De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quo quasi res possint discedere dissoluique,
  2. sicut summarum summast aeterna, neque extra
  3. quis locus est quo diffugiant neque corpora sunt quae
  4. possint incidere et valida dissolvere plaga.
  5. Quod si forte ideo magis inmortalis habendast,
  6. quod vitalibus ab rebus munita tenetur,
  7. aut quia non veniunt omnino aliena salutis,
  8. aut quia quae veniunt aliqua ratione recedunt
  9. pulsa prius quam quid noceant sentire queamus,
  10. ---
  11. praeter enim quam quod morbis cum corporis aegret,
  12. advenit id quod eam de rebus saepe futuris
  13. macerat inque metu male habet curisque fatigat,
  14. praeteritisque male admissis peccata remordent.
  15. adde furorem animi proprium atque oblivia rerum,
  16. adde quod in nigras lethargi mergitur undas.
  17. Nil igitur mors est ad nos neque pertinet hilum,
  18. quandoquidem natura animi mortalis habetur.
  19. et vel ut ante acto nihil tempore sensimus aegri,
  20. ad confligendum venientibus undique Poenis,
  21. omnia cum belli trepido concussa tumultu
  22. horrida contremuere sub altis aetheris auris,
  23. in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum
  24. omnibus humanis esset terraque marique,
  25. sic, ubi non erimus, cum corporis atque animai
  26. discidium fuerit, quibus e sumus uniter apti,
  27. scilicet haud nobis quicquam, qui non erimus tum,
  28. accidere omnino poterit sensumque movere,
  29. non si terra mari miscebitur et mare caelo.
  30. et si iam nostro sentit de corpore postquam
  31. distractast animi natura animaeque potestas,
  32. nil tamen est ad nos, qui comptu coniugioque
  33. corporis atque animae consistimus uniter apti.
  34. nec, si materiem nostram collegerit aetas
  35. post obitum rursumque redegerit ut sita nunc est,
  36. atque iterum nobis fuerint data lumina vitae,
  37. pertineat quicquam tamen ad nos id quoque factum,
  38. interrupta semel cum sit repetentia nostri.
  39. et nunc nil ad nos de nobis attinet, ante
  40. qui fuimus, neque iam de illis nos adficit angor.
  41. nam cum respicias inmensi temporis omne
  42. praeteritum spatium, tum motus materiai
  43. multimodi quam sint, facile hoc adcredere possis,
  44. semina saepe in eodem, ut nunc sunt, ordine posta
  45. haec eadem, quibus e nunc nos sumus, ante fuisse.
  46. nec memori tamen id quimus reprehendere mente;
  47. inter enim iectast vitai pausa vageque
  48. deerrarunt passim motus ab sensibus omnes.
  49. debet enim, misere si forte aegreque futurumst;
  50. ipse quoque esse in eo tum tempore, cui male possit
  51. accidere. id quoniam mors eximit, esseque prohibet
  52. illum cui possint incommoda conciliari,
  53. scire licet nobis nihil esse in morte timendum
  54. nec miserum fieri qui non est posse, neque hilum
  55. differre an nullo fuerit iam tempore natus,
  56. mortalem vitam mors cum inmortalis ademit.
  57. Proinde ubi se videas hominem indignarier ipsum,
  58. post mortem fore ut aut putescat corpore posto
  59. aut flammis interfiat malisve ferarum,
  60. scire licet non sincerum sonere atque subesse
  61. caecum aliquem cordi stimulum, quamvis neget ipse
  62. credere se quemquam sibi sensum in morte futurum;
  63. non, ut opinor, enim dat quod promittit et unde
  64. nec radicitus e vita se tollit et eicit,
  65. sed facit esse sui quiddam super inscius ipse.
  66. vivus enim sibi cum proponit quisque futurum,
  67. corpus uti volucres lacerent in morte feraeque,
  68. ipse sui miseret; neque enim se dividit illim
  69. nec removet satis a proiecto corpore et illum
  70. se fingit sensuque suo contaminat astans.
  71. hinc indignatur se mortalem esse creatum
  72. nec videt in vera nullum fore morte alium se,
  73. qui possit vivus sibi se lugere peremptum
  74. stansque iacentem se lacerari urive dolere.
  75. nam si in morte malumst malis morsuque ferarum
  76. tractari, non invenio qui non sit acerbum
  77. ignibus inpositum calidis torrescere flammis
  78. aut in melle situm suffocari atque rigere
  79. frigore, cum summo gelidi cubat aequore saxi,
  80. urgerive superne obrutum pondere terrae.
  81. 'Iam iam non domus accipiet te laeta neque uxor
  82. optima, nec dulces occurrent oscula nati
  83. praeripere et tacita pectus dulcedine tangent.
  84. non poteris factis florentibus esse tuisque
  85. praesidium. misero misere' aiunt 'omnia ademit
  86. una dies infesta tibi tot praemia vitae.'
  87. illud in his rebus non addunt 'nec tibi earum
  88. iam desiderium rerum super insidet una.'
  89. quod bene si videant animo dictisque sequantur,
  90. dissoluant animi magno se angore metuque.
  91. 'tu quidem ut es leto sopitus, sic eris aevi
  92. quod super est cunctis privatus doloribus aegris;
  93. at nos horrifico cinefactum te prope busto
  94. insatiabiliter deflevimus, aeternumque
  95. nulla dies nobis maerorem e pectore demet.'
  96. illud ab hoc igitur quaerendum est, quid sit amari
  97. tanto opere, ad somnum si res redit atque quietem,
  98. cur quisquam aeterno possit tabescere luctu.
  99. Hoc etiam faciunt ubi discubuere tenentque
  100. pocula saepe homines et inumbrant ora coronis,
  101. ex animo ut dicant: 'brevis hic est fructus homullis;
  102. iam fuerit neque post umquam revocare licebit.'
  103. tam quam in morte mali cum primis hoc sit eorum,
  104. quod sitis exurat miseros atque arida torrat,
  105. aut aliae cuius desiderium insideat rei.
  106. nec sibi enim quisquam tum se vitamque requiret,
  107. cum pariter mens et corpus sopita quiescunt;
  108. nam licet aeternum per nos sic esse soporem,
  109. nec desiderium nostri nos adficit ullum,
  110. et tamen haud quaquam nostros tunc illa per artus
  111. longe ab sensiferis primordia motibus errant,
  112. cum correptus homo ex somno se colligit ipse.
  113. multo igitur mortem minus ad nos esse putandumst,
  114. si minus esse potest quam quod nihil esse videmus;
  115. maior enim turbae disiectus materiai
  116. consequitur leto nec quisquam expergitus extat,