De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. te, dea, te fugiunt venti, te nubila caeli
  2. adventumque tuum, tibi suavis daedala tellus
  3. summittit flores, tibi rident aequora ponti
  4. placatumque nitet diffuso lumine caelum.
  5. nam simul ac species patefactast verna diei
  6. et reserata viget genitabilis aura favoni,
  7. aeriae primum volucris te, diva, tuumque
  8. significant initum perculsae corda tua vi.
  9. inde ferae pecudes persultant pabula laeta
  10. et rapidos tranant amnis: ita capta lepore
  11. te sequitur cupide quo quamque inducere pergis.
  12. denique per maria ac montis fluviosque rapacis
  13. frondiferasque domos avium camposque virentis
  14. omnibus incutiens blandum per pectora amorem
  15. efficis ut cupide generatim saecla propagent.
  16. quae quoniam rerum naturam sola gubernas
  17. nec sine te quicquam dias in luminis oras
  18. exoritur neque fit laetum neque amabile quicquam,
  19. te sociam studeo scribendis versibus esse,
  20. quos ego de rerum natura pangere conor
  21. Memmiadae nostro, quem tu, dea, tempore in omni
  22. omnibus ornatum voluisti excellere rebus.
  23. quo magis aeternum da dictis, diva, leporem.
  24. effice ut interea fera moenera militiai
  25. per maria ac terras omnis sopita quiescant;
  26. nam tu sola potes tranquilla pace iuvare
  27. mortalis, quoniam belli fera moenera Mavors
  28. armipotens regit, in gremium qui saepe tuum se
  29. reiicit aeterno devictus vulnere amoris,
  30. atque ita suspiciens tereti cervice reposta
  31. pascit amore avidos inhians in te, dea, visus
  32. eque tuo pendet resupini spiritus ore.
  33. hunc tu, diva, tuo recubantem corpore sancto
  34. circum fusa super, suavis ex ore loquellas
  35. funde petens placidam Romanis, incluta, pacem;
  36. nam neque nos agere hoc patriai tempore iniquo
  37. possumus aequo animo nec Memmi clara propago
  38. talibus in rebus communi desse saluti.
  39. omnis enim per se divum natura necessest
  40. immortali aevo summa cum pace fruatur
  41. semota ab nostris rebus seiunctaque longe;
  42. nam privata dolore omni, privata periclis,
  43. ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,
  44. nec bene promeritis capitur nec tangitur ira.
  45. Quod super est, vacuas auris animumque sagacem
  46. semotum a curis adhibe veram ad rationem,
  47. ne mea dona tibi studio disposta fideli,
  48. intellecta prius quam sint, contempta relinquas.
  49. nam tibi de summa caeli ratione deumque
  50. disserere incipiam et rerum primordia pandam,
  51. unde omnis natura creet res, auctet alatque,
  52. quove eadem rursum natura perempta resolvat,
  53. quae nos materiem et genitalia corpora rebus
  54. reddunda in ratione vocare et semina rerum
  55. appellare suemus et haec eadem usurpare
  56. corpora prima, quod ex illis sunt omnia primis.
  57. Humana ante oculos foede cum vita iaceret
  58. in terris oppressa gravi sub religione,
  59. quae caput a caeli regionibus ostendebat
  60. horribili super aspectu mortalibus instans,
  61. primum Graius homo mortalis tollere contra
  62. est oculos ausus primusque obsistere contra;
  63. quem neque fama deum nec fulmina nec minitanti
  64. murmure compressit caelum, sed eo magis acrem
  65. inritat animi virtutem, effringere ut arta
  66. naturae primus portarum claustra cupiret.
  67. ergo vivida vis animi pervicit et extra
  68. processit longe flammantia moenia mundi
  69. atque omne immensum peragravit mente animoque,
  70. unde refert nobis victor quid possit oriri,
  71. quid nequeat, finita potestas denique cuique
  72. qua nam sit ratione atque alte terminus haerens.
  73. quare religio pedibus subiecta vicissim
  74. opteritur, nos exaequat victoria caelo.
  75. Illud in his rebus vereor, ne forte rearis
  76. impia te rationis inire elementa viamque
  77. indugredi sceleris. quod contra saepius illa
  78. religio peperit scelerosa atque impia facta.
  79. Aulide quo pacto Triviai virginis aram
  80. Iphianassai turparunt sanguine foede
  81. ductores Danaum delecti, prima virorum.
  82. cui simul infula virgineos circum data comptus
  83. ex utraque pari malarum parte profusast,
  84. et maestum simul ante aras adstare parentem
  85. sensit et hunc propter ferrum celare ministros
  86. aspectuque suo lacrimas effundere civis,
  87. muta metu terram genibus summissa petebat.
  88. nec miserae prodesse in tali tempore quibat,
  89. quod patrio princeps donarat nomine regem;
  90. nam sublata virum manibus tremibundaque ad aras
  91. deductast, non ut sollemni more sacrorum
  92. perfecto posset claro comitari Hymenaeo,
  93. sed casta inceste nubendi tempore in ipso
  94. hostia concideret mactatu maesta parentis,
  95. exitus ut classi felix faustusque daretur.
  96. tantum religio potuit suadere malorum.
  97. Tutemet a nobis iam quovis tempore vatum
  98. terriloquis victus dictis desciscere quaeres.
  99. quippe etenim quam multa tibi iam fingere possunt