C 17 eius om. LS 18 (et 20) amarfal CNLS amraphel b 19 Sennaar d 20 inciperet N autem om. LS 22 godallogomor CI godollagomor N thodorlaomor b Chodollogomor d 23 o. βασιλεις oi μετ αυτου fLi\'t aurou cod. Alex. )

515