De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. at coria et carnem trahit et conducit in unum.
  2. umor aquae porro ferrum condurat ab igni,
  3. at coria et carnem mollit durata calore.
  4. barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas,
  5. effluat ambrosias quasi vero et nectare tinctus;
  6. qua nihil est homini quod amarius fronde acida extet.
  7. denique amaracinum fugitat sus et timet omne
  8. unguentum; nam saetigeris subus acre venenumst;
  9. quod nos inter dum tam quam recreare videtur.
  10. at contra nobis caenum taeterrima cum sit
  11. spurcities, eadem subus haec iucunda videtur,
  12. insatiabiliter toti ut volvantur ibidem.
  13. Hoc etiam super est, ipsa quam dicere de re
  14. adgredior, quod dicendum prius esse videtur.
  15. multa foramina cum variis sint reddita rebus,
  16. dissimili inter se natura praedita debent
  17. esse et habere suam naturam quaeque viasque.
  18. quippe etenim varii sensus animantibus insunt,
  19. quorum quisque suam proprie rem percipit in se;
  20. nam penetrare alio sonitus alioque saporem
  21. cernimus e sucis, alio nidoris odores.
  22. scilicet id fieri cogit natura viarum
  23. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante.
  24. praeterea manare aliud per saxa videtur,
  25. atque aliud lignis, aliud transire per aurum,
  26. argentoque foras aliud vitroque meare;
  27. nam fluere hac species, illac calor ire videtur,
  28. atque aliis aliud citius transmittere eadem.
  29. scilicet id fieri cogit natura viarum
  30. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante,
  31. propter dissimilem naturam textaque rerum.
  32. Qua propter, bene ubi haec confirmata atque locata
  33. omnia constiterint nobis praeposta parata,
  34. quod super est, facile hinc ratio reddetur et omnis
  35. causa pate fiet, quae ferri pelliciat vim.
  36. Principio fluere e lapide hoc permulta necessest
  37. semina sive aestum, qui discutit plagis,
  38. inter qui lapidem ferrumque est cumque locatus.
  39. hoc ubi inanitur spatium multusque vace fit
  40. in medio locus, extemplo primordia ferri
  41. in vacuum prolapsa cadunt coniuncta, fit utque
  42. anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.
  43. nec res ulla magis primoribus ex elementis
  44. indupedita suis arte conexa cohaeret
  45. quam validi ferri natura et frigidus horror.
  46. quo minus est mirum, quod dicitur esse alienum,
  47. corpora si nequeunt e ferro plura coorta
  48. in vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur;
  49. quod facit et sequitur, donec pervenit ad ipsum
  50. iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.
  51. hoc fit idem cunctas in partis; unde vace fit
  52. cumque locus, sive e transverso sive superne,
  53. corpora continuo in vacuum vicina feruntur;
  54. quippe agitantur enim plagis aliunde nec ipsa
  55. sponte sua sursum possunt consurgere in auras.
  56. huc accedit item, quare queat id magis esse,
  57. haec quoque res adiumento motuque iuvatur,
  58. quod, simul a fronte est anelli rarior
  59. factus inanitusque locus magis ac vacuatus,
  60. continuo fit uti qui post est cumque locatus
  61. a tergo quasi provehat atque propellat.
  62. semper enim circum positus res verberat ;
  63. sed tali fit uti propellat tempore ferrum,
  64. parte quod ex una spatium vacat et capit in se.
  65. hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri
  66. parvas ad partis subtiliter insinuatus
  67. trudit et inpellit, quasi navem velaque ventus.
  68. denique res omnes debent in corpore habere
  69. , quandoquidem raro sunt corpore et
  70. omnibus est rebus circum datus adpositusque.
  71. hic igitur, penitus qui in ferrost abditus ,
  72. sollicito motu semper iactatur eoque
  73. verberat anellum dubio procul et ciet intus,
  74. scilicet illo eodem fertur, quo praecipitavit
  75. iam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.
  76. Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat
  77. inter dum, fugere atque sequi consueta vicissim.
  78. exultare etiam Samothracia ferrea vidi
  79. et ramenta simul ferri furere intus ahenis
  80. in scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;
  81. usque adeo fugere a saxo gestire videtur.
  82. aere interposito discordia tanta creatur
  83. propterea quia ni mirum prius aestus ubi aeris
  84. praecepit ferrique vias possedit apertas,
  85. posterior lapidis venit aestus et omnia plena
  86. invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;
  87. cogitur offensare igitur pulsareque fluctu
  88. ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se
  89. atque per aes agitat, sine eo quod saepe resorbet.
  90. Illud in his rebus mirari mitte, quod aestus
  91. non valet e lapide hoc alias impellere item res.
  92. pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;
  93. at partim raro quia sunt cum corpore, ut aestus
  94. pervolet intactus, nequeunt inpellier usquam,
  95. lignea materies in quo genere esse videtur.
  96. interutrasque igitur ferri natura locata
  97. aeris ubi accepit quaedam corpuscula, tum fit,
  98. inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.
  99. nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena,
  100. ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur,
  101. quae memorare queam inter se singlariter apta.
  102. saxa vides primum sola colescere calce.
  103. glutine materies taurino iungitur una,
  104. ut vitio venae tabularum saepius hiscant
  105. quam laxare queant compages taurea vincla.
  106. vitigeni latices aquai fontibus audent
  107. misceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom.
  108. purpureusque colos conchyli iungitur uno
  109. corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam,
  110. non si Neptuni fluctu renovare operam des,
  111. non mare si totum velit eluere omnibus undis.
  112. denique res auro non aurum copulat una,
  113. aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo?
  114. cetera iam quam multa licet reperire! quid ergo?
  115. nec tibi tam longis opus est ambagibus usquam
  116. nec me tam multam hic operam consumere par est,
  117. sed breviter paucis praestat comprendere multa.
  118. quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,
  119. ut cava conveniant plenis haec illius illa
  120. huiusque inter se, iunctura haec optima constat.
  121. est etiam, quasi ut anellis hamisque plicata
  122. inter se quaedam possint coplata teneri;
  123. quod magis in lapide hoc fieri ferroque videtur.
  124. Nunc ratio quae sit morbis aut unde repente
  125. mortiferam possit cladem conflare coorta
  126. morbida vis hominum generi pecudumque catervis,
  127. expediam, primum multarum semina rerum
  128. esse supra docui quae sint vitalia nobis,
  129. et contra quae sint morbo mortique necessest
  130. multa volare; ea cum casu sunt forte coorta
  131. et perturbarunt caelum, fit morbidus .
  132. atque ea vis omnis morborum pestilitasque
  133. aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne
  134. per caelum veniunt aut ipsa saepe coorta
  135. de terra surgunt, ubi putorem umida nactast
  136. intempestivis pluviisque et solibus icta.
  137. nonne vides etiam caeli novitate et aquarum
  138. temptari procul a patria qui cumque domoque
  139. adveniunt ideo quia longe discrepitant res?
  140. nam quid Brittannis caelum differre putamus,
  141. et quod in Aegypto est, qua mundi claudicat axis,
  142. quidve quod in Ponto est differre et Gadibus atque
  143. usque ad nigra virum percocto saecla colore?
  144. quae cum quattuor inter se diversa videmus
  145. quattuor a ventis et caeli partibus esse,
  146. tum color et facies hominum distare videntur
  147. largiter et morbi generatim saecla tenere.
  148. est elephas morbus qui propter flumina Nili
  149. gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam.
  150. Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis
  151. finibus. inde aliis alius locus est inimicus
  152. partibus ac membris; varius concinnat id .
  153. proinde ubi se caelum, quod nobis forte alienum,
  154. commovet atque inimicus serpere coepit,
  155. ut nebula ac nubes paulatim repit et omne
  156. qua graditur conturbat et immutare coactat,
  157. fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum,
  158. corrumpat reddatque sui simile atque alienum.
  159. haec igitur subito clades nova pestilitasque
  160. aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas