De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. cum peperit, dulci repletur lacte, quod omnis
  2. impetus in mammas convertitur ille alimenti.
  3. terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile
  4. praebebat multa et molli lanugine abundans.
  5. at novitas mundi nec frigora dura ciebat
  6. nec nimios aestus nec magnis viribus auras.
  7. omnia enim pariter crescunt et robora sumunt.
  8. Quare etiam atque etiam maternum nomen adepta
  9. terra tenet merito, quoniam genus ipsa creavit
  10. humanum atque animal prope certo tempore fudit
  11. omne quod in magnis bacchatur montibus passim,
  12. simul volucres variantibus formis.
  13. sed quia finem aliquam pariendi debet habere,
  14. destitit, ut mulier spatio defessa vetusto.
  15. mutat enim mundi naturam totius aetas
  16. ex alioque alius status excipere omnia debet
  17. nec manet ulla sui similis res: omnia migrant,
  18. omnia commutat natura et vertere cogit.
  19. namque aliud putrescit et aevo debile languet,
  20. porro aliud succrescit et e contemptibus exit.
  21. sic igitur mundi naturam totius aetas
  22. mutat, et ex alio terram status excipit alter,
  23. quod potuit nequeat, possit quod non tulit ante.
  24. Multaque tum tellus etiam portenta creare
  25. conatast mira facie membrisque coorta,
  26. androgynem, interutras necutrumque utrimque remotum,
  27. orba pedum partim, manuum viduata vicissim,
  28. muta sine ore etiam, sine voltu caeca reperta,
  29. vinctaque membrorum per totum corpus adhaesu,
  30. nec facere ut possent quicquam nec cedere quoquam
  31. nec vitare malum nec sumere quod volet usus.
  32. cetera de genere hoc monstra ac portenta creabat,
  33. ne quiquam, quoniam natura absterruit auctum
  34. nec potuere cupitum aetatis tangere florem
  35. nec reperire cibum nec iungi per Veneris res.
  36. multa videmus enim rebus concurrere debere,
  37. ut propagando possint procudere saecla;
  38. pabula primum ut sint, genitalia deinde per artus
  39. semina qua possint membris manare remissis,
  40. feminaque ut maribus coniungi possit, habere,
  41. mutua qui mutent inter se gaudia uterque.
  42. Multaque tum interiisse animantum saecla necessest
  43. nec potuisse propagando procudere prolem.
  44. nam quae cumque vides vesci vitalibus auris,
  45. aut dolus aut virtus aut denique mobilitas est
  46. ex ineunte aevo genus id tutaTA reservans.
  47. multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae
  48. commendata manent, tutelae tradita nostrae.
  49. principio genus acre leonum saevaque saecla
  50. tutatast virtus, volpes dolus et fuga cervos.
  51. at levisomna canum fido cum pectore corda,
  52. et genus omne quod est veterino semine partum
  53. lanigeraeque simul pecudes et bucera saecla
  54. omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi;
  55. nam cupide fugere feras pacemque secuta
  56. sunt et larga suo sine pabula parta labore,
  57. quae damus utilitatis eorum praemia causa.
  58. at quis nil horum tribuit natura, nec ipsa
  59. sponte sua possent ut vivere nec dare nobis
  60. utilitatem aliquam, quare pateremur eorum
  61. praesidio nostro pasci genus esseque tutum,
  62. scilicet haec aliis praedae lucroque iacebant
  63. indupedita suis fatalibus omnia vinclis,
  64. donec ad interitum genus id natura redegit.
  65. Sed neque Centauri fuerunt nec tempore in ullo
  66. esse queunt duplici natura et corpore bino
  67. ex alienigenis membris compacta, potestas
  68. hinc illinc partis ut sat par esse potissit.
  69. id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde.
  70. principio circum tribus actis impiger annis
  71. floret equus, puer haut quaquam; nam saepe etiam nunc
  72. ubera mammarum in somnis lactantia quaeret.
  73. post ubi equum validae vires aetate senecta
  74. membraque deficiunt fugienti languida vita,
  75. tum demum puerili aevo florenta iuventas
  76. officit et molli vestit lanugine malas;
  77. ne forte ex homine et veterino semine equorum
  78. confieri credas Centauros posse neque esse,
  79. aut rapidis canibus succinctas semimarinis
  80. corporibus Scyllas et cetera de genere horum,
  81. inter se quorum discordia membra videmus;
  82. quae neque florescunt pariter nec robora sumunt
  83. corporibus neque proiciunt aetate senecta
  84. nec simili Venere ardescunt nec moribus unis
  85. conveniunt neque sunt eadem iucunda per artus.
  86. quippe videre licet pinguescere saepe cicuta
  87. barbigeras pecudes, homini quae est acre venenum.
  88. flamma quidem vero cum corpora fulva leonum
  89. tam soleat torrere atque urere quam genus omne
  90. visceris in terris quod cumque et sanguinis extet,
  91. qui fieri potuit, triplici cum corpore ut una,
  92. prima leo, postrema draco, media ipsa, Chimaera
  93. ore foras acrem flaret de corpore flammam?
  94. quare etiam tellure nova caeloque recenti
  95. talia qui fingit potuisse animalia gigni,
  96. nixus in hoc uno novitatis nomine inani,
  97. multa licet simili ratione effutiat ore,
  98. aurea tum dicat per terras flumina vulgo
  99. fluxisse et gemmis florere arbusta
  100. aut hominem tanto membrorum esse impete natum,
  101. trans maria alta pedum nisus ut ponere posset
  102. et manibus totum circum se vertere caelum.
  103. nam quod multa fuere in terris semina rerum,
  104. tempore quo primum tellus animalia fudit,
  105. nil tamen est signi mixtas potuisse creari
  106. inter se pecudes compactaque membra animantum,
  107. propterea quia quae de terris nunc quoque abundant
  108. herbarum genera ac fruges arbustaque laeta
  109. non tamen inter se possunt complexa creari,
  110. sed res quaeque suo ritu procedit et omnes
  111. foedere naturae certo discrimina servant.
  112. Et genus humanum multo fuit illud in arvis
  113. durius, ut decuit, tellus quod dura creasset,
  114. et maioribus et solidis magis ossibus intus
  115. fundatum, validis aptum per viscera nervis,
  116. nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur
  117. nec novitate cibi nec labi corporis ulla.
  118. multaque per caelum solis volventia lustra
  119. volgivago vitam tractabant more ferarum.
  120. nec robustus erat curvi moderator aratri
  121. quisquam, nec scibat ferro molirier arva
  122. nec nova defodere in terram virgulta neque altis