De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. trudit et inpellit, quasi navem velaque ventus.
  2. denique res omnes debent in corpore habere
  3. , quandoquidem raro sunt corpore et
  4. omnibus est rebus circum datus adpositusque.
  5. hic igitur, penitus qui in ferrost abditus ,
  6. sollicito motu semper iactatur eoque
  7. verberat anellum dubio procul et ciet intus,
  8. scilicet illo eodem fertur, quo praecipitavit
  9. iam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.
  10. Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat
  11. inter dum, fugere atque sequi consueta vicissim.
  12. exultare etiam Samothracia ferrea vidi
  13. et ramenta simul ferri furere intus ahenis
  14. in scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;
  15. usque adeo fugere a saxo gestire videtur.
  16. aere interposito discordia tanta creatur
  17. propterea quia ni mirum prius aestus ubi aeris
  18. praecepit ferrique vias possedit apertas,
  19. posterior lapidis venit aestus et omnia plena
  20. invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;
  21. cogitur offensare igitur pulsareque fluctu
  22. ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se
  23. atque per aes agitat, sine eo quod saepe resorbet.
  24. Illud in his rebus mirari mitte, quod aestus
  25. non valet e lapide hoc alias impellere item res.
  26. pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;
  27. at partim raro quia sunt cum corpore, ut aestus
  28. pervolet intactus, nequeunt inpellier usquam,
  29. lignea materies in quo genere esse videtur.
  30. interutrasque igitur ferri natura locata
  31. aeris ubi accepit quaedam corpuscula, tum fit,
  32. inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.
  33. nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena,
  34. ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur,
  35. quae memorare queam inter se singlariter apta.
  36. saxa vides primum sola colescere calce.
  37. glutine materies taurino iungitur una,
  38. ut vitio venae tabularum saepius hiscant
  39. quam laxare queant compages taurea vincla.
  40. vitigeni latices aquai fontibus audent
  41. misceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom.
  42. purpureusque colos conchyli iungitur uno
  43. corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam,
  44. non si Neptuni fluctu renovare operam des,
  45. non mare si totum velit eluere omnibus undis.
  46. denique res auro non aurum copulat una,
  47. aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo?
  48. cetera iam quam multa licet reperire! quid ergo?
  49. nec tibi tam longis opus est ambagibus usquam
  50. nec me tam multam hic operam consumere par est,
  51. sed breviter paucis praestat comprendere multa.
  52. quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,
  53. ut cava conveniant plenis haec illius illa
  54. huiusque inter se, iunctura haec optima constat.
  55. est etiam, quasi ut anellis hamisque plicata
  56. inter se quaedam possint coplata teneri;
  57. quod magis in lapide hoc fieri ferroque videtur.
  58. Nunc ratio quae sit morbis aut unde repente
  59. mortiferam possit cladem conflare coorta
  60. morbida vis hominum generi pecudumque catervis,
  61. expediam, primum multarum semina rerum
  62. esse supra docui quae sint vitalia nobis,
  63. et contra quae sint morbo mortique necessest
  64. multa volare; ea cum casu sunt forte coorta
  65. et perturbarunt caelum, fit morbidus .
  66. atque ea vis omnis morborum pestilitasque
  67. aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne
  68. per caelum veniunt aut ipsa saepe coorta
  69. de terra surgunt, ubi putorem umida nactast
  70. intempestivis pluviisque et solibus icta.
  71. nonne vides etiam caeli novitate et aquarum
  72. temptari procul a patria qui cumque domoque
  73. adveniunt ideo quia longe discrepitant res?
  74. nam quid Brittannis caelum differre putamus,
  75. et quod in Aegypto est, qua mundi claudicat axis,
  76. quidve quod in Ponto est differre et Gadibus atque
  77. usque ad nigra virum percocto saecla colore?
  78. quae cum quattuor inter se diversa videmus
  79. quattuor a ventis et caeli partibus esse,
  80. tum color et facies hominum distare videntur
  81. largiter et morbi generatim saecla tenere.
  82. est elephas morbus qui propter flumina Nili
  83. gignitur Aegypto in media neque praeterea usquam.
  84. Atthide temptantur gressus oculique in Achaeis
  85. finibus. inde aliis alius locus est inimicus
  86. partibus ac membris; varius concinnat id .
  87. proinde ubi se caelum, quod nobis forte alienum,
  88. commovet atque inimicus serpere coepit,
  89. ut nebula ac nubes paulatim repit et omne
  90. qua graditur conturbat et immutare coactat,
  91. fit quoque ut, in nostrum cum venit denique caelum,
  92. corrumpat reddatque sui simile atque alienum.
  93. haec igitur subito clades nova pestilitasque
  94. aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas
  95. aut alios hominum pastus pecudumque cibatus,
  96. aut etiam suspensa manet vis in ipso
  97. et, cum spirantes mixtas hinc ducimus auras,
  98. illa quoque in corpus pariter sorbere necessest.
  99. consimili ratione venit bubus quoque saepe
  100. pestilitas et iam pigris balantibus aegror.
  101. nec refert utrum nos in loca deveniamus
  102. nobis adversa et caeli mutemus amictum,
  103. an caelum nobis ultro natura corumptum
  104. deferat aut aliquid quo non consuevimus uti,
  105. quod nos adventu possit temptare recenti.
  106. Haec ratio quondam morborum et mortifer aestus
  107. finibus in Cecropis funestos reddidit agros
  108. vastavitque vias, exhausit civibus urbem.
  109. nam penitus veniens Aegypti finibus ortus,
  110. permensus multum camposque natantis,
  111. incubuit tandem populo Pandionis omni.
  112. inde catervatim morbo mortique dabantur.
  113. principio caput incensum fervore gerebant
  114. et duplicis oculos suffusa luce rubentes.
  115. sudabant etiam fauces intrinsecus atrae
  116. sanguine et ulceribus vocis via saepta coibat
  117. atque animi interpres manabat lingua cruore
  118. debilitata malis, motu gravis, aspera tactu.
  119. inde ubi per fauces pectus complerat et ipsum
  120. morbida vis in cor maestum confluxerat aegris,
  121. omnia tum vero vitai claustra lababant.
  122. spiritus ore foras taetrum volvebat odorem,
  123. rancida quo perolent proiecta cadavera ritu.
  124. atque animi prorsum tum vires totius, omne
  125. languebat corpus leti iam limine in ipso.
  126. intolerabilibusque malis erat anxius angor
  127. adsidue comes et gemitu commixta querella,