Naturalis Historia

[*](cfr. Ar. de anima II 9, 421a 25. 26.—) Sunt qui suptilitatem animi constare non tenuitate sanguinis putent, sed cute operimentisque corporum magis aut minus bruta esse, ut[*](tuta Rs) ostreas[*](ostrea G) et testudines; boum[*](litium (pro boum) Rs) ferga, saetas suum obstare tenuitati[*](tenuitate RsF2) immeantis spiritus , nec purum liquidumque tramitti; sic et in homine, cum crassior callosiorve excludat cutis: ceu[*](ce D1F. quae Eva. G.alac.) vero non crocodilis et duritia[*](duritiae F2) tergoris tribuatur et sollertia[*](sollertico F).[*](Ar. II 7 extr. (Herod. II 71). cfr. Pl. VIII 96–(17) Ar. III 11 517b 31 sq. cfr. supra § 157.—) hippopotami corio[*](13 colio M. cori F1. -rii va.S. iecori F2) crassitudo talis, ut inde tornentur[*](turnentur Rs. torme- F1) hastae, et tamen quaedam ingenio medica diligentia. elephantorum[*](maedica elephantorum diligentia M) quoque tergora inpenetrabiles caetras[*](scaetras DE2. cetras adG. cer///tras Rs. setas v. (certas Dal. errore)) habent, cum tamen omnium quadripedum suptilitas animi praecipua perhibetur[*](perhib&us R2 -beatur v. cfr. CFW Müller p. 6) illis. ergo[*](erga M) cutis ipsa sensu caret, maxime in capite. ubicumque per se ac sine carne est, volnerata non coit, ut in bucca cilioque.

[*](Ar. III 10 init. (I 6, 490b 21–24. G V 3 init.).)[*]((1. 2) ib. 12, 519a 26–28—(2) I 5, 490a 6–8. (P IV 6, 682b 18. 19. 13, 697b 11). cfr. Pl. IX 82) Quae animal pariunt, pilos[*](pilosque auent Rs) habent; quae ova, pinnas aut squamas aut corticem[*](corticem ll. (P) G2. -cem aut testam v) , ut testudines, aut cutem[*](cutem pura DF1. purpuram cutem RsS. puram cutem J. (loc. corr.)) puram

, ut serpentes. pinnarum caules omnium cavi[*](caui DFdT (P) G2. -ues Rs. auiū Eazv). praecisae [*](praecisae ll. v (H). -si z. -sique dT (P) G2) non crescunt, evulsae[*](uulsae F2d. -sa ea F1a. -sae autem Tva. G) renascuntur. membranis volant fragilibus insecta, umentibus hirundines in mari, siccis inter[*](dist. ego. (Plin. male intellexit verba Ar.)) tecta. vespertilionum[*](uespertilionum dT. -iorum Rs. -io. horum DFEv (D). -io. nam horum J (errore) alae quoque articulos habent.

[*](Ar. III 10, 517b 11. 12. (G V 3, 782a 33)— IV 11, 538b 8.—(5. 6) II 1, 498b 27–30. (P II 14, 658a 30. 31.)— (6. 7) III 12, 519a 22. 23. Trogus = G IV 5, 774a 35 sq—)Pili e[*](pili e (ae D1F1) DFES (D). -lpe Rs. -li a dv (J)) cute exeunt crassa[*](crassa RsF2v. -sse E. grassae D1F1. grossi D2) hirti, feminis tenuiores; equis[*](equi DE. aequi F) in iuba largi, in armis leoni, dasypodi et in buccis intus et sub[*](sub RsS. in rv. cfr. index et Ar.) pedibus, quae utraque Trogus et in lepore tradidit, hoc exemplo libidinosiores hominum quoque hirtos colligens. villosissimum[*](uillo- sissimū RsG2. -mus rv (H)) animalium lepus.[*](Ar. III 11, 518a 19–21. 518b 3. 4. 518a 18. 19. 31–33. 30. 34. 35. (IX 50, 631b 31 sq. G V 3, 784a 4–10). cfr. Sen. ep. 95, 21 extr.—(15) Ar. III 11, 518b 2. 3–) pubescit homo solus, quod nisi contigit[*](contingit (can- Rs) RsS. -gat dva.H) , sterilis in gignendo est, seu mas[*](mas RsG2 (S). mās DF. masculus Eav (H) D) seu femina[*](feminas Rs). pili in homine partim simul, partim postea gignuntur. hi[*](hi—) castratis[*](castratis S. castris Rs) non nascuntur[*](nascuntur Rs. S. om. rv. cfr. Ar.), congeniti autem non desinunt, sicut nec feminis magno opere; inventae tamen quaedam defluvio capitis invalidae, ut[*](ut et DFEG (J). ut a. uelut Rsv (S)) et lanugine[*](lanu- gine oris DFEa (P) J. -nes oris B. languini oris Rs. -uidiores v. lanuginosi oris S) oris, cum menstrui cursus stetere. quibusdam post genituri[*](genituri (sc. pili) ego coll. Ar. genitis (-ti Ber.) uiris ll. v) sponte non gignuntur. quadripedibus pilum cadere atque subnasci annuum est.[*](ib. 518b 5. 6. 27. 28. (12, 519a 25). 20–22. 24. 25. (G II 6, 745a 10–13. 17).)[*]((5) Ar. ib. 518b 30—32.— (6) II 1, 498b 19–20. (P II 14, 658a 19–21).— (7. 8) III 10, 517b 29. 30.—) viris

crescunt maxime in capillo[*](capite Rsva. (P) H. (Ar.αἱ ἐν τῇ κεφαλῇ)), mox in barba. recisi non, ut herbae ac[*](ac (hac Rs) cetera ab RsS. ab cetera rv. ab ipsa C) cetera, ab incisura augentur, sed ab radice exeunt. crescunt[*](crescunt H ex Ar. recr- Rsv. decr- r. excrescunt coni. Dal.) et in quibusdam morbis, maxime phthisi[*](phtbisi C. ptysi Verc. tussi ll.v. cfr. Ar.), et in senecta, defunctis[*](defunctis R2S. -tum r. -torum v) quoque corporibus. libidinosis congeniti [*](ac (at v) nati F2dv a. Bas.) maturius defluunt, agnati celerius crescunt. quadripedibus senectute crassescunt[*](carescunt Rs) lanaeque rarescunt[*](rarescuntque lanae z.an ii lanaeque et rarescunt?). quadripedum dorsa pilosa, ventres glabri.— Boum coriis glutinum excoquitur, taurorumque praecipuum.—

[*](Ar. II 1, 497b 34. 35. (P IV 10, 688a 18. 19. 29. 30. 688b 30–32).— (11) II 13, 504b 19–21. III 20, 521b 21. 22. 25. 26. (P IV 11, 692a 9–14). — (14) Isid. XII 7, 42. cfr. Fest. 314a 34.—) Mammas homo solus[*](solu & Rs) e maribus habet, cetera animalia mammarum notas tantum. sed ne feminae quidem in pectore nisi quae possunt partus suos attollere. ova gignentium nulli; nec lact[*](lact MD. lac RsD2F2v. om.a. laetis r. cfr. § 236. 237) nisi animal parienti. volucrum[*](parientium olucrum Rs) vespertilioni[*](uespertilioni E(?) G2. -lio ll.v) tantum: fabulosum enim arbitror de strigibus, ubera eas infantium labris inmulgere. esse in maledictis iam antiquis strigem convenit, sed quae sit avium, constare non arbitror.[*](cfr. Varro II 6, 4 (aliter).— (18) Ar. P IV 10, 688a 32–34.— (20) Ar. II 1, 500a 23–25. 18–21. P ib. 688b 5. 6.)