De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. fiet ut, ante oculus fuerit qui dexter, ut idem
  2. nunc sit laevus et e laevo sit mutua dexter.
  3. Fit quoque de speculo in speculum ut tradatur imago,
  4. quinque etiam aut sex ut fieri simulacra .
  5. nam quae cumque retro parte interiore latebunt,
  6. inde tamen, quamvis torte penitusque remota,
  7. omnia per flexos aditus educta licebit
  8. pluribus haec speculis videantur in aedibus esse.
  9. usque adeo speculo in speculum translucet imago,
  10. et cum laeva data est, fit rusum ut dextera fiat,
  11. inde retro rursum redit et convertit eodem.
  12. Quin etiam quae cumque latuscula sunt speculorum
  13. adsimili lateris flexura praedita nostri,
  14. dextera ea propter nobis simulacra remittunt,
  15. aut quia de speculo in speculum transfertur imago,
  16. inde ad nos elisa bis advolat, aut etiam quod
  17. circum agitur, cum venit, imago propterea quod
  18. flexa figura docet speculi convertier ad nos.
  19. Indugredi porro pariter simulacra pedemque
  20. ponere nobiscum credas gestumque imitari
  21. propterea quia, de speculi qua parte recedas,
  22. continuo nequeunt illinc simulacra reverti;
  23. omnia quandoquidem cogit natura referri
  24. ac resilire ab rebus ad aequos reddita flexus.
  25. Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.
  26. sol etiam caecat, contra si tendere pergas,
  27. propterea quia vis magnast ipsius et alte
  28. per purum simulacra feruntur
  29. et feriunt oculos turbantia composituras.
  30. Praeterea splendor qui cumque est acer adurit
  31. saepe oculos ideo quod semina possidet ignis
  32. multa, dolorem oculis quae gignunt insinuando.
  33. lurida praeterea fiunt quae cumque tuentur
  34. arquati, quia luroris de corpore eorum
  35. semina multa fluunt simulacris obvia rerum,
  36. multaque sunt oculis in eorum denique mixta,
  37. quae contage sua palloribus omnia pingunt.
  38. E tenebris autem quae sunt in luce tuemur
  39. propterea quia, cum propior caliginis
  40. ater init oculos prior et possedit apertos,
  41. insequitur candens confestim lucidus ,
  42. qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras
  43. illius; nam multis partibus hic est
  44. mobilior multisque minutior et mage pollens.
  45. qui simul atque vias oculorum luce replevit
  46. atque pate fecit, quas ante obsederat
  47. ATER, continuo rerum simulacra secuntur,
  48. quae sita sunt in luce, lacessuntque ut videamus.
  49. quod contra facere in tenebris e luce nequimus
  50. propterea quia posterior caliginis
  51. crassior insequitur, qui cuncta foramina complet
  52. obsiditque vias oculorum, ne simulacra
  53. possint ullarum rerum coniecta moveri.
  54. Quadratasque procul turris cum cernimus urbis,
  55. propterea fit uti videantur saepe rutundae,
  56. angulus optusus quia longe cernitur omnis
  57. sive etiam potius non cernitur ac perit eius
  58. plaga nec ad nostras acies perlabitur ictus,
  59. per multum quia dum simulacra feruntur,
  60. cogit hebescere eum crebris offensibus .
  61. hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis.
  62. fit quasi ut ad turnum saxorum structa tuantur;
  63. non tamen ut coram quae sunt vereque rutunda,
  64. sed quasi adumbratim paulum simulata videntur.
  65. Umbra videtur item nobis in sole moveri
  66. et vestigia nostra sequi gestumque imitari,
  67. si credis privatum lumine posse
  68. indugredi, motus hominum gestumque sequentem;
  69. nam nihil esse potest aliud nisi lumine cassus
  70. id quod nos umbram perhibere .
  71. ni mirum, quia terra locis ex ordine certis
  72. lumine privatur solis qua cumque meantes
  73. officimus, repletur item quod liquimus eius,
  74. propterea fit uti videatur, quae fuit umbra
  75. corporis, e regione eadem nos usque secuta.
  76. semper enim nova se radiorum lumina fundunt
  77. primaque dispereunt, quasi in ignem lana trahatur.
  78. propterea facile et spoliatur lumine terra
  79. et repletur item nigrasque sibi abluit umbras.
  80. Nec tamen hic oculos falli concedimus hilum.
  81. nam quo cumque loco sit lux atque umbra tueri
  82. illorum est; eadem vero sint lumina necne,
  83. umbraque quae fuit hic eadem nunc transeat illuc,
  84. an potius fiat paulo quod diximus ante,
  85. hoc animi demum ratio discernere debet,
  86. nec possunt oculi naturam noscere rerum.
  87. proinde animi vitium hoc oculis adfingere noli.
  88. Qua vehimur navi, fertur, cum stare videtur;
  89. quae manet in statione, ea praeter creditur ire.
  90. et fugere ad puppim colles campique videntur,
  91. quos agimus praeter navem velisque volamus.
  92. Sidera cessare aetheriis adfixa cavernis
  93. cuncta videntur, et adsiduo sunt omnia motu,
  94. quandoquidem longos obitus exorta revisunt,
  95. cum permensa suo sunt caelum corpore claro.
  96. solque pari ratione manere et luna videtur
  97. in statione, ea quae ferri res indicat ipsa.
  98. Exstantisque procul medio de gurgite montis
  99. classibus inter quos liber patet exitus ingens,
  100. insula coniunctis tamen ex his una videtur.
  101. atria versari et circum cursare columnae
  102. usque adeo fit uti pueris videantur, ubi ipsi
  103. desierunt verti, vix ut iam credere possint
  104. non supra sese ruere omnia tecta minari.
  105. Iamque rubrum tremulis iubar ignibus erigere alte
  106. cum coeptat natura supraque extollere montes,
  107. quos tibi tum supra sol montis esse videtur
  108. comminus ipse suo contingens fervidus igni,
  109. vix absunt nobis missus bis mille sagittae,
  110. vix etiam cursus quingentos saepe veruti;
  111. inter eos solemque iacent immania ponti
  112. aequora substrata aetheriis ingentibus oris,
  113. interiectaque sunt terrarum milia multa,
  114. quae variae retinent gentes et saecla ferarum.
  115. At coniectus aquae digitum non altior unum,
  116. qui lapides inter sistit per strata viarum,
  117. despectum praebet sub terras inpete tanto,
  118. a terris quantum caeli patet altus hiatus,
  119. nubila despicere et caelum ut videare videre,
  120. corpora mirande sub terras abdita caelo.
  121. Denique ubi in medio nobis ecus acer obhaesit
  122. flumine et in rapidas amnis despeximus undas,
  123. stantis equi corpus transversum ferre videtur
  124. vis et in adversum flumen contrudere raptim,
  125. et quo cumque oculos traiecimus omnia ferri
  126. et fluere adsimili nobis ratione videntur.
  127. Porticus aequali quamvis est denique ductu
  128. stansque in perpetuum paribus suffulta columnis,
  129. longa tamen parte ab summa cum tota videtur,
  130. paulatim trahit angusti fastigia coni,
  131. tecta solo iungens atque omnia dextera laevis
  132. donec in obscurum coni conduxit acumen.
  133. In pelago nautis ex undis ortus in undis
  134. sol fit uti videatur obire et condere lumen;
  135. quippe ubi nil aliud nisi aquam caelumque tuentur;
  136. ne leviter credas labefactari undique sensus.
  137. at maris ignaris in portu clauda videntur
  138. navigia aplustris fractis obnitier undis.
  139. nam quae cumque supra rorem salis edita pars est
  140. remorum, recta est, et recta superne guberna;
  141. quae demersa liquore obeunt, refracta videntur
  142. omnia converti sursumque supina reverti
  143. et reflexa prope in summo fluitare liquore.
  144. Raraque per caelum cum venti nubila portant
  145. tempore nocturno, tum splendida signa videntur
  146. labier adversum nimbos atque ire superne
  147. longe aliam in partem ac vera ratione feruntur
  148. At si forte oculo manus uni subdita supter
  149. pressit eum, quodam sensu fit uti videantur
  150. omnia quae tuimur fieri tum bina tuendo,
  151. bina lucernarum florentia lumina flammis
  152. binaque per totas aedis geminare supellex
  153. et duplicis hominum facies et corpora bina.
  154. Denique cum suavi devinxit membra sopore
  155. somnus et in summa corpus iacet omne quiete,
  156. tum vigilare tamen nobis et membra movere
  157. nostra videmur, et in noctis caligine caeca
  158. cernere censemus solem lumenque diurnum,
  159. conclusoque loco caelum mare flumina montis
  160. mutare et campos pedibus transire videmur,
  161. et sonitus audire, severa silentia noctis
  162. undique cum constent, et reddere dicta tacentes.
  163. Cetera de genere hoc mirande multa videmus,
  164. quae violare fidem quasi sensibus omnia quaerunt,
  165. ne quiquam, quoniam pars horum maxima fallit
  166. propter opinatus animi, quos addimus ipsi,
  167. pro visis ut sint quae non sunt sensibus visa;
  168. nam nihil aegrius est quam res secernere apertas
  169. ab dubiis, animus quas ab se protinus addit.
  170. Denique nil sciri siquis putat, id quoque nescit
  171. an sciri possit, quoniam nil scire fatetur.
  172. hunc igitur contra minuam contendere causam,
  173. qui capite ipse suo in statuit vestigia sese.
  174. et tamen hoc quoque uti concedam scire, at id ipsum
  175. quaeram, cum in rebus veri nil viderit ante,
  176. unde sciat quid sit scire et nescire vicissim,
  177. notitiam veri quae res falsique crearit
  178. et dubium certo quae res differre probarit.
  179. invenies primis ab sensibus esse creatam
  180. notitiem veri neque sensus posse refelli.
  181. nam maiore fide debet reperirier illud,
  182. sponte sua veris quod possit vincere falsa.
  183. quid maiore fide porro quam sensus haberi
  184. debet? an ab sensu falso ratio orta valebit
  185. dicere eos contra, quae tota ab sensibus orta est?
  186. qui nisi sunt veri, ratio quoque falsa fit omnis.
  187. An poterunt oculos aures reprehendere, an aures
  188. tactus? an hunc porro tactum sapor arguet oris,
  189. an confutabunt nares oculive revincent?
  190. non, ut opinor, ita est. nam seorsum cuique potestas
  191. divisast, sua vis cuiquest, ideoque necesse est
  192. et quod molle sit et gelidum fervensve videre
  193. et seorsum varios rerum sentire colores
  194. et quae cumque coloribus sint coniuncta necessest.
  195. seorsus item sapor oris habet vim, seorsus odores
  196. nascuntur, seorsum sonitus. ideoque necesse est
  197. non possint alios alii convincere sensus.
  198. nec porro poterunt ipsi reprehendere sese,
  199. aequa fides quoniam debebit semper haberi.
  200. proinde quod in quoquest his visum tempore, verumst.
  201. Et si non poterit ratio dissolvere causam,
  202. cur ea quae fuerint iuxtim quadrata, procul sint
  203. visa rutunda, tamen praestat rationis egentem
  204. reddere mendose causas utriusque figurae,
  205. quam manibus manifesta suis emittere quoquam
  206. et violare fidem primam et convellere tota
  207. fundamenta quibus nixatur vita salusque.
  208. non modo enim ratio ruat omnis, vita quoque ipsa
  209. concidat extemplo, nisi credere sensibus ausis
  210. praecipitisque locos vitare et cetera quae sint
  211. in genere hoc fugienda, sequi contraria quae sint.
  212. illa tibi est igitur verborum copia cassa
  213. omnis, quae contra sensus instructa paratast.
  214. Denique ut in fabrica, si pravast regula prima,
  215. normaque si fallax rectis regionibus exit,
  216. et libella aliqua si ex parti claudicat hilum,
  217. omnia mendose fieri atque obstipa necessu est
  218. prava cubantia prona supina atque absona tecta,
  219. iam ruere ut quaedam videantur velle, ruantque
  220. prodita iudiciis fallacibus omnia primis,
  221. sic igitur ratio tibi rerum prava necessest
  222. falsaque sit, falsis quae cumque ab sensibus ortast.
  223. Nunc alii sensus quo pacto quisque suam rem
  224. sentiat, haud quaquam ratio scruposa relicta est.
  225. Principio auditur sonus et vox omnis, in auris
  226. insinuata suo pepulere ubi corpore sensum.
  227. corpoream quoque enim vocem constare fatendumst
  228. et sonitum, quoniam possunt inpellere sensus.
  229. Praeterea radit vox fauces saepe facitque
  230. asperiora foras gradiens arteria clamor,
  231. quippe per angustum turba maiore coorta
  232. ire foras ubi coeperunt primordia vocum.
  233. scilicet expletis quoque ianua raditur oris.
  234. haud igitur dubiumst quin voces verbaque constent
  235. corporeis e principiis, ut laedere possint.
  236. nec te fallit item quid corporis auferat et quid
  237. detrahat ex hominum nervis ac viribus ipsis
  238. perpetuus sermo nigrai noctis ad umbram
  239. aurorae perductus ab exoriente nitore,
  240. praesertim si cum summost clamore profusus.
  241. ergo corpoream vocem constare necessest,
  242. multa loquens quoniam amittit de corpore partem.
  243. Asperitas autem vocis fit ab asperitate
  244. principiorum et item levor levore creatur;
  245. nec simili penetrant auris primordia forma,
  246. cum tuba depresso graviter sub murmure mugit
  247. et reboat raucum retro cita barbita bombum,
  248. et iam Dauliades natae hortis ex Heliconis
  249. cum liquidam tollunt lugubri voce querellam.
  250. Hasce igitur penitus voces cum corpore nostro
  251. exprimimus rectoque foras emittimus ore,
  252. mobilis articulat nervorum daedala lingua,
  253. formaturaque labrorum pro parte figurat.
  254. hoc ubi non longum spatiumst unde illa profecta
  255. perveniat vox quaeque, necessest verba quoque ipsa
  256. plane exaudiri discernique articulatim;
  257. servat enim formaturam servatque figuram.
  258. at si inter positum spatium sit longius aequo,
  259. per multum confundi verba necessest
  260. et conturbari vocem, dum transvolat auras.
  261. ergo fit, sonitum ut possis sentire neque illam
  262. internoscere, verborum sententia quae sit;
  263. usque adeo confusa venit vox inque pedita.
  264. Praeterea verbum saepe unum perciet auris
  265. omnibus in populo missum praeconis ab ore.
  266. in multas igitur voces vox una repente
  267. diffugit, in privas quoniam se dividit auris
  268. obsignans formam verbis clarumque sonorem.
  269. at quae pars vocum non auris incidit ipsas,
  270. praeter lata perit frustra diffusa per auras.
  271. pars solidis adlisa locis reiecta sonorem
  272. reddit et inter dum frustratur imagine verbi.
  273. Quae bene cum videas, rationem reddere possis
  274. tute tibi atque aliis, quo pacto per loca sola
  275. saxa paris formas verborum ex ordine reddant.
  276. palantis comites com montis inter opacos
  277. quaerimus et magna dispersos voce ciemus.
  278. sex etiam aut septem loca vidi reddere vocis,
  279. unam cum iaceres: ita colles collibus ipsi
  280. verba repulsantes iterabant dicta referri.
  281. haec loca capripedes Satyros Nymphasque tenere
  282. finitimi fingunt et Faunos esse locuntur,
  283. quorum noctivago strepitu ludoque iocanti
  284. adfirmant volgo taciturna silentia rumpi
  285. chordarumque sonos fieri dulcisque querellas,
  286. tibia quas fundit digitis pulsata canentum,
  287. et genus agricolum late sentiscere, quom Pan
  288. pinea semiferi capitis velamina quassans
  289. unco saepe labro calamos percurrit hiantis,
  290. fistula silvestrem ne cesset fundere musam.
  291. cetera de genere hoc monstra ac portenta loquontur,
  292. ne loca deserta ab divis quoque forte putentur
  293. sola tenere. ideo iactant miracula dictis
  294. aut aliqua ratione alia ducuntur, ut omne
  295. humanum genus est avidum nimis auricularum.
  296. Quod super est, non est mirandum qua ratione,
  297. per loca quae nequeunt oculi res cernere apertas,
  298. haec loca per voces veniant aurisque lacessant,
  299. conloquium clausis foribus quoque saepe videmus;
  300. ni mirum quia vox per flexa foramina rerum
  301. incolumis transire potest, simulacra renutant;
  302. perscinduntur enim, nisi recta foramina tranant,
  303. qualia sunt vitrei, species qua travolat omnis.
  304. praeterea partis in cunctas dividitur vox,
  305. ex aliis aliae quoniam gignuntur, ubi una
  306. dissuluit semel in multas exorta, quasi ignis
  307. saepe solet scintilla suos se spargere in ignis.
  308. ergo replentur loca vocibus abdita retro,
  309. omnia quae circum fervunt sonituque cientur.
  310. at simulacra viis derectis omnia tendunt,
  311. ut sunt missa semel; qua propter cernere nemo
  312. saepe supra potis est, at voces accipere extra.
  313. et tamen ipsa quoque haec, dum transit clausa domorum
  314. vox optunditur atque auris confusa penetrat
  315. et sonitum potius quam verba audire videmur.
  316. Hoc, qui sentimus sucum, lingua atque palatum
  317. plusculum habent in se rationis, plus operai.
  318. principio sucum sentimus in ore, cibum cum
  319. mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai
  320. siquis forte manu premere ac siccare .
  321. inde quod exprimimus per caulas omne palati
  322. diditur et rarae per flexa foramina linguae,
  323. hoc ubi levia sunt manantis corpora suci,
  324. suaviter attingunt et suaviter omnia tractant
  325. umida linguai circum sudantia templa;
  326. at contra pungunt sensum lacerantque coorta,
  327. quanto quaeque magis sunt asperitate repleta.
  328. deinde voluptas est e suco fine palati;
  329. cum vero deorsum per fauces praecipitavit,
  330. nulla voluptas est, dum diditur omnis in artus;
  331. nec refert quicquam quo victu corpus alatur,
  332. dum modo quod capias concoctum didere possis
  333. artubus et stomachi tumidum servare tenorem.
  334. Nunc aliis alius qui sit cibus ut videamus,
  335. expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst,
  336. hoc tamen esse aliis possit perdulce videri,
  337. tantaque in his rebus distantia differitasque est,
  338. ut quod aliis cibus est aliis fuat acre venenum;
  339. est itaque ut serpens, hominis quae tacta salivis
  340. disperit ac sese mandendo conficit ipsa.
  341. praeterea nobis veratrum est acre venenum,
  342. at capris adipes et cocturnicibus auget.
  343. id quibus ut fiat rebus cognoscere possis,
  344. principio meminisse decet quae diximus ante,
  345. semina multimodis in rebus mixta teneri.
  346. porro omnes quae cumque cibum capiunt animantes,
  347. ut sunt dissimiles extrinsecus et generatim
  348. extima membrorum circumcaesura ,
  349. proinde et seminibus constant variantque figura.
  350. semina cum porro distent, differre necessest
  351. intervalla viasque, foramina quae perhibemus,
  352. omnibus in membris et in ore ipsoque palato.
  353. esse minora igitur quaedam maioraque debent,
  354. esse triquetra aliis, aliis quadrata necessest,
  355. multa rutunda, modis multis multangula quaedam.
  356. namque figurarum ratio ut motusque reposcunt,
  357. proinde foraminibus debent differe figurae
  358. et variare viae proinde ac textura .
  359. hoc ubi quod suave est aliis aliis fit amarum,
  360. illi, cui suave est, levissima corpora debent
  361. contractabiliter caulas intrare palati,
  362. at contra quibus est eadem res intus acerba,
  363. aspera ni mirum penetrant hamataque fauces.
  364. nunc facile est ex his rebus cognoscere quaeque.
  365. quippe ubi cui febris bili superante coorta est
  366. aut alia ratione aliquast vis excita morbi,
  367. perturbatur ibi iam totum corpus et omnes
  368. commutantur ibi positurae principiorum;
  369. fit prius ad sensum ut quae corpora conveniebant
  370. nunc non conveniant, et cetera sint magis apta,
  371. quae penetrata queunt sensum progignere acerbum;
  372. utraque enim sunt in mellis commixta sapore;
  373. id quod iam supera tibi saepe ostendimus ante.
  374. Nunc age, quo pacto naris adiectus odoris
  375. tangat agam. primum res multas esse necessest
  376. unde fluens volvat varius se fluctus odorum,
  377. et fluere et mitti volgo spargique putandumst;
  378. verum aliis alius magis est animantibus aptus,
  379. dissimilis propter formas. ideoque per auras
  380. mellis apes quamvis longe ducuntur odore,
  381. volturiique cadaveribus; tum fissa ferarum
  382. ungula quo tulerit gressum promissa canum vis
  383. ducit, et humanum longe praesentit odorem
  384. Romulidarum arcis servator, candidus anser.
  385. sic aliis alius nidor datus ad sua quemque
  386. pabula ducit et a taetro resilire veneno
  387. cogit, eoque modo servantur saecla ferarum.
  388. Hic odor ipse igitur, naris qui cumque lacessit,
  389. est alio ut possit permitti longius alter;
  390. sed tamen haud quisquam tam longe fertur eorum
  391. quam sonitus, quam vox, mitto iam dicere quam res
  392. quae feriunt oculorum acies visumque lacessunt.
  393. errabundus enim tarde venit ac perit ante
  394. paulatim facilis distractus in auras;
  395. ex alto primum quia vix emittitur ex re;
  396. nam penitus fluere atque recedere rebus odores
  397. significat quod fracta magis redolere videntur
  398. omnia, quod contrita, quod igni conlabefacta.
  399. deinde videre licet maioribus esse creatum
  400. principiis quam vox, quoniam per saxea saepta
  401. non penetrat, qua vox volgo sonitusque feruntur.
  402. quare etiam quod olet non tam facile esse videbis
  403. investigare in qua sit regione locatum;
  404. refrigescit enim cunctando plaga per auras
  405. nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum.
  406. errant saepe canes itaque et vestigia quaerunt.
  407. Nec tamen hoc solis in odoribus atque saporum
  408. in generest, sed item species rerum atque colores
  409. non ita conveniunt ad sensus omnibus omnes,
  410. ut non sint aliis quaedam magis acria visu.
  411. quin etiam gallum noctem explaudentibus alis
  412. auroram clara consuetum voce vocare,
  413. noenu queunt rapidi contra constare leones
  414. inque tueri: ita continuo meminere fugai.
  415. ni mirum quia sunt gallorum in corpore quaedam
  416. semina, quae cum sunt oculis inmissa leonum,
  417. pupillas interfodiunt acremque dolorem
  418. praebent, ut nequeant contra durare feroces,
  419. cum tamen haec nostras acies nil laedere possint,
  420. aut quia non penetrant aut quod penetrantibus illis
  421. exitus ex oculis liber datur, in remorando
  422. laedere ne possint ex ulla lumina parte.
  423. Nunc age, quae moveant animum res accipe, et unde
  424. quae veniunt veniant in mentem percipe paucis.
  425. principio hoc dico, rerum simulacra vagari
  426. multa modis multis in cunctas undique partis
  427. tenvia, quae facile inter se iunguntur in auris,
  428. obvia cum veniunt, ut aranea bratteaque auri.
  429. quippe etenim multo magis haec sunt tenvia textu
  430. quam quae percipiunt oculos visumque lacessunt,
  431. corporis haec quoniam penetrant per rara cientque
  432. tenvem animi naturam intus sensumque lacessunt.
  433. Centauros itaque et Scyllarum membra videmus
  434. Cerbereasque canum facies simulacraque eorum
  435. quorum morte obita tellus amplectitur ossa;
  436. omnigenus quoniam passim simulacra feruntur,
  437. partim sponte sua quae fiunt in ipso,
  438. partim quae variis ab rebus cumque recedunt
  439. et quae confiunt ex horum facta figuris.
  440. nam certe ex vivo Centauri non fit imago,
  441. nulla fuit quoniam talis natura animata;
  442. verum ubi equi atque hominis casu convenit imago,
  443. haerescit facile extemplo, quod diximus ante,
  444. propter subtilem naturam et tenvia texta.
  445. cetera de genere hoc eadem ratione creantur.
  446. quae cum mobiliter summa levitate feruntur,
  447. ut prius ostendi, facile uno commovet ictu
  448. quae libet una animum nobis subtilis imago;
  449. tenvis enim mens est et mire mobilis ipsa.
  450. haec fieri ut memoro, facile hinc cognoscere possis.
  451. quatinus hoc simile est illi, quod mente videmus
  452. atque oculis, simili fieri ratione necessest.
  453. Nunc igitur docui quoniam me forte leonum
  454. cernere per simulacra, oculos quae cumque lacessunt,
  455. scire licet mentem simili ratione moveri
  456. per simulacra leonum et cetera quae videt aeque
  457. nec minus atque oculi, nisi quod mage tenvia cernit.
  458. nec ratione alia, cum somnus membra profudit,
  459. mens animi vigilat, nisi quod simulacra lacessunt
  460. haec eadem nostros animos quae cum vigilamus,
  461. usque adeo, certe ut videamur cernere eum quem
  462. rellicta vita iam mors et terra potitast.
  463. hoc ideo fieri cogit natura, quod omnes
  464. corporis offecti sensus per membra quiescunt
  465. nec possunt falsum veris convincere rebus.
  466. praeterea meminisse iacet languetque sopore,
  467. nec dissentit eum mortis letique potitum
  468. iam pridem, quem mens vivom se cernere credit.
  469. quod super est, non est mirum simulacra moveri
  470. bracchiaque in numerum iactare et cetera membra;
  471. nam fit ut in somnis facere hoc videatur imago.
  472. quippe, ubi prima perit alioque est altera nata
  473. inde statu, prior hic gestum mutasse videtur.
  474. scilicet id fieri celeri ratione putandumst:
  475. tanta est mobilitas et rerum copia tanta
  476. tantaque sensibili quovis est tempore in uno
  477. copia particularum, ut possit suppeditare.
  478. Multaque in his rebus quaeruntur multaque nobis
  479. clarandumst, plane si res exponere avemus.
  480. quaeritur in primis quare, quod cuique libido
  481. venerit, extemplo mens cogitet eius id ipsum.
  482. anne voluntatem nostram simulacra tuentur
  483. et simul ac volumus nobis occurrit imago,
  484. si mare, si terram cordist, si denique caelum?
  485. conventus hominum, pompam, convivia, pugnas,
  486. omnia sub verbone creat natura paratque?
  487. cum praesertim aliis eadem in regione locoque
  488. longe dissimilis animus res cogitet omnis.
  489. quid porro, in numerum procedere cum simulacra
  490. cernimus in somnis et mollia membra movere,
  491. mollia mobiliter cum alternis bracchia mittunt
  492. et repetunt oculis gestum pede convenienti?
  493. scilicet arte madent simulacra et docta vagantur,
  494. nocturno facere ut possint in tempore ludos.
  495. an magis illud erit verum? quia tempore in uno,
  496. cum sentimus, id est cum vox emittitur una,
  497. tempora multa latent, ratio quae comperit esse,
  498. propterea fit uti quovis in tempore quaeque
  499. praesto sint simulacra locis in quisque parata.
  500. tanta est mobilitas et rerum copia tanta.
  501. hoc ubi prima perit alioque est altera nata
  502. inde statu, prior hic gestum mutasse videtur.
  503. et quia tenvia sunt, nisi quae contendit, acute
  504. cernere non potis est animus; proinde omnia quae sunt
  505. praeterea pereunt, nisi quae ex sese ipse paravit.
  506. ipse parat sese porro speratque futurum
  507. ut videat quod consequitur rem quamque: fit ergo.
  508. nonne vides oculos etiam, cum tenvia quae sunt
  509. praeterea pereunt, nisi quae ex se ipse paravit
  510. cernere coeperunt, contendere se atque parare,
  511. nec sine eo fieri posse ut cernamus acute?
  512. et tamen in rebus quoque apertis noscere possis,
  513. si non advertas animum, proinde esse quasi omni
  514. tempore semotum fuerit longeque remotum.
  515. cur igitur mirumst, animus si cetera perdit
  516. praeter quam quibus est in rebus deditus ipse?
  517. deinde adopinamur de signis maxima parvis
  518. ac nos in fraudem induimus frustraminis ipsi.
  519. Fit quoque ut inter dum non suppeditetur imago
  520. eiusdem generis, sed femina quae fuit ante,
  521. in manibus vir uti factus videatur adesse,
  522. aut alia ex alia facies aetasque sequatur.
  523. quod ne miremur sopor atque oblivia curant.
  524. Illud in his rebus vitium vehementer
  525. effugere errorem vitareque praemetuenter,
  526. lumina ne facias oculorum clara creata,
  527. prospicere ut possimus, et ut proferre queamus