Naturalis Historia

Crocodilum[*](crocodillum ll.o(passim)) habet Nilus, quadripes[*](quadripedis F1. -rupes R2ova.S) malum et terra pariter ac flumine infestum. unum hoc animal terrestre linguae usu caret, unum superiore mobili maxilla inprimit morsum, alias terribile[*](terribile ll.ov. -lem H (tacite)) pectinatim stipante[*](stippuntes se F1) se dentium serie. magnitudine excedit plerumque duodeviginti cubita. parit ova quanta[*](q////ansares F1. qua transare// R1. quae trans arenas R2) anseres, eaque extra eum locum semper incubat praedivinatione quadam, ad quem summo auctu[*](actu aoz) eo[*](eodem o) anno egressurus[*](aegessurus F1R1. access-G2 minori ova. G2) est Nilus. nec aliud animal ex minore origine in maiorem crescit magnitudinem. et unguibus autem[*](autem ll.oS. hic v) armatus est[*](est om.o), contra omnes ictus cute invicta. dies in terra agit, noctes in aqua, teporis[*](tēporis Rdazva.B) utrumque ratione.[*](Herod. II 68. Ar. IX 6, 612a 20. Mir. ausc. 7. Antig. Car. 33 (39). Strabo XVII 812. Plut. SA 31. Ael. III 11. VIII 25. Sol. 32, 25. Amm. Marc. XXII 15, 19.) hunc[*](hunc ov. hanc ll) saturum cibo piscium et semper esculento ore in litore somno datum[*](datur o) parva avis, quae[*](qui o) trochilos ibi vocatur, rex avium in Italia, invitat ad hiandum[*](hiandum F2ov.—ntum r) pabuli sui gratia, os primum

eius adsultim[*](adsultim F2v. -tū R1dE1a. ad saltū (-lutū F1) roz) repurgans[*](re- pugnans ao), mox dentes et intus fauces quoque ad hanc scabendi dulcedinem[*](dulcedinem ov. -ne ll) quam maxime hiantes, in qua voluptate somno pressum conspicatus ichneumon, per easdem fauces ut telum aliquod inmissus[*](inmississe rodit F1. -ssis ero- a. -ssum ero- dTozva. C) , erodit alvum[*](aluū F2E2oR(?)v. -no r).

[*](init.: Sol. 32, 29. cfr. Pl. XXVIII 119.) Similis crocodilo, sed minor etiam ichneumone, est in Nilo natus scincos[*](scincos F2ov. ci- r), contra venena praecipuus[*](praecipauū (-uus a1o) anticlotum (-tus o)a,va. G) antidotis , item[*](item ad v. idem (item R?) & ll)ad inflammandam virorum venerem.

Verum in crocodilo[*](corcodrillo a (item § 96)) maior[*](maior erat F2ov. -ore fat F1a. -oref ad R1. -or est R2) erat pestis quam ut uno esset eius hoste[*](hoste F2R2ov. -tes FiR1. -tis ad) natura contenta. itaque et delphini inmeantes Nilo, quorum dorso[*](sordo F1R1. dorsa F2) tamquam[*](tan////ā F1. tamanā R. -nū d) ad hunc usum cultellata inest pinna[*](penna aova.G. spina R2H. cfr. Sen. et infra 17. XXXII 13) , abigentes eos praedam[*](praedā ll.oJ. -dae F2D. -da v) ac velut in suo tantum amne regnantes, alioqui[*](alioqui F2H. -uin rov(S)) inpares viribus ipsi, astu interimunt[*](interimunt F2E2in ras.ov. inter moto r). callent enim in hoc cuncta animalia sciuntque non sua modo commoda, verum et hostium adversa, norunt sua tela, norunt occasiones partesque dissidentium inbelles[*](inbelles v. -IIis ll.oS) . in[*](in b&re F1. in ///// R1) ventre mollis est tenuisque cutis crocodilo: ideo se ut territi mergunt delphini subeuntesque alvum illa secant spina.[*]((9) Sol. 32, 26. (cfr. 12,4.) 27. Sen. NQ IV 2, 13–15.. Strabo XVII 824. 814. Ael. X 24.) quin et gens[*](genus a) hominum est huic beluae adversa[*](aduersa ē BdT. -sa/// F) in ipso Nilo, a Tentyri[*](a Tentyri S. at (ad R) in tyri (-ro Ea) ll. et in tira o. et a ten- tyra z. Tentyritae ab B. Nitria ab v) insula, in qua habitat[*](habitant (del. apellata) F2), appellata. mensura eorum parva, sed praesentia[*](praescientia F2) animi[*](animi F2E2 (Sen.)v. homini R. -num roz) in hoc tantum usu mira. terribilis haec

contra fugaces[*](fugientes SJ errore) belua est, fugax contra sequentes[*](sequentes (coni. Dal.) S. inseq- v. serpentes (-tis F1R2) ll.oz. resistentes Sol.).[*]((7) Sol. 32, 28. Antig. Car. 16 (19).) sed adversum ire soli hi audent, quin[*](quin ozv. qui ll. J) et[*](etiam va.S) flumini innatant dorsoque equitantium modo inpositi hiantibus resupino capite ad morsum addita in os clava, a[*](a (ad R) ll.ozS. om. v) dextra ac laeva tenentes extrema eius utrimque, ut[*](ut (pro ac) F1. a oz) frenis in terram agunt captivos ac voce etiam sola territos cogunt evomere[*](euomere F2E2ov. -mef r) recentia[*](regentia F1R1a) corpora ad sepulturam . itaque uni[*](uni ei F2E2oG. unici r. ei uni v) ei insulae crocodili[*](crocodilli F2o. -dil/// F1. -dillo Rda) non adnant[*](adnant F2S. adnatant E2ov. ///nant F1. donant DRE1. domant ad) olfactu-[*](olfactuque F2E2ov. fac- r) que eius generis hominum, ut Psyllorum[*](pyllorum F1R. pull- a. psill- o) serpentes, fugantur. [*](Herod. II 68. Ar. II 10, 503a 11. VIII 15, 599a 32. V 33, 558a 23. 20. Sol. 32, 28.)hebetes[*](habetes F1) oculos hoc animal dicitur habere in aqua, extra acerrimi visus, quattuorque menses hiemis semper inedia tramittere[*](transmittere F2E2ova.J. trahi mire R2. tramiaeter (-ieter a) et r) in specu. quidam hoc unum quamdiu vivat crescere arbitrantur; vivit autem longo tempore.

[*](Herod. II 71. Ar. II 7, 502a 9. Diod. I 35, 8. 9. Ael V 53. Sol. 32, 30. Amm. Marc. XXII 15, 21 sq.) Maior altitudine[*](altitudine post nilo pon.a) in eodem Nilo belua hippopotamius[*](hippopotamius ego ex ind. -miis F1. -mis R. -mus F2v. hyppotamis o. ypot-a.cfr. VI 173. XI 160. XXVIII 121. XXXII 139) editur, ungulis binis[*](bifidis C e Sol.) quales hubus[*](bobus F2), dorso equi et iuba et hinnitu, rostro resimo, cauda et dentibus aprorum aduncis, sed minus noxiis[*](nox- ius Fa), tergoris ad scuta galeasque inpenetrabilis, praeterquam si umore madeant[*](madeat va.S) . depascitur segetes destinatione ante[*](antea ut ferunt R2. ante auf- R1), ut ferunt, determinatas in diem et ex agro ferentibus vestigiis, ne quae[*](ne aliquae F2. neq. F1a) revertenti insidiae comparentur.