De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Nam cur tam variae res possent esse, requiro,
  2. ex uno si sunt igni puroque creatae?
  3. nil prodesset enim calidum denserier ignem
  4. nec rare fieri, si partes ignis eandem
  5. naturam quam totus habet super ignis haberent.
  6. acrior ardor enim conductis partibus esset,
  7. languidior porro disiectis disque supatis.
  8. amplius hoc fieri nihil est quod posse rearis
  9. talibus in causis, ne dum variantia rerum
  10. tanta queat densis rarisque ex ignibus esse.
  11. Id quoque: si faciant admixtum rebus inane,
  12. denseri poterunt ignes rarique relinqui;
  13. sed quia multa sibi cernunt contraria quae sint
  14. et fugitant in rebus inane relinquere purum,
  15. ardua dum metuunt, amittunt vera viai
  16. nec rursum cernunt exempto rebus inane
  17. omnia denseri fierique ex omnibus unum
  18. corpus, nil ab se quod possit mittere raptim,
  19. aestifer ignis uti lumen iacit atque vaporem,
  20. ut videas non e stipatis partibus esse.
  21. Quod si forte alia credunt ratione potesse
  22. ignis in coetu stingui mutareque corpus,
  23. scilicet ex nulla facere id si parte reparcent,
  24. occidet ad nihilum ni mirum funditus ardor
  25. omnis et e nihilo fient quae cumque creantur;
  26. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  27. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  28. proinde aliquid superare necesse est incolume ollis,
  29. ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes
  30. de nihiloque renata vigescat copia rerum.
  31. Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedam
  32. sunt, quae conservant naturam semper eandem,
  33. quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutant
  34. naturam res et convertunt corpora sese,
  35. scire licet non esse haec ignea corpora rerum.
  36. nil referret enim quaedam decedere, abire
  37. atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,
  38. si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;
  39. ignis enim foret omnimodis quod cumque crearet.
  40. verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora, quorum
  41. concursus motus ordo positura figurae
  42. efficiunt ignis mutatoque ordine mutant
  43. naturam neque sunt igni simulata neque ulli
  44. praeterea rei quae corpora mittere possit
  45. sensibus et nostros adiectu tangere tactus.
  46. dicere porro ignem res omnis esse neque ullam
  47. rem veram in numero rerum constare nisi ignem,
  48. quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.
  49. nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat
  50. et labefactat eos, unde omnia credita pendent,
  51. unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem;
  52. credit enim sensus ignem cognoscere vere,
  53. cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.
  54. quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;
  55. quo referemus enim? quid nobis certius ipsis
  56. sensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?
  57. Praeterea quare quisquam magis omnia tollat
  58. et velit ardoris naturam linquere solam,
  59. quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?
  60. aequa videtur enim dementia dicere utrumque.
  61. Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
  62. ignem atque ex igni summam consistere posse,
  63. et qui principium gignundis aera rebus
  64. constituere aut umorem qui cumque putarunt
  65. fingere res ipsum per se terramve creare
  66. omnia et in rerum naturas vertier omnis,
  67. magno opere a vero longe derrasse videntur.
  68. adde etiam qui conduplicant primordia rerum
  69. aera iungentes igni terramque liquori,
  70. et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur
  71. ex igni terra atque anima procrescere et imbri.
  72. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,
  73. insula quem triquetris terrarum gessit in oris,
  74. quam fluitans circum magnis anfractibus aequor
  75. Ionium glaucis aspargit virus ab undis
  76. angustoque fretu rapidum mare dividit undis
  77. Aeoliae terrarum oras a finibus eius.
  78. hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minantur
  79. murmura flammarum rursum se colligere iras,
  80. faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis
  81. ad caelumque ferat flammai fulgura rursum.
  82. quae cum magna modis multis miranda videtur
  83. gentibus humanis regio visendaque fertur
  84. rebus opima bonis, multa munita virum vi,
  85. nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se
  86. nec sanctum magis et mirum carumque videtur.
  87. carmina quin etiam divini pectoris eius