De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. caligare oculos, sonere auris, succidere artus,
  2. denique concidere ex animi terrore videmus
  3. saepe homines; facile ut quivis hinc noscere possit
  4. esse animam cum animo coniunctam, quae cum animi vi
  5. percussa est, exim corpus propellit et icit.
  6. Haec eadem ratio naturam animi atque animai
  7. corpoream docet esse; ubi enim propellere membra,
  8. corripere ex somno corpus mutareque vultum
  9. atque hominem totum regere ac versare videtur,
  10. quorum nil fieri sine tactu posse videmus
  11. nec tactum porro sine corpore, nonne fatendumst
  12. corporea natura animum constare animamque?
  13. praeterea pariter fungi cum corpore et una
  14. consentire animum nobis in corpore cernis.
  15. si minus offendit vitam vis horrida teli
  16. ossibus ac nervis disclusis intus adacta,
  17. at tamen insequitur languor terraeque petitus
  18. suavis et in terra mentis qui gignitur aestus
  19. inter dumque quasi exsurgendi incerta voluntas.
  20. ergo corpoream naturam animi esse necessest,
  21. corporeis quoniam telis ictuque laborat.
  22. Is tibi nunc animus quali sit corpore et unde
  23. constiterit pergam rationem reddere dictis.
  24. principio esse aio persuptilem atque minutis
  25. perquam corporibus factum constare. id ita esse
  26. hinc licet advertas animum, ut pernoscere possis.
  27. Nil adeo fieri celeri ratione videtur,
  28. quam si mens fieri proponit et inchoat ipsa;
  29. ocius ergo animus quam res se perciet ulla,
  30. ante oculos quorum in promptu natura videtur.
  31. at quod mobile tanto operest, constare rutundis
  32. perquam seminibus debet perquamque minutis,
  33. momine uti parvo possint inpulsa moveri.
  34. namque movetur aqua et tantillo momine flutat,
  35. quippe volubilibus parvisque creata figuris.
  36. at contra mellis constantior est natura
  37. et pigri latices magis et cunctantior actus:
  38. haeret enim inter se magis omnis materiai
  39. copia, ni mirum quia non tam levibus extat
  40. corporibus neque tam suptilibus atque rutundis.
  41. namque papaveris aura potest suspensa levisque
  42. cogere ut ab summo tibi diffluat altus acervus,
  43. at contra lapidum coniectum spicarumque
  44. noenu potest. igitur parvissima corpora pro quam
  45. et levissima sunt, ita mobilitate fruuntur;
  46. at contra quae cumque magis cum pondere magno
  47. asperaque inveniuntur, eo stabilita magis sunt.
  48. nunc igitur quoniamst animi natura reperta
  49. mobilis egregie, perquam constare necessest
  50. corporibus parvis et levibus atque rutundis.
  51. quae tibi cognita res in multis, o bone, rebus
  52. utilis invenietur et opportuna cluebit.
  53. Haec quoque res etiam naturam dedicat eius,
  54. quam tenui constet textura quamque loco se
  55. contineat parvo, si possit conglomerari,
  56. quod simul atque hominem leti secura quies est
  57. indepta atque animi natura animaeque recessit,
  58. nil ibi libatum de toto corpore cernas
  59. ad speciem, nihil ad pondus: mors omnia praestat,
  60. vitalem praeter sensum calidumque vaporem.
  61. ergo animam totam perparvis esse necessest
  62. seminibus nexam per venas viscera nervos,
  63. qua tenus, omnis ubi e toto iam corpore cessit,
  64. extima membrorum circumcaesura tamen se
  65. incolumem praestat nec defit ponderis hilum.
  66. quod genus est, Bacchi cum flos evanuit aut cum
  67. spiritus unguenti suavis diffugit in auras
  68. aut aliquo cum iam sucus de corpore cessit;
  69. nil oculis tamen esse minor res ipsa videtur
  70. propterea neque detractum de pondere quicquam,
  71. ni mirum quia multa minutaque semina sucos
  72. efficiunt et odorem in toto corpore rerum.
  73. quare etiam atque etiam mentis naturam animaeque
  74. scire licet perquam pauxillis esse creatam
  75. seminibus, quoniam fugiens nil ponderis aufert.
  76. Nec tamen haec simplex nobis natura putanda est.
  77. tenvis enim quaedam moribundos deserit aura
  78. mixta vapore, vapor porro trahit secum;
  79. nec calor est quisquam, cui non sit mixtus et ;
  80. rara quod eius enim constat natura, necessest
  81. inter eum primordia multa moveri.
  82. iam triplex animi est igitur natura reperta;
  83. nec tamen haec sat sunt ad sensum cuncta creandum,
  84. nil horum quoniam recipit mens posse creare
  85. sensiferos motus, quae denique mente volutat.
  86. quarta quoque his igitur quaedam natura necessest
  87. adtribuatur; east omnino nominis expers;
  88. qua neque mobilius quicquam neque tenvius extat
  89. nec magis e parvis et levibus ex elementis;
  90. sensiferos motus quae didit prima per artus.
  91. prima cietur enim, parvis perfecta figuris,
  92. inde calor motus et venti caeca potestas
  93. accipit, inde , inde omnia mobilitantur:
  94. concutitur sanguis, tum viscera persentiscunt
  95. omnia, postremis datur ossibus atque medullis
  96. sive voluptas est sive est contrarius ardor.
  97. nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre
  98. permanare malum, quin omnia perturbentur
  99. usque adeo ut vitae desit locus atque animai
  100. diffugiant partes per caulas corporis omnis.
  101. sed plerumque fit in summo quasi corpore finis
  102. motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.
  103. Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque
  104. compta modis vigeant rationem reddere aventem
  105. abstrahit invitum patrii sermonis egestas;
  106. sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam.
  107. inter enim cursant primordia principiorum
  108. motibus inter se, nihil ut secernier unum
  109. possit nec spatio fieri divisa potestas,
  110. sed quasi multae vis unius corporis extant.
  111. quod genus in quovis animantum viscere volgo
  112. est odor et quidam color et sapor, et tamen ex his
  113. omnibus est unum perfectum corporis augmen,
  114. sic calor atque et venti caeca potestas
  115. mixta creant unam naturam et mobilis illa
  116. vis, initum motus ab se quae dividit ollis,
  117. sensifer unde oritur primum per viscera motus.
  118. nam penitus prorsum latet haec natura subestque
  119. nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro
  120. atque anima est animae proporro totius ipsa.
  121. quod genus in nostris membris et corpore toto
  122. mixta latens animi vis est animaeque potestas,
  123. corporibus quia de parvis paucisque creatast,
  124. sic tibi nominis haec expers vis, facta minutis
  125. corporibus, latet atque animae quasi totius ipsa
  126. proporrost anima et dominatur corpore toto.
  127. consimili ratione necessest ventus et
  128. et calor inter se vigeant commixta per artus
  129. atque aliis aliud subsit magis emineatque,