De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Illud in his rebus nequaquam sumere possis,
  2. Democriti quod sancta viri sententia ponit,
  3. corporis atque animi primordia singula primis
  4. adposita alternis, variare ac nectere membra.
  5. nam cum multo sunt animae elementa minora
  6. quam quibus e corpus nobis et viscera constant,
  7. tum numero quoque concedunt et rara per artus
  8. dissita sunt, dum taxat ut hoc promittere possis,
  9. quantula prima queant nobis iniecta ciere
  10. corpora sensiferos motus in corpore, tanta
  11. intervalla tenere exordia prima animai.
  12. nam neque pulveris inter dum sentimus adhaesum
  13. corpore nec membris incussam sidere cretam,
  14. nec nebulam noctu neque arani tenvia fila
  15. obvia sentimus, quando obretimur euntes,
  16. nec supera caput eiusdem cecidisse vietam
  17. vestem nec plumas avium papposque volantis,
  18. qui nimia levitate cadunt plerumque gravatim,
  19. nec repentis itum cuiusvis cumque animantis
  20. sentimus nec priva pedum vestigia quaeque,
  21. corpore quae in nostro culices et cetera ponunt.
  22. usque adeo prius est in nobis multa ciendum
  23. quam primordia sentiscant concussa animai,
  24. semina corporibus nostris inmixta per artus,
  25. et quam in his intervallis tuditantia possint
  26. concursare coire et dissultare vicissim.
  27. Et magis est animus vitai claustra
  28. et dominantior ad vitam quam vis animai.
  29. nam sine mente animoque nequit residere per artus
  30. temporis exiguam partem pars ulla animai,
  31. sed comes insequitur facile et discedit in auras
  32. et gelidos artus in leti frigore linquit.
  33. at manet in vita cui mens animusque remansit,
  34. quamvis est circum caesis lacer undique membris;
  35. truncus adempta anima circum membrisque remota
  36. vivit et aetherias vitalis suscipit auras;
  37. si non omnimodis, at magna parte animai
  38. privatus, tamen in vita cunctatur et haeret;
  39. ut, lacerato oculo circum si pupula mansit
  40. incolumis, stat cernundi vivata potestas,
  41. dum modo ne totum corrumpas luminis orbem
  42. et circum caedas aciem solamque relinquas;
  43. id quoque enim sine pernicie non fiet eorum.
  44. at si tantula pars oculi media illa peresa est,
  45. occidit extemplo lumen tenebraeque secuntur,
  46. incolumis quamvis alioqui splendidus orbis.
  47. hoc anima atque animus vincti sunt foedere semper.
  48. Nunc age, nativos animantibus et mortalis
  49. esse animos animasque levis ut noscere possis,
  50. conquisita diu dulcique reperta labore
  51. digna tua pergam disponere carmina vita.
  52. tu fac utrumque uno subiungas nomine eorum
  53. atque animam verbi causa cum dicere pergam,
  54. mortalem esse docens, animum quoque dicere credas,
  55. qua tenus est unum inter se coniunctaque res est.
  56. Principio quoniam tenuem constare minutis
  57. corporibus docui multoque minoribus esse
  58. principiis factam quam liquidus umor aquai
  59. aut nebula aut fumus —; nam longe mobilitate
  60. praestat et a tenui causa magis icta movetur,
  61. quippe ubi imaginibus fumi nebulaeque movetur;
  62. quod genus in somnis sopiti ubi cernimus alte
  63. exhalare vaporem altaria ferreque fumum;
  64. nam procul haec dubio nobis simulacra
  65. nunc igitur quoniam quassatis undique vasis
  66. diffluere umorem et laticem discedere cernis,
  67. et nebula ac fumus quoniam discedit in auras,
  68. crede animam quoque diffundi multoque perire
  69. ocius et citius dissolvi in corpora prima,
  70. cum semel ex hominis membris ablata recessit;
  71. quippe etenim corpus, quod vas quasi constitit eius,
  72. cum cohibere nequit conquassatum ex aliqua re
  73. ac rarefactum detracto sanguine venis,
  74. qui credas posse hanc cohiberier ullo,
  75. corpore qui nostro rarus magis incohibens sit?
  76. Praeterea gigni pariter cum corpore et una
  77. crescere sentimus pariterque senescere mentem.
  78. nam vel ut infirmo pueri teneroque vagantur
  79. corpore, sic animi sequitur sententia tenvis.
  80. inde ubi robustis adolevit viribus aetas,
  81. consilium quoque maius et auctior est animi vis.
  82. post ubi iam validis quassatum est viribus aevi
  83. corpus et obtusis ceciderunt viribus artus,
  84. claudicat ingenium, delirat lingua labat mens,
  85. omnia deficiunt atque uno tempore desunt.