De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sunt igitur iam formarum vestigia certa,
  2. quae volgo volitant subtili praedita filo
  3. nec singillatim possunt secreta videri.
  4. Praeterea omnis odor fumus vapor atque aliae res
  5. consimiles ideo diffusae rebus abundant,
  6. ex alto quia dum veniunt extrinsecus ortae
  7. scinduntur per iter flexum, nec recta viarum
  8. ostia sunt, qua contendant exire coortae.
  9. at contra tenuis summi membrana coloris
  10. cum iacitur, nihil est quod eam discerpere possit,
  11. in promptu quoniam est in prima fronte locata.
  12. Postremo speculis in aqua splendoreque in omni
  13. quae cumque apparent nobis simulacra, necessest,
  14. quandoquidem simili specie sunt praedita rerum,
  15. exin imaginibus missis consistere eorum.
  16. nam cur illa cadant magis ab rebusque recedant
  17. quam quae tenuia sunt, hiscendist nulla potestas.
  18. sunt igitur tenues formarum illis similesque
  19. effigiae, singillatim quas cernere nemo
  20. cum possit, tamen adsiduo crebroque repulsu
  21. reiectae reddunt speculorum ex aequore visum,
  22. nec ratione alia servari posse videntur,
  23. tanto opere ut similes reddantur cuique figurae.
  24. Nunc age, quam tenui natura constet imago
  25. percipe. et in primis, quoniam primordia tantum
  26. sunt infra nostros sensus tantoque minora
  27. quam quae primum oculi coeptant non posse tueri,
  28. nunc tamen id quoque uti confirmem, exordia rerum
  29. cunctarum quam sint subtilia percipe paucis.
  30. primum animalia sunt iam partim tantula, corum
  31. tertia pars nulla possit ratione videri.
  32. horum intestinum quodvis quale esse putandumst!
  33. quid cordis globus aut oculi? quid membra? quid artus?
  34. quantula sunt! quid praeterea primordia quaeque,
  35. unde anima atque animi constet natura necessumst,
  36. nonne vides quam sint subtilia quamque minuta?
  37. praeterea quaecumque suo de corpore odorem
  38. expirant acrem, panaces absinthia taetra
  39. habrotonique graves et tristia centaurea,
  40. quorum unum quidvis leviter si forte duobus
  41. ---
  42. quin potius noscas rerum simulacra vagari
  43. multa modis multis, nulla vi cassaque sensu?
  44. Sed ne forte putes ea demum sola vagari,
  45. quae cumque ab rebus rerum simulacra recedunt,
  46. sunt etiam quae sponte sua gignuntur et ipsa
  47. constituuntur in hoc caelo, qui dicitur aer,
  48. quae multis formata modis sublime feruntur,
  49. ut nubes facile inter dum concrescere in alto
  50. cernimus et mundi speciem violare serenam
  51. mulcentes motu; nam saepe Gigantum
  52. ora volare videntur et umbram ducere late,
  53. inter dum magni montes avolsaque saxa
  54. montibus ante ire et solem succedere praeter,
  55. inde alios trahere atque inducere belua nimbos.
  56. nec speciem mutare suam liquentia cessant
  57. et cuiusque modi formarum vertere in oras.
  58. Nunc ea quam facili et celeri ratione genantur
  59. perpetuoque fluant ab rebus lapsaque cedant
  60. ---
  61. semper enim summum quicquid de rebus abundat,
  62. quod iaculentur. et hoc alias cum pervenit in res,
  63. transit, ut in primis vestem; sed ubi aspera saxa
  64. aut in materiam ligni pervenit, ibi iam
  65. scinditur, ut nullum simulacrum reddere possit.
  66. at cum splendida quae constant opposta fuerunt
  67. densaque, ut in primis speculum est, nihil accidit horum;
  68. nam neque, uti vestem, possunt transire, neque autem
  69. scindi; quam meminit levor praestare salutem.
  70. qua propter fit ut hinc nobis simulacra redundent.
  71. et quamvis subito quovis in tempore quamque
  72. rem contra speculum ponas, apparet imago;
  73. perpetuo fluere ut noscas e corpore summo
  74. texturas rerum tenuis tenuisque figuras.
  75. ergo multa brevi spatio simulacra genuntur,
  76. ut merito celer his rebus dicatur origo.
  77. et quasi multa brevi spatio summittere debet
  78. lumina sol, ut perpetuo sint omnia plena,
  79. sic ab rebus item simili ratione necessest
  80. temporis in puncto rerum simulacra ferantur
  81. multa modis multis in cunctas undique partis;
  82. quandoquidem speculum quo cumque obvertimus oris,
  83. res ibi respondent simili forma atque colore.
  84. Praeterea modo cum fuerit liquidissima caeli
  85. tempestas, perquam subito fit turbida foede,
  86. undique uti tenebras omnis Acherunta rearis
  87. liquisse et magnas caeli complesse cavernas.
  88. usque adeo taetra nimborum nocte coorta
  89. inpendent atrae Formidinis ora superne;
  90. quorum quantula pars sit imago dicere nemost
  91. qui possit neque eam rationem reddere dictis.
  92. Nunc age, quam celeri motu simulacra ferantur,
  93. et quae mobilitas ollis tranantibus auras
  94. reddita sit, longo spatio ut brevis hora teratur,
  95. in quem quaeque locum diverso numine tendunt,
  96. suavidicis potius quam multis versibus edam;
  97. parvus ut est cycni melior canor, ille gruum quam
  98. clamor in aetheriis dispersus nubibus austri.
  99. Principio persaepe levis res atque minutis
  100. corporibus factas celeris licet esse videre.
  101. in quo iam genere est solis lux et vapor eius,
  102. propterea quia sunt e primis facta minutis,
  103. quae quasi cuduntur perque intervallum
  104. non dubitant transire sequenti concita plaga;
  105. suppeditatur enim confestim lumine lumen
  106. et quasi protelo stimulatur fulgere fulgur.
  107. qua propter simulacra pari ratione necessest
  108. inmemorabile per spatium transcurrere posse
  109. temporis in puncto, primum quod parvola causa
  110. est procul a tergo quae provehat atque propellat,
  111. quod super est, ubi tam volucri levitate ferantur,
  112. deinde quod usque adeo textura praedita rara
  113. mittuntur, facile ut quasvis penetrare queant res
  114. et quasi permanare per intervallum.
  115. Praeterea si quae penitus corpuscula rerum
  116. ex altoque foras mittuntur, solis uti lux
  117. ac vapor, haec puncto cernuntur lapsa diei
  118. per totum caeli spatium diffundere sese
  119. perque volare mare ac terras caelumque rigare.
  120. quid quae sunt igitur iam prima fronte parata,
  121. cum iaciuntur et emissum res nulla moratur?
  122. quone vides citius debere et longius ire
  123. multiplexque loci spatium transcurrere eodem
  124. tempore quo solis pervolgant lumina caelum?
  125. Hoc etiam in primis specimen verum esse videtur,
  126. quam celeri motu rerum simulacra ferantur,
  127. quod simul ac primum sub diu splendor aquai
  128. ponitur, extemplo caelo stellante serena
  129. sidera respondent in aqua radiantia mundi.
  130. iamne vides igitur quam puncto tempore imago
  131. aetheris ex oris in terrarum accidat oras?
  132. quare etiam atque etiam mitti fateare necessest
  133. corpora quae feriant oculos visumque lacessant.
  134. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores,
  135. frigus ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis
  136. aequoris, exesor moerorum litora circum,
  137. nec variae cessant voces volitare per auras.
  138. denique in os salsi venit umor saepe saporis,
  139. cum mare versamur propter, dilutaque contra
  140. cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.
  141. usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter
  142. fertur et in cunctas dimittitur undique partis
  143. nec mora nec requies interdatur ulla fluendi,
  144. perpetuo quoniam sentimus et omnia semper
  145. cernere odorari licet et sentire sonare.
  146. Praeterea quoniam manibus tractata figura
  147. in tenebris quaedam cognoscitur esse eadem quae
  148. cernitur in luce et claro candore, necessest
  149. consimili causa tactum visumque moveri.
  150. nunc igitur si quadratum temptamus et id nos
  151. commovet in tenebris, in luci quae poterit res
  152. accidere ad speciem quadrata, nisi eius imago?
  153. esse in imaginibus qua propter causa videtur
  154. cernundi neque posse sine his res ulla videri.
  155. Nunc ea quae dico rerum simulacra feruntur
  156. undique et in cunctas iaciuntur didita partis;
  157. verum nos oculis quia solis cernere quimus,
  158. propterea fit uti, speciem quo vertimus, omnes
  159. res ibi eam contra feriant forma atque colore.
  160. et quantum quaeque ab nobis res absit, imago