De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sic aliis in rebus item communia multa
  2. multarum rerum cum sint, primordia rerum
  3. dissimili tamen inter se consistere summa
  4. possunt; ut merito ex aliis constare feratur
  5. humanum genus et fruges arbustaque laeta.
  6. Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est
  7. omnia; nam volgo fieri portenta videres,
  8. semiferas hominum species existere et altos
  9. inter dum ramos egigni corpore vivo
  10. multaque conecti terrestria membra marinis,
  11. tum flammam taetro spirantis ore Chimaeras
  12. pascere naturam per terras omniparentis.
  13. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando
  14. seminibus certis certa genetrice creata
  15. conservare genus crescentia posse videmus.
  16. scilicet id certa fieri ratione necessust.
  17. nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus
  18. corpora discedunt conexaque convenientis
  19. efficiunt motus; at contra aliena videmus
  20. reicere in terras naturam, multaque caecis
  21. corporibus fugiunt e corpore percita plagis,
  22. quae neque conecti quoquam potuere neque intus
  23. vitalis motus consentire atque imitari.
  24. sed ne forte putes animalia sola teneri
  25. legibus his, quaedam ratio res terminat omnis
  26. nam vel uti tota natura dissimiles sunt
  27. inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest
  28. dissimili constare figura principiorum;
  29. non quo multa parum simili sint praedita forma,
  30. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  31. semina cum porro distent, differre necessust
  32. intervalla vias conexus pondera plagas
  33. concursus motus; quae non animalia solum
  34. corpora seiungunt, sed terras ac mare totum
  35. secernunt caelumque a terris omne retentant.
  36. Nunc age dicta meo dulci quaesita labore
  37. percipe, ne forte haec albis ex alba rearis
  38. principiis esse, ante oculos quae candida cernis,
  39. aut ea quae nigrant nigro de semine nata;
  40. nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,
  41. propterea gerere hunc credas, quod materiai
  42. corpora consimili sint eius tincta colore;
  43. nullus enim color est omnino materiai
  44. corporibus, neque par rebus neque denique dispar.
  45. in quae corpora si nullus tibi forte videtur
  46. posse animi iniectus fieri, procul avius erras.
  47. nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam
  48. dispexere, tamen cognoscant corpora tactu
  49. ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,
  50. scire licet nostrae quoque menti corpora posse
  51. vorti in notitiam nullo circum lita fuco.
  52. denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris
  53. tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.
  54. Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.
  55. omnis enim color omnino mutatur in omnis;
  56. quod facere haud ullo debent primordia pacto;
  57. immutabile enim quiddam superare necessest,
  58. ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;
  59. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  60. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  61. proinde colore cave contingas semina rerum,
  62. ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.
  63. Praeterea si nulla coloris principiis est
  64. reddita natura et variis sunt praedita formis,
  65. e quibus omnigenus gignunt variantque colores,
  66. propterea magni quod refert, semina quaeque
  67. cum quibus et quali positura contineantur
  68. et quos inter se dent motus accipiantque,
  69. perfacile extemplo rationem reddere possis,
  70. cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore,
  71. marmoreo fieri possint candore repente,
  72. ut mare, cum magni commorunt aequora venti,
  73. vertitur in canos candenti marmore fluctus;
  74. dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus,
  75. materies ubi permixta est illius et ordo
  76. principiis mutatus et addita demptaque quaedam,
  77. continuo id fieri ut candens videatur et album.
  78. quod si caeruleis constarent aequora ponti
  79. seminibus, nullo possent albescere pacto;
  80. nam quo cumque modo perturbes caerula quae sint,
  81. numquam in marmoreum possunt migrare colorem.
  82. sin alio atque alio sunt semina tincta colore,
  83. quae maris efficiunt unum purumque nitorem,
  84. ut saepe ex aliis formis variisque figuris
  85. efficitur quiddam quadratum unaque figura,
  86. conveniebat, ut in quadrato cernimus esse
  87. dissimiles formas, ita cernere in aequore ponti
  88. aut alio in quovis uno puroque nitore
  89. dissimiles longe inter se variosque colores.
  90. praeterea nihil officiunt obstantque figurae
  91. dissimiles, quo quadratum minus omne sit extra;
  92. at varii rerum inpediunt prohibentque colores,
  93. quo minus esse uno possit res tota nitore.
  94. Tum porro quae ducit et inlicit ut tribuamus
  95. principiis rerum non numquam causa colores,
  96. occidit, ex albis quoniam non alba creantur,
  97. nec quae nigra cluent de nigris, sed variis ex.
  98. quippe etenim multo proclivius exorientur
  99. candida de nullo quam nigro nata colore
  100. aut alio quovis, qui contra pugnet et obstet.
  101. Praeterea quoniam nequeunt sine luce colores
  102. esse neque in lucem existunt primordia rerum,
  103. scire licet quam sint nullo velata colore;
  104. qualis enim caecis poterit color esse tenebris?
  105. lumine quin ipso mutatur propterea quod
  106. recta aut obliqua percussus luce refulget;
  107. pluma columbarum quo pacto in sole videtur,
  108. quae sita cervices circum collumque coronat;
  109. namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,
  110. inter dum quodam sensu fit uti videatur
  111. inter caeruleum viridis miscere zmaragdos.
  112. caudaque pavonis, larga cum luce repleta est,
  113. consimili mutat ratione obversa colores;
  114. qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu,
  115. scire licet, sine eo fieri non posse putandum est.
  116. Et quoniam plagae quoddam genus excipit in se
  117. pupula, cum sentire colorem dicitur album,
  118. atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit,
  119. nec refert ea quae tangas quo forte colore
  120. praedita sint, verum quali magis apta figura,
  121. scire licet nihil principiis opus esse colore,
  122. sed variis formis variantes edere tactus.
  123. Praeterea quoniam non certis certa figuris
  124. est natura coloris et omnia principiorum
  125. formamenta queunt in quovis esse nitore,
  126. cur ea quae constant ex illis non pariter sunt
  127. omnigenus perfusa coloribus in genere omni?
  128. conveniebat enim corvos quoque saepe volantis
  129. ex albis album pinnis iactare colorem
  130. et nigros fieri nigro de semine cycnos
  131. aut alio quovis uno varioque colore.
  132. Quin etiam quanto in partes res quaeque minutas
  133. distrahitur magis, hoc magis est ut cernere possis
  134. evanescere paulatim stinguique colorem;
  135. ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum:
  136. purpura poeniceusque color clarissimus multo,
  137. filatim cum distractum est, disperditur omnis;
  138. noscere ut hinc possis prius omnem efflare colorem
  139. particulas, quam discedant ad semina rerum.
  140. Postremo quoniam non omnia corpora vocem
  141. mittere concedis neque odorem, propterea fit
  142. ut non omnibus adtribuas sonitus et odores:
  143. sic oculis quoniam non omnia cernere quimus,
  144. scire licet quaedam tam constare orba colore
  145. quam sine odore ullo quaedam sonituque remota,