Naturalis Historia

Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione[*](13,139) visae nobis Chaucorum[*](Chaucorum H. Cauch- C. cauc- ll. v.), qui maiores minoresque appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum intervallis effusus in inmensum agitur oceanus, operiens aeternam[*](alternam D2D.) rerum naturae controversiam dubiamque

[*](dubiumque Ev.a.S.) terrae [sit[*](uncos ego posui. sitam d. situm an S. sit in Dederich. sitne Cornelissen Mnemos. 1879 p. 298.)] an partem[*](pars Arund. man.Dal. v. parte in G. in parte Müller de stilo p. 135. parte an Dederich. pars an Cornelissen.) maris. illic, misera gens, tumulos optinent[*](optinet D2v.a.J.) altos aut[*](aut D1GdEArund. v. sub D2. ut P. ceu D.) tribunalia exstructa manibus ad experimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus similes, cum integant aquae circumdata, naufragis[*](naufragiis dEXv.a.G.) vero, cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis , ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul abacto[*](abaucto DG.) frutice. ulva et palustri iunco funes nectunt ad praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis magis quam sole siccantes terra cibos[*](cibo GEArund. cibis d.) et[*](et v. set D2. sed r Arund.) rigentia[*](rigentia dv. -gantia r Arund.) septentrione viscera sua urunt. potus[*](potuus DGD. potius E. potus iis G.) non nisi ex imbre servato scrobibus in vestibulo domus. et hae gentes[*](hae gentes D2dv. accentes D1G. -te E. accedente X. hae terrae Arund. man.Dal.), si vincantur hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto [*](parcior ES. partior Arund. pactior man. Dal.): multis fortuna parcit in poenam[*](poena EArund. man. Dal.).

Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam operiunt[*](operiunt D. replent B. re- periunt DGdf. referunt EArund. man. Dal. v. an referciunt?) adduntque frigori umbras, altissimae tamen haud procul supra dictis Chaucis[*](Chaucis H. Cauchis C. caucis dv. chausis D2GE. cau- sis D1.) circa duos praecipue[*](2) lacus. litora ipsa optinent quercus maxima aviditate nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus vastas complexu[*](complexu dArund. v. conplexa (com- E) r.) radicum insulas[*](in- sulas D2dv. in siluas D1G. siluas EXArund. S.) secum auferunt, atque ita libratae[*](libratae dArund. v. -ta rX.) stantes navigant, ingentium ramorum armamentis saepe territis classibus nostris, cum velut ex[*](ex D2D. om. r G. de v.) industria fluctibus agerentur in proras[*](proras G. -ra d. prospera r Arund. prospectu v.) stantium noctu, inopesque

remedii illae proelium navale adversus arbores inirent.