De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. finitimi fingunt et Faunos esse locuntur,
  2. quorum noctivago strepitu ludoque iocanti
  3. adfirmant volgo taciturna silentia rumpi
  4. chordarumque sonos fieri dulcisque querellas,
  5. tibia quas fundit digitis pulsata canentum,
  6. et genus agricolum late sentiscere, quom Pan
  7. pinea semiferi capitis velamina quassans
  8. unco saepe labro calamos percurrit hiantis,
  9. fistula silvestrem ne cesset fundere musam.
  10. cetera de genere hoc monstra ac portenta loquontur,
  11. ne loca deserta ab divis quoque forte putentur
  12. sola tenere. ideo iactant miracula dictis
  13. aut aliqua ratione alia ducuntur, ut omne
  14. humanum genus est avidum nimis auricularum.
  15. Quod super est, non est mirandum qua ratione,
  16. per loca quae nequeunt oculi res cernere apertas,
  17. haec loca per voces veniant aurisque lacessant,
  18. conloquium clausis foribus quoque saepe videmus;
  19. ni mirum quia vox per flexa foramina rerum
  20. incolumis transire potest, simulacra renutant;
  21. perscinduntur enim, nisi recta foramina tranant,
  22. qualia sunt vitrei, species qua travolat omnis.
  23. praeterea partis in cunctas dividitur vox,
  24. ex aliis aliae quoniam gignuntur, ubi una
  25. dissuluit semel in multas exorta, quasi ignis
  26. saepe solet scintilla suos se spargere in ignis.
  27. ergo replentur loca vocibus abdita retro,
  28. omnia quae circum fervunt sonituque cientur.
  29. at simulacra viis derectis omnia tendunt,
  30. ut sunt missa semel; qua propter cernere nemo
  31. saepe supra potis est, at voces accipere extra.
  32. et tamen ipsa quoque haec, dum transit clausa domorum
  33. vox optunditur atque auris confusa penetrat
  34. et sonitum potius quam verba audire videmur.
  35. Hoc, qui sentimus sucum, lingua atque palatum
  36. plusculum habent in se rationis, plus operai.
  37. principio sucum sentimus in ore, cibum cum
  38. mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai
  39. siquis forte manu premere ac siccare .
  40. inde quod exprimimus per caulas omne palati
  41. diditur et rarae per flexa foramina linguae,
  42. hoc ubi levia sunt manantis corpora suci,
  43. suaviter attingunt et suaviter omnia tractant
  44. umida linguai circum sudantia templa;
  45. at contra pungunt sensum lacerantque coorta,
  46. quanto quaeque magis sunt asperitate repleta.
  47. deinde voluptas est e suco fine palati;
  48. cum vero deorsum per fauces praecipitavit,
  49. nulla voluptas est, dum diditur omnis in artus;
  50. nec refert quicquam quo victu corpus alatur,
  51. dum modo quod capias concoctum didere possis
  52. artubus et stomachi tumidum servare tenorem.
  53. Nunc aliis alius qui sit cibus ut videamus,
  54. expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst,
  55. hoc tamen esse aliis possit perdulce videri,
  56. tantaque in his rebus distantia differitasque est,
  57. ut quod aliis cibus est aliis fuat acre venenum;
  58. est itaque ut serpens, hominis quae tacta salivis
  59. disperit ac sese mandendo conficit ipsa.
  60. praeterea nobis veratrum est acre venenum,
  61. at capris adipes et cocturnicibus auget.
  62. id quibus ut fiat rebus cognoscere possis,
  63. principio meminisse decet quae diximus ante,
  64. semina multimodis in rebus mixta teneri.
  65. porro omnes quae cumque cibum capiunt animantes,
  66. ut sunt dissimiles extrinsecus et generatim
  67. extima membrorum circumcaesura ,
  68. proinde et seminibus constant variantque figura.
  69. semina cum porro distent, differre necessest
  70. intervalla viasque, foramina quae perhibemus,
  71. omnibus in membris et in ore ipsoque palato.
  72. esse minora igitur quaedam maioraque debent,
  73. esse triquetra aliis, aliis quadrata necessest,
  74. multa rutunda, modis multis multangula quaedam.
  75. namque figurarum ratio ut motusque reposcunt,
  76. proinde foraminibus debent differe figurae
  77. et variare viae proinde ac textura .
  78. hoc ubi quod suave est aliis aliis fit amarum,
  79. illi, cui suave est, levissima corpora debent
  80. contractabiliter caulas intrare palati,
  81. at contra quibus est eadem res intus acerba,
  82. aspera ni mirum penetrant hamataque fauces.
  83. nunc facile est ex his rebus cognoscere quaeque.
  84. quippe ubi cui febris bili superante coorta est
  85. aut alia ratione aliquast vis excita morbi,