De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sensiferos motus, quae denique mente volutat.
  2. quarta quoque his igitur quaedam natura necessest
  3. adtribuatur; east omnino nominis expers;
  4. qua neque mobilius quicquam neque tenvius extat
  5. nec magis e parvis et levibus ex elementis;
  6. sensiferos motus quae didit prima per artus.
  7. prima cietur enim, parvis perfecta figuris,
  8. inde calor motus et venti caeca potestas
  9. accipit, inde , inde omnia mobilitantur:
  10. concutitur sanguis, tum viscera persentiscunt
  11. omnia, postremis datur ossibus atque medullis
  12. sive voluptas est sive est contrarius ardor.
  13. nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre
  14. permanare malum, quin omnia perturbentur
  15. usque adeo ut vitae desit locus atque animai
  16. diffugiant partes per caulas corporis omnis.
  17. sed plerumque fit in summo quasi corpore finis
  18. motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.
  19. Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque
  20. compta modis vigeant rationem reddere aventem
  21. abstrahit invitum patrii sermonis egestas;
  22. sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam.
  23. inter enim cursant primordia principiorum
  24. motibus inter se, nihil ut secernier unum
  25. possit nec spatio fieri divisa potestas,
  26. sed quasi multae vis unius corporis extant.
  27. quod genus in quovis animantum viscere volgo
  28. est odor et quidam color et sapor, et tamen ex his
  29. omnibus est unum perfectum corporis augmen,
  30. sic calor atque et venti caeca potestas
  31. mixta creant unam naturam et mobilis illa
  32. vis, initum motus ab se quae dividit ollis,
  33. sensifer unde oritur primum per viscera motus.
  34. nam penitus prorsum latet haec natura subestque
  35. nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro
  36. atque anima est animae proporro totius ipsa.
  37. quod genus in nostris membris et corpore toto
  38. mixta latens animi vis est animaeque potestas,
  39. corporibus quia de parvis paucisque creatast,
  40. sic tibi nominis haec expers vis, facta minutis
  41. corporibus, latet atque animae quasi totius ipsa
  42. proporrost anima et dominatur corpore toto.
  43. consimili ratione necessest ventus et
  44. et calor inter se vigeant commixta per artus
  45. atque aliis aliud subsit magis emineatque,
  46. ut quiddam fieri videatur ab omnibus unum,
  47. ni calor ac ventus seorsum seorsumque potestas
  48. interemant sensum diductaque solvant.
  49. est etiam calor ille animo, quem sumit, in ira
  50. cum fervescit et ex oculis micat acrius ardor;
  51. est et frigida multa, comes formidinis, aura,
  52. quae ciet horrorem membris et concitat artus;
  53. est etiam quoque pacati status ille,
  54. pectore tranquillo fit qui voltuque sereno.
  55. sed calidi plus est illis quibus acria corda
  56. iracundaque mens facile effervescit in ira,
  57. quo genere in primis vis est violenta leonum,
  58. pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes
  59. nec capere irarum fluctus in pectore possunt.
  60. at ventosa magis cervorum frigida mens est
  61. et gelidas citius per viscera concitat auras,
  62. quae tremulum faciunt membris existere motum.
  63. at natura boum placido magis vivit
  64. nec nimis irai fax umquam subdita percit
  65. fumida, suffundens caecae caliginis umbra,
  66. nec gelidis torpet telis perfixa pavoris;
  67. interutrasque sitast cervos saevosque leones.
  68. sic hominum genus est: quamvis doctrina politos
  69. constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit
  70. naturae cuiusque animi vestigia prima.
  71. nec radicitus evelli mala posse putandumst,
  72. quin proclivius hic iras decurrat ad acris,
  73. ille metu citius paulo temptetur, at ille
  74. tertius accipiat quaedam clementius aequo.
  75. inque aliis rebus multis differre necessest
  76. naturas hominum varias moresque sequacis;
  77. quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas
  78. nec reperire figurarum tot nomina quot sunt
  79. principiis, unde haec oritur variantia rerum.
  80. illud in his rebus video firmare potesse,
  81. usque adeo naturarum vestigia linqui
  82. parvola, quae nequeat ratio depellere nobis,
  83. ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.
  84. Haec igitur natura tenetur corpore ab omni
  85. ipsaque corporis est custos et causa salutis;
  86. nam communibus inter se radicibus haerent
  87. nec sine pernicie divelli posse videntur.
  88. quod genus e thuris glaebis evellere odorem
  89. haud facile est, quin intereat natura quoque eius,
  90. sic animi atque animae naturam corpore toto
  91. extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur.
  92. inplexis ita principiis ab origine prima
  93. inter se fiunt consorti praedita vita,
  94. nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur
  95. corporis atque animi seorsum sentire potestas,
  96. sed communibus inter eas conflatur utrimque
  97. motibus accensus nobis per viscera sensus.
  98. Praeterea corpus per se nec gignitur umquam
  99. nec crescit neque post mortem durare videtur.
  100. non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem,
  101. qui datus est, neque ea causa convellitur ipse,
  102. sed manet incolumis, non, inquam, sic animai
  103. discidium possunt artus perferre relicti,
  104. sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.
  105. ex ineunte aevo sic corporis atque animai
  106. mutua vitalis discunt contagia motus,
  107. maternis etiam membris alvoque reposta,
  108. discidium ut nequeat fieri sine peste maloque;
  109. ut videas, quoniam coniunctast causa salutis,
  110. coniunctam quoque naturam consistere eorum.
  111. Quod super est, siquis corpus sentire refutat
  112. atque animam credit permixtam corpore toto
  113. suscipere hunc motum quem sensum nominitamus,
  114. vel manifestas res contra verasque repugnat.
  115. quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam,