De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quod placeat, nihil est; eadem sunt omnia semper.
  2. si tibi non annis corpus iam marcet et artus
  3. confecti languent, eadem tamen omnia restant,
  4. omnia si perges vivendo vincere saecla,
  5. atque etiam potius, si numquam sis moriturus',
  6. quid respondemus, nisi iustam intendere litem
  7. naturam et veram verbis exponere causam?
  8. grandior hic vero si iam seniorque queratur
  9. atque obitum lamentetur miser amplius aequo,
  10. non merito inclamet magis et voce increpet acri:
  11. 'aufer abhinc lacrimas, baratre, et compesce querellas.
  12. omnia perfunctus vitai praemia marces;
  13. sed quia semper aves quod abest, praesentia temnis,
  14. inperfecta tibi elapsast ingrataque vita,
  15. et nec opinanti mors ad caput adstitit ante
  16. quam satur ac plenus possis discedere rerum.
  17. nunc aliena tua tamen aetate omnia mitte
  18. aequo animoque, age dum, magnis concede necessis?'
  19. iure, ut opinor, agat, iure increpet inciletque;
  20. cedit enim rerum novitate extrusa vetustas
  21. semper, et ex aliis aliud reparare necessest.
  22. Nec quisquam in barathrum nec Tartara deditur atra;
  23. materies opus est, ut crescant postera saecla;
  24. quae tamen omnia te vita perfuncta sequentur;
  25. nec minus ergo ante haec quam tu cecidere cadentque.
  26. sic alid ex alio numquam desistet oriri
  27. vitaque mancipio nulli datur, omnibus usu.
  28. respice item quam nil ad nos ante acta vetustas
  29. temporis aeterni fuerit, quam nascimur ante.
  30. hoc igitur speculum nobis natura futuri
  31. temporis exponit post mortem denique nostram.
  32. numquid ibi horribile apparet, num triste videtur
  33. quicquam, non omni somno securius exstat?
  34. Atque ea ni mirum quae cumque Acherunte profundo
  35. prodita sunt esse, in vita sunt omnia nobis.
  36. nec miser inpendens magnum timet saxum
  37. Tantalus, ut famast, cassa formidine torpens;
  38. sed magis in vita divom metus urget inanis
  39. mortalis casumque timent quem cuique ferat fors.
  40. nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem
  41. nec quod sub magno scrutentur pectore quicquam
  42. perpetuam aetatem possunt reperire profecto.
  43. quam libet immani proiectu corporis exstet,
  44. qui non sola novem dispessis iugera membris
  45. optineat, sed qui terrai totius orbem,
  46. non tamen aeternum poterit perferre dolorem
  47. nec praebere cibum proprio de corpore semper.
  48. sed Tityos nobis hic est, in amore iacentem
  49. quem volucres lacerant atque exest anxius angor
  50. aut alia quavis scindunt cuppedine curae.
  51. Sisyphus in vita quoque nobis ante oculos est,
  52. qui petere a populo fasces saevasque secures
  53. imbibit et semper victus tristisque recedit.
  54. nam petere imperium, quod inanest nec datur umquam,
  55. atque in eo semper durum sufferre laborem,
  56. hoc est adverso nixantem trudere monte
  57. saxum, quod tamen e summo iam vertice rusum
  58. volvitur et plani raptim petit aequora campi.
  59. deinde animi ingratam naturam pascere semper
  60. atque explere bonis rebus satiareque numquam,
  61. quod faciunt nobis annorum tempora, circum
  62. cum redeunt fetusque ferunt variosque lepores,
  63. nec tamen explemur vitai fructibus umquam,
  64. hoc, ut opinor, id est, aevo florente puellas
  65. quod memorant laticem pertusum congerere in vas,
  66. quod tamen expleri nulla ratione potestur.
  67. Cerberus et Furiae iam vero et lucis egestas,
  68. Tartarus horriferos eructans faucibus aestus!
  69. qui neque sunt usquam nec possunt esse profecto;
  70. sed metus in vita poenarum pro male factis
  71. est insignibus insignis scelerisque luela,
  72. carcer et horribilis de saxo iactus deorsum,
  73. verbera carnifices robur pix lammina taedae;
  74. quae tamen etsi absunt, at mens sibi conscia factis
  75. praemetuens adhibet stimulos torretque flagellis,
  76. nec videt interea qui terminus esse malorum
  77. possit nec quae sit poenarum denique finis,
  78. atque eadem metuit magis haec ne in morte gravescant.
  79. hic Acherusia fit stultorum denique vita.
  80. Hoc etiam tibi tute interdum dicere possis.
  81. 'lumina sis oculis etiam bonus Ancus reliquit,
  82. qui melior multis quam tu fuit, improbe, rebus.
  83. inde alii multi reges rerumque potentes
  84. occiderunt, magnis qui gentibus imperitarunt.
  85. ille quoque ipse, viam qui quondam per mare magnum
  86. stravit iterque dedit legionibus ire per altum
  87. ac pedibus salsas docuit super ire lucunas
  88. et contempsit equis insultans murmura ponti,
  89. lumine adempto animam moribundo corpore fudit.
  90. Scipiadas, belli fulmen, Carthaginis horror,
  91. ossa dedit terrae proinde ac famul infimus esset.
  92. adde repertores doctrinarum atque leporum,
  93. adde Heliconiadum comites; quorum unus Homerus
  94. sceptra potitus eadem aliis sopitus quietest.
  95. denique Democritum post quam matura vetustas
  96. admonuit memores motus languescere mentis,
  97. sponte sua leto caput obvius optulit ipse.
  98. ipse Epicurus obit decurso lumine vitae,
  99. qui genus humanum ingenio superavit et omnis
  100. restinxit stellas exortus ut aetherius sol.
  101. tu vero dubitabis et indignabere obire?
  102. mortua cui vita est prope iam vivo atque videnti,
  103. qui somno partem maiorem conteris aevi,
  104. et viligans stertis nec somnia cernere cessas
  105. sollicitamque geris cassa formidine mentem
  106. nec reperire potes tibi quid sit saepe mali, cum
  107. ebrius urgeris multis miser undique curis
  108. atque animo incerto fluitans errore vagaris.'
  109. Si possent homines, proinde ac sentire videntur
  110. pondus inesse animo, quod se gravitate fatiget,
  111. e quibus id fiat causis quoque noscere et unde
  112. tanta mali tam quam moles in pectore constet,
  113. haut ita vitam agerent, ut nunc plerumque videmus
  114. quid sibi quisque velit nescire et quaerere semper,
  115. commutare locum, quasi onus deponere possit.
  116. exit saepe foras magnis ex aedibus ille,
  117. esse domi quem pertaesumst, subitoque revertit,
  118. quippe foris nihilo melius qui sentiat esse.
  119. currit agens mannos ad villam praecipitanter
  120. auxilium tectis quasi ferre ardentibus instans;
  121. oscitat extemplo, tetigit cum limina villae,
  122. aut abit in somnum gravis atque oblivia quaerit,
  123. aut etiam properans urbem petit atque revisit.
  124. hoc se quisque modo fugit, at quem scilicet, ut fit,
  125. effugere haut potis est: ingratius haeret et odit
  126. propterea, morbi quia causam non tenet aeger;
  127. quam bene si videat, iam rebus quisque relictis
  128. naturam primum studeat cognoscere rerum,
  129. temporis aeterni quoniam, non unius horae,
  130. ambigitur status, in quo sit mortalibus omnis
  131. aetas, post mortem quae restat cumque manendo.
  132. Denique tanto opere in dubiis trepidare periclis
  133. quae mala nos subigit vitai tanta cupido?
  134. certe equidem finis vitae mortalibus adstat
  135. nec devitari letum pote, quin obeamus.