Naturalis Historia

[*](Diosc. I 9. cfr. Pl. XXI 30. Isid. XVII 9, 7.— (18) cfr. Pl. XXI 134.) Nardi vim[*](nardi uim Rsv. -diū F. -dum Eaz) habet et asarum, quod et ipsum aliqui silvestre nardum appellant. est autem[*](appellantes autem FE1a) hederae[*](edere FEa. -rae va.s) foliis, rotundioribus tantum mollioribusque[*](an minoribusque? cfr. Diosc. (n. luc. p. 19 n. 6)), flore purpureo, radice Gallici[*](galli Rs) nardi, semine[*](semine RsS. semen B. si- mile rv) acinosum[*](acinorum JD. cfr. n. luc. p. 18. (an acino fimili?)), saporis calidi ac vinosi[*](uinosi RsVerc. uen- rv), in montibus[*](montibus in FEava.S) umbrosis bis anno florens[*](florens RsS. -ent r. -et v). optimum in Ponto, proximum in Phrygia, tertium in Illyrico. foditur, cum folia amittere[*](amittere ego. mi- ll.v. cfr. vol. III p. 492 ad XVI 246) incipit, et in sole siccatur, celeriter situm[*](sucum Eaz) trahens ac senescens. inventa nuper et in Threcia[*](Threcia J. tre- D1F. trechia d. grecia Rs. tracia r. Thra- v) herba est cuius folia nihil ab Indico nardo distant.

[*](Diosc. I 14.) Amomi uva[*](Diosc. I 14.— (7) cfr. Verg. B 4, 25. ammomi iuba FEa) in usu est ex[*](ex coni. Dal. om. ll.v) Indica vite[*](a uite JD) labrusca, ut[*](aut ut J)

alii existimavere, frutice fortuoso[*](tortuoso ego coll. Diosc. et v. 9. m&uoso Rs. mirt- E. myrt- aG. mut- D1F. mont- D2dTJD. uenoso v), palmi altitudine, carpiturque cum radice, manipulatim[*](manu (-ni F) paulatim FEaz) leniter[*](eniter Rsv. leui- r) componitur, protinus fragile. laudatur quam maxime Punici mali foliis simile nec rugosis, colore rufo. secunda bonitas pallido; herbaceum [*](herbatium Fa. -tum E. -beceum Rs) peius, pessimumqucandidum, quod et vetustate evenit [*](euenit Rsv. -iet r). pretium uvae in libras $X$ LX, friato vero amomo $X$ XLIIX.[*](X. XLIIX (Salm.) H (D). X. XLII. DF. XX. LIIX Ead1. XXLIX Rs. X. XLIX S. XLIIX d2Tv) nascitur et in Armeniae parte quae[*](qua E. que F. (alac.)) vocatur Otene[*](otenae FE) et in Media et in Ponto. adulteratur foliis Punici[*](punici (sc. mali) ego. -cis ll. v. cfr. XXIII 109. 114) et cummi [*](cum in Ea) liquido, ut cohaereat convolvatque se in uvae modum. est et quae vocatur amornis, minus venosa atque durior ac minus odorata, quo[*](a quo Fa) apparet aut aliud esse aut colligi inmaturum .

[*](Diosc. I 5.) Simile his et nomine et frutice cardamomum, semine oblongo. metitur, eodem modo in[*](modo et in va.s) Arabia. quattuor eius[*](eius RsD2v. ē D1F. sunt Ea) genera: viridissimum ac pingue, acutis angulis contumax frianti[*](frianti Brot. fricant Rs. -nti rv)—hoc[*](quod (pro hoc) va.s) maxime laudatur—, proximum e[*](e RsBas. eu r. eius v) rufo candicans, tertium[*](tercius FEa) brevius atque nigrius, peius[*](nicarius peior FEa) tamen varium et facile tritu[*](ritum Rs) odorique parvi, qui vero[*](uero RsdS. -ros D1F. -rus D2EaG (D). [quod] uerius v. an in uero?) costo vicinus[*](uicinius va. G) esse debet. hoc et apud Medos nascitur. pretium optimi[*](optime Ea. -tume F) in libras $X$ III.[*](XIII S. XIII Rs. XII rv)

[*]((394, 1–8) Sol. 33, 5. 6.— Th. IX 4, 2. Diosc. I 81. cfr. Agatharch. M. Erythr. 97. 99. Diod. II 49, 1. III 46, 3. Strabo XVI 778. Pl. VI 154. 155. 161.) Cinnamomo proxima gentilitas erat, ni prius Arabiae

divitias indicari conveniret causasque quae cognomen illi felicis ac beatae dedere.