De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Nunc age, quam celeri motu simulacra ferantur,
  2. et quae mobilitas ollis tranantibus auras
  3. reddita sit, longo spatio ut brevis hora teratur,
  4. in quem quaeque locum diverso numine tendunt,
  5. suavidicis potius quam multis versibus edam;
  6. parvus ut est cycni melior canor, ille gruum quam
  7. clamor in aetheriis dispersus nubibus austri.
  8. Principio persaepe levis res atque minutis
  9. corporibus factas celeris licet esse videre.
  10. in quo iam genere est solis lux et vapor eius,
  11. propterea quia sunt e primis facta minutis,
  12. quae quasi cuduntur perque intervallum
  13. non dubitant transire sequenti concita plaga;
  14. suppeditatur enim confestim lumine lumen
  15. et quasi protelo stimulatur fulgere fulgur.
  16. qua propter simulacra pari ratione necessest
  17. inmemorabile per spatium transcurrere posse
  18. temporis in puncto, primum quod parvola causa
  19. est procul a tergo quae provehat atque propellat,
  20. quod super est, ubi tam volucri levitate ferantur,
  21. deinde quod usque adeo textura praedita rara
  22. mittuntur, facile ut quasvis penetrare queant res
  23. et quasi permanare per intervallum.
  24. Praeterea si quae penitus corpuscula rerum
  25. ex altoque foras mittuntur, solis uti lux
  26. ac vapor, haec puncto cernuntur lapsa diei
  27. per totum caeli spatium diffundere sese
  28. perque volare mare ac terras caelumque rigare.
  29. quid quae sunt igitur iam prima fronte parata,
  30. cum iaciuntur et emissum res nulla moratur?
  31. quone vides citius debere et longius ire
  32. multiplexque loci spatium transcurrere eodem
  33. tempore quo solis pervolgant lumina caelum?
  34. Hoc etiam in primis specimen verum esse videtur,
  35. quam celeri motu rerum simulacra ferantur,
  36. quod simul ac primum sub diu splendor aquai
  37. ponitur, extemplo caelo stellante serena
  38. sidera respondent in aqua radiantia mundi.
  39. iamne vides igitur quam puncto tempore imago
  40. aetheris ex oris in terrarum accidat oras?
  41. quare etiam atque etiam mitti fateare necessest
  42. corpora quae feriant oculos visumque lacessant.
  43. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores,
  44. frigus ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis
  45. aequoris, exesor moerorum litora circum,
  46. nec variae cessant voces volitare per auras.
  47. denique in os salsi venit umor saepe saporis,
  48. cum mare versamur propter, dilutaque contra
  49. cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.
  50. usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter
  51. fertur et in cunctas dimittitur undique partis
  52. nec mora nec requies interdatur ulla fluendi,
  53. perpetuo quoniam sentimus et omnia semper
  54. cernere odorari licet et sentire sonare.
  55. Praeterea quoniam manibus tractata figura
  56. in tenebris quaedam cognoscitur esse eadem quae
  57. cernitur in luce et claro candore, necessest
  58. consimili causa tactum visumque moveri.
  59. nunc igitur si quadratum temptamus et id nos
  60. commovet in tenebris, in luci quae poterit res
  61. accidere ad speciem quadrata, nisi eius imago?
  62. esse in imaginibus qua propter causa videtur
  63. cernundi neque posse sine his res ulla videri.
  64. Nunc ea quae dico rerum simulacra feruntur
  65. undique et in cunctas iaciuntur didita partis;
  66. verum nos oculis quia solis cernere quimus,
  67. propterea fit uti, speciem quo vertimus, omnes
  68. res ibi eam contra feriant forma atque colore.
  69. et quantum quaeque ab nobis res absit, imago
  70. efficit ut videamus et internoscere curat;
  71. nam cum mittitur, extemplo protrudit agitque
  72. qui inter se cumque est oculosque locatus,
  73. isque ita per nostras acies perlabitur omnis
  74. et quasi perterget pupillas atque ita transit.
  75. propterea fit uti videamus quam procul absit
  76. res quaeque. et quanto plus ante agitatur
  77. et nostros oculos perterget longior aura,
  78. tam procul esse magis res quaeque remota videtur.
  79. scilicet haec summe celeri ratione geruntur,
  80. quale sit ut videamus, et una quam procul absit.
  81. Illud in his rebus minime mirabile habendumst,
  82. cur, ea quae feriant oculos simulacra videri
  83. singula cum nequeant, res ipsae perspiciantur.
  84. ventus enim quoque paulatim cum verberat et cum
  85. acre fluit frigus, non privam quamque solemus
  86. particulam venti sentire et frigoris eius,
  87. sed magis unorsum, fierique perinde videmus
  88. corpore tum plagas in nostro tam quam aliquae res
  89. verberet atque sui det sensum corporis extra.
  90. praeterea lapidem digito cum tundimus, ipsum
  91. tangimus extremum saxi summumque colorem
  92. nec sentimus eum tactu, verum magis ipsam
  93. duritiem penitus saxi sentimus in alto.
  94. Nunc age, cur ultra speculum videatur imago
  95. percipe: nam certe penitus remmota videtur.
  96. quod genus illa foris quae vere transpiciuntur,
  97. ianua cum per se transpectum praebet apertum,
  98. multa facitque foris ex aedibus ut videantur;
  99. is quoque enim duplici geminoque fit visus.
  100. primus enim citra postes tum cernitur ,
  101. inde fores ipsae dextra laevaque secuntur,
  102. post extraria lux oculos perterget et
  103. alter, et illa foris quae vere transpiciuntur.
  104. sic ubi se primum speculi proiecit imago,
  105. dum venit ad nostras acies, protrudit agitque
  106. qui inter se cumquest oculosque locatus,
  107. et facit, ut prius hunc omnem sentire queamus
  108. quam speculum; sed ubi in speculum quoque sensimus ipsum,
  109. continuo a nobis in eum quae fertur imago
  110. pervenit, et nostros oculos reiecta revisit
  111. atque alium prae se propellens volvit,
  112. et facit ut prius hunc quam se videamus, eoque
  113. distare ab speculo tantum semota videtur.
  114. quare etiam atque etiam minime mirarier est par
  115. ---
  116. illis quae reddunt speculorum ex aequore visum,
  117. binis quoniam res confit utraque.
  118. Nunc ea quae nobis membrorum dextera pars est,
  119. in speculis fit ut in laeva videatur eo quod
  120. planitiem ad speculi veniens cum offendit imago,
  121. non convertitur incolumis, sed recta retrorsum
  122. sic eliditur, ut siquis, prius arida quam sit
  123. cretea persona, adlidat pilaeve trabive,
  124. atque ea continuo rectam si fronte figuram
  125. servet et elisam retro sese exprimat ipsa.
  126. fiet ut, ante oculus fuerit qui dexter, ut idem
  127. nunc sit laevus et e laevo sit mutua dexter.
  128. Fit quoque de speculo in speculum ut tradatur imago,
  129. quinque etiam aut sex ut fieri simulacra .
  130. nam quae cumque retro parte interiore latebunt,
  131. inde tamen, quamvis torte penitusque remota,
  132. omnia per flexos aditus educta licebit
  133. pluribus haec speculis videantur in aedibus esse.
  134. usque adeo speculo in speculum translucet imago,
  135. et cum laeva data est, fit rusum ut dextera fiat,
  136. inde retro rursum redit et convertit eodem.
  137. Quin etiam quae cumque latuscula sunt speculorum
  138. adsimili lateris flexura praedita nostri,
  139. dextera ea propter nobis simulacra remittunt,
  140. aut quia de speculo in speculum transfertur imago,
  141. inde ad nos elisa bis advolat, aut etiam quod
  142. circum agitur, cum venit, imago propterea quod
  143. flexa figura docet speculi convertier ad nos.
  144. Indugredi porro pariter simulacra pedemque
  145. ponere nobiscum credas gestumque imitari
  146. propterea quia, de speculi qua parte recedas,
  147. continuo nequeunt illinc simulacra reverti;
  148. omnia quandoquidem cogit natura referri
  149. ac resilire ab rebus ad aequos reddita flexus.
  150. Splendida porro oculi fugitant vitantque tueri.
  151. sol etiam caecat, contra si tendere pergas,
  152. propterea quia vis magnast ipsius et alte
  153. per purum simulacra feruntur
  154. et feriunt oculos turbantia composituras.
  155. Praeterea splendor qui cumque est acer adurit
  156. saepe oculos ideo quod semina possidet ignis
  157. multa, dolorem oculis quae gignunt insinuando.
  158. lurida praeterea fiunt quae cumque tuentur
  159. arquati, quia luroris de corpore eorum
  160. semina multa fluunt simulacris obvia rerum,
  161. multaque sunt oculis in eorum denique mixta,
  162. quae contage sua palloribus omnia pingunt.
  163. E tenebris autem quae sunt in luce tuemur
  164. propterea quia, cum propior caliginis
  165. ater init oculos prior et possedit apertos,
  166. insequitur candens confestim lucidus ,
  167. qui quasi purgat eos ac nigras discutit umbras
  168. illius; nam multis partibus hic est
  169. mobilior multisque minutior et mage pollens.
  170. qui simul atque vias oculorum luce replevit
  171. atque pate fecit, quas ante obsederat
  172. ATER, continuo rerum simulacra secuntur,
  173. quae sita sunt in luce, lacessuntque ut videamus.
  174. quod contra facere in tenebris e luce nequimus
  175. propterea quia posterior caliginis
  176. crassior insequitur, qui cuncta foramina complet