De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. verum semina multimodis inmixta latere
  2. multarum rerum in rebus communia debent.
  3. 'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altis
  4. arboribus vicina cacumina summa terantur
  5. inter se validis facere id cogentibus austris,
  6. donec flammai fulserunt flore coorto.'
  7. scilicet et non est lignis tamen insitus ignis,
  8. verum semina sunt ardoris multa, terendo
  9. quae cum confluxere, creant incendia silvis.
  10. quod si facta foret silvis abscondita flamma,
  11. non possent ullum tempus celarier ignes,
  12. conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.
  13. iamne vides igitur, paulo quod diximus ante,
  14. permagni referre eadem primordia saepe
  15. cum quibus et quali positura contineantur
  16. et quos inter se dent motus accipiantque,
  17. atque eadem paulo inter se mutata creare
  18. ignes et lignum? quo pacto verba quoque ipsa
  19. inter se paulo mutatis sunt elementis,
  20. cum ligna atque ignes distincta voce notemus.
  21. Denique iam quae cumque in rebus cernis apertis
  22. si fieri non posse putas, quin materiai
  23. corpora consimili natura praedita fingas,
  24. hac ratione tibi pereunt primordia rerum:
  25. fiet uti risu tremulo concussa cachinnent
  26. et lacrimis salsis umectent ora genasque.
  27. Nunc age, quod super est, cognosce et clarius audi.
  28. nec me animi fallit quam sint obscura; sed acri
  29. percussit thyrso laudis spes magna meum cor
  30. et simul incussit suavem mi in pectus amorem
  31. Musarum, quo nunc instinctus mente vigenti
  32. avia Pieridum peragro loca nullius ante
  33. trita solo. iuvat integros accedere fontis
  34. atque haurire iuvatque novos decerpere flores
  35. insignemque meo capiti petere inde coronam,
  36. unde prius nulli velarint tempora Musae;
  37. primum quod magnis doceo de rebus et artis
  38. religionum animum nodis exsolvere pergo,
  39. deinde quod obscura de re tam lucida pango
  40. carmina musaeo contingens cuncta lepore.
  41. id quoque enim non ab nulla ratione videtur;
  42. sed vel uti pueris absinthia taetra medentes
  43. cum dare conantur, prius oras pocula circum
  44. contingunt mellis dulci flavoque liquore,
  45. ut puerorum aetas inprovida ludificetur
  46. labrorum tenus, interea perpotet amarum
  47. absinthi laticem deceptaque non capiatur,
  48. sed potius tali facto recreata valescat,
  49. sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videtur
  50. tristior esse quibus non est tractata, retroque
  51. volgus abhorret ab hac, volui tibi suaviloquenti
  52. carmine Pierio rationem exponere nostram
  53. et quasi musaeo dulci contingere melle,
  54. si tibi forte animum tali ratione tenere
  55. versibus in nostris possem, dum perspicis omnem
  56. naturam rerum, qua constet compta figura.
  57. Sed quoniam docui solidissima materiai
  58. corpora perpetuo volitare invicta per aevom,
  59. nunc age, summai quaedam sit finis eorum
  60. necne sit, evolvamus; item quod inane repertumst
  61. seu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur,
  62. pervideamus utrum finitum funditus omne
  63. constet an immensum pateat vasteque profundum.
  64. Omne quod est igitur nulla regione viarum
  65. finitumst; namque extremum debebat habere.
  66. extremum porro nullius posse videtur
  67. esse, nisi ultra sit quod finiat, ut videatur
  68. quo non longius haec sensus natura sequatur.
  69. nunc extra summam quoniam nihil esse fatendum,
  70. non habet extremum, caret ergo fine modoque.
  71. nec refert quibus adsistas regionibus eius;
  72. usque adeo, quem quisque locum possedit, in omnis
  73. tantundem partis infinitum omne relinquit.
  74. Praeterea si iam finitum constituatur
  75. omne quod est spatium, si quis procurrat ad oras
  76. ultimus extremas iaciatque volatile telum,
  77. id validis utrum contortum viribus ire
  78. quo fuerit missum mavis longeque volare,
  79. an prohibere aliquid censes obstareque posse?
  80. alterutrum fatearis enim sumasque necessest.
  81. quorum utrumque tibi effugium praecludit et omne
  82. cogit ut exempta concedas fine patere.
  83. nam sive est aliquid quod probeat efficiatque
  84. quo minus quo missum est veniat finique locet se,
  85. sive foras fertur, non est a fine profectum.
  86. hoc pacto sequar atque, oras ubi cumque locaris
  87. extremas, quaeram: quid telo denique fiet?
  88. fiet uti nusquam possit consistere finis
  89. effugiumque fugae prolatet copia semper.
  90. Praeterea spatium summai totius omne
  91. undique si inclusum certis consisteret oris
  92. finitumque foret, iam copia materiai
  93. undique ponderibus solidis confluxet ad imum
  94. nec res ulla geri sub caeli tegmine posset
  95. nec foret omnino caelum neque lumina solis,
  96. quippe ubi materies omnis cumulata iaceret
  97. ex infinito iam tempore subsidendo.
  98. at nunc ni mirum requies data principiorum
  99. corporibus nullast, quia nil est funditus imum,
  100. quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.
  101. semper in adsiduo motu res quaeque geruntur
  102. partibus in cunctis, infernaque suppeditantur
  103. ex infinito cita corpora materiai.
  104. Postremo ante oculos res rem finire videtur;
  105. aer dissaepit collis atque aera montes,
  106. terra mare et contra mare terras terminat omnis;
  107. omne quidem vero nihil est quod finiat extra.
  108. est igitur natura loci spatiumque profundi,
  109. quod neque clara suo percurrere fulmina cursu
  110. perpetuo possint aevi labentia tractu
  111. nec prorsum facere ut restet minus ire meando;
  112. usque adeo passim patet ingens copia rebus
  113. finibus exemptis in cunctas undique partis.
  114. Ipsa modum porro sibi rerum summa parare
  115. ne possit, natura tenet, quae corpus inane