De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. corpora quae feriant oculos visumque lacessant.
  2. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores;
  3. frigus ut a fluviis, calor a sole, aestus ab undis
  4. aequoris, exesor moerorum, litora propter;
  5. nec varii cessant sonitus manare per auras;
  6. denique in os salsi venit umor saepe saporis,
  7. cum mare versamur propter, dilutaque contra
  8. cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.
  9. usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter
  10. fertur et in cunctas dimittitur undique partis
  11. nec mora nec requies interdatur ulla fluendi,
  12. perpetuo quoniam sentimus et omnia semper
  13. cernere odorari licet et sentire sonare.
  14. Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res
  15. commemorare; quod in primo quoque carmine claret.
  16. quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res
  17. noscere, cum primis hanc ad rem protinus ipsam,
  18. qua de disserere adgredior, firmare necessest
  19. nil esse in promptu nisi mixtum corpus inani.
  20. principio fit ut in speluncis saxa superna
  21. sudent umore et guttis manantibus stillent.
  22. manat item nobis e toto corpore sudor,
  23. crescit barba pilique per omnia membra, per artus.
  24. diditur in venas cibus omnis, auget alitque
  25. corporis extremas quoque partis unguiculosque.
  26. frigus item transire per aes calidumque vaporem
  27. sentimus, sentimus item transire per aurum
  28. atque per argentum, cum pocula plena tenemus.
  29. denique per dissaepta domorum saxea voces
  30. pervolitant, permanat odor frigusque vaposque
  31. ignis, qui ferri quoque vim penetrare ,
  32. denique qua circum caeli lorica ,
  33. morbida visque simul, cum extrinsecus insinuatur;
  34. et tempestate in terra caeloque coorta
  35. in caelum terrasque remotae iure facessunt;
  36. quandoquidem nihil est nisi raro corpore nexum.
  37. Huc accedit uti non omnia, quae iaciuntur
  38. corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu
  39. atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.
  40. principio terram sol excoquit et facit are,
  41. at glaciem dissolvit et altis montibus altas
  42. extructasque nives radiis tabescere cogit;
  43. denique cera lique fit in eius posta vapore.
  44. ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit,
  45. at coria et carnem trahit et conducit in unum.
  46. umor aquae porro ferrum condurat ab igni,
  47. at coria et carnem mollit durata calore.
  48. barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas,
  49. effluat ambrosias quasi vero et nectare tinctus;
  50. qua nihil est homini quod amarius fronde acida extet.
  51. denique amaracinum fugitat sus et timet omne
  52. unguentum; nam saetigeris subus acre venenumst;
  53. quod nos inter dum tam quam recreare videtur.
  54. at contra nobis caenum taeterrima cum sit
  55. spurcities, eadem subus haec iucunda videtur,
  56. insatiabiliter toti ut volvantur ibidem.
  57. Hoc etiam super est, ipsa quam dicere de re
  58. adgredior, quod dicendum prius esse videtur.
  59. multa foramina cum variis sint reddita rebus,
  60. dissimili inter se natura praedita debent
  61. esse et habere suam naturam quaeque viasque.
  62. quippe etenim varii sensus animantibus insunt,
  63. quorum quisque suam proprie rem percipit in se;
  64. nam penetrare alio sonitus alioque saporem
  65. cernimus e sucis, alio nidoris odores.
  66. scilicet id fieri cogit natura viarum
  67. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante.
  68. praeterea manare aliud per saxa videtur,
  69. atque aliud lignis, aliud transire per aurum,
  70. argentoque foras aliud vitroque meare;
  71. nam fluere hac species, illac calor ire videtur,
  72. atque aliis aliud citius transmittere eadem.
  73. scilicet id fieri cogit natura viarum
  74. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante,
  75. propter dissimilem naturam textaque rerum.
  76. Qua propter, bene ubi haec confirmata atque locata
  77. omnia constiterint nobis praeposta parata,
  78. quod super est, facile hinc ratio reddetur et omnis
  79. causa pate fiet, quae ferri pelliciat vim.
  80. Principio fluere e lapide hoc permulta necessest
  81. semina sive aestum, qui discutit plagis,
  82. inter qui lapidem ferrumque est cumque locatus.
  83. hoc ubi inanitur spatium multusque vace fit
  84. in medio locus, extemplo primordia ferri
  85. in vacuum prolapsa cadunt coniuncta, fit utque
  86. anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.
  87. nec res ulla magis primoribus ex elementis
  88. indupedita suis arte conexa cohaeret
  89. quam validi ferri natura et frigidus horror.
  90. quo minus est mirum, quod dicitur esse alienum,
  91. corpora si nequeunt e ferro plura coorta
  92. in vacuum ferri, quin anulus ipse sequatur;
  93. quod facit et sequitur, donec pervenit ad ipsum
  94. iam lapidem caecisque in eo compagibus haesit.
  95. hoc fit idem cunctas in partis; unde vace fit
  96. cumque locus, sive e transverso sive superne,
  97. corpora continuo in vacuum vicina feruntur;
  98. quippe agitantur enim plagis aliunde nec ipsa
  99. sponte sua sursum possunt consurgere in auras.
  100. huc accedit item, quare queat id magis esse,
  101. haec quoque res adiumento motuque iuvatur,
  102. quod, simul a fronte est anelli rarior
  103. factus inanitusque locus magis ac vacuatus,
  104. continuo fit uti qui post est cumque locatus
  105. a tergo quasi provehat atque propellat.
  106. semper enim circum positus res verberat ;
  107. sed tali fit uti propellat tempore ferrum,
  108. parte quod ex una spatium vacat et capit in se.
  109. hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri
  110. parvas ad partis subtiliter insinuatus
  111. trudit et inpellit, quasi navem velaque ventus.
  112. denique res omnes debent in corpore habere
  113. , quandoquidem raro sunt corpore et
  114. omnibus est rebus circum datus adpositusque.
  115. hic igitur, penitus qui in ferrost abditus ,
  116. sollicito motu semper iactatur eoque
  117. verberat anellum dubio procul et ciet intus,
  118. scilicet illo eodem fertur, quo praecipitavit
  119. iam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.
  120. Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat
  121. inter dum, fugere atque sequi consueta vicissim.
  122. exultare etiam Samothracia ferrea vidi
  123. et ramenta simul ferri furere intus ahenis
  124. in scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;
  125. usque adeo fugere a saxo gestire videtur.
  126. aere interposito discordia tanta creatur
  127. propterea quia ni mirum prius aestus ubi aeris
  128. praecepit ferrique vias possedit apertas,
  129. posterior lapidis venit aestus et omnia plena
  130. invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;
  131. cogitur offensare igitur pulsareque fluctu
  132. ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se
  133. atque per aes agitat, sine eo quod saepe resorbet.
  134. Illud in his rebus mirari mitte, quod aestus
  135. non valet e lapide hoc alias impellere item res.
  136. pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;
  137. at partim raro quia sunt cum corpore, ut aestus
  138. pervolet intactus, nequeunt inpellier usquam,
  139. lignea materies in quo genere esse videtur.
  140. interutrasque igitur ferri natura locata
  141. aeris ubi accepit quaedam corpuscula, tum fit,
  142. inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.
  143. nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena,
  144. ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur,
  145. quae memorare queam inter se singlariter apta.
  146. saxa vides primum sola colescere calce.
  147. glutine materies taurino iungitur una,
  148. ut vitio venae tabularum saepius hiscant
  149. quam laxare queant compages taurea vincla.
  150. vitigeni latices aquai fontibus audent
  151. misceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom.
  152. purpureusque colos conchyli iungitur uno
  153. corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam,
  154. non si Neptuni fluctu renovare operam des,
  155. non mare si totum velit eluere omnibus undis.
  156. denique res auro non aurum copulat una,
  157. aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo?
  158. cetera iam quam multa licet reperire! quid ergo?
  159. nec tibi tam longis opus est ambagibus usquam
  160. nec me tam multam hic operam consumere par est,
  161. sed breviter paucis praestat comprendere multa.
  162. quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,
  163. ut cava conveniant plenis haec illius illa
  164. huiusque inter se, iunctura haec optima constat.
  165. est etiam, quasi ut anellis hamisque plicata
  166. inter se quaedam possint coplata teneri;
  167. quod magis in lapide hoc fieri ferroque videtur.
  168. Nunc ratio quae sit morbis aut unde repente