De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.
  2. quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;
  3. quo referemus enim? quid nobis certius ipsis
  4. sensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?
  5. Praeterea quare quisquam magis omnia tollat
  6. et velit ardoris naturam linquere solam,
  7. quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?
  8. aequa videtur enim dementia dicere utrumque.
  9. Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
  10. ignem atque ex igni summam consistere posse,
  11. et qui principium gignundis aera rebus
  12. constituere aut umorem qui cumque putarunt
  13. fingere res ipsum per se terramve creare
  14. omnia et in rerum naturas vertier omnis,
  15. magno opere a vero longe derrasse videntur.
  16. adde etiam qui conduplicant primordia rerum
  17. aera iungentes igni terramque liquori,
  18. et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur
  19. ex igni terra atque anima procrescere et imbri.
  20. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,
  21. insula quem triquetris terrarum gessit in oris,
  22. quam fluitans circum magnis anfractibus aequor
  23. Ionium glaucis aspargit virus ab undis
  24. angustoque fretu rapidum mare dividit undis
  25. Aeoliae terrarum oras a finibus eius.
  26. hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minantur
  27. murmura flammarum rursum se colligere iras,
  28. faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis
  29. ad caelumque ferat flammai fulgura rursum.
  30. quae cum magna modis multis miranda videtur
  31. gentibus humanis regio visendaque fertur
  32. rebus opima bonis, multa munita virum vi,
  33. nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se
  34. nec sanctum magis et mirum carumque videtur.
  35. carmina quin etiam divini pectoris eius
  36. vociferantur et exponunt praeclara reperta,
  37. ut vix humana videatur stirpe creatus.
  38. Hic tamen et supra quos diximus inferiores
  39. partibus egregie multis multoque minores,
  40. quamquam multa bene ac divinitus invenientes
  41. ex adyto tam quam cordis responsa dedere
  42. sanctius et multo certa ratione magis quam
  43. Pythia quae tripodi a Phoebi lauroque profatur,
  44. principiis tamen in rerum fecere ruinas
  45. et graviter magni magno cecidere ibi casu.
  46. Primum quod motus exempto rebus inani
  47. constituunt et res mollis rarasque relinquunt
  48. aera solem ignem terras animalia frugis
  49. nec tamen admiscent in eorum corpus inane;
  50. deinde quod omnino finem non esse secandis
  51. corporibus facient neque pausam stare fragori
  52. nec prorsum in rebus minimum consistere quicquam,
  53. cum videamus id extremum cuiusque cacumen
  54. esse quod ad sensus nostros minimum esse videtur,
  55. conicere ut possis ex hoc, quae cernere non quis
  56. extremum quod habent, minimum consistere rerum.
  57. Huc accedit item, quoniam primordia rerum
  58. mollia constituunt, quae nos nativa videmus
  59. esse et mortali cum corpore, funditus ut qui
  60. debeat ad nihilum iam rerum summa reverti
  61. de nihiloque renata vigescere copia rerum;
  62. quorum utrumque quid a vero iam distet habebis.
  63. Deinde inimica modis multis sunt atque veneno
  64. ipsa sibi inter se; quare aut congressa peribunt
  65. aut ita diffugient, ut tempestate coacta
  66. fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.
  67. Denique quattuor ex rebus si cuncta creantur
  68. atque in eas rursum res omnia dissoluuntur,
  69. qui magis illa queunt rerum primordia dici
  70. quam contra res illorum retroque putari?
  71. alternis gignuntur enim mutantque colorem
  72. et totam inter se naturam tempore ab omni.
  73. fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.
  74. sin ita forte putas ignis terraeque coire
  75. corpus et aerias auras roremque liquoris,
  76. nil in concilio naturam ut mutet eorum,
  77. nulla tibi ex illis poterit res esse creata,
  78. non animans, non exanimo cum corpore, ut arbos;
  79. quippe suam quicque in coetu variantis acervi
  80. naturam ostendet mixtusque videbitur aer
  81. cum terra simul et quodam cum rore manere.
  82. at primordia gignundis in rebus oportet
  83. naturam clandestinam caecamque adhibere,
  84. emineat ne quid, quod contra pugnet et obstet
  85. quo minus esse queat proprie quodcumque creatur.
  86. Quin etiam repetunt a caelo atque ignibus eius
  87. et primum faciunt ignem se vertere in auras