De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. denique Tyndaridem raptam belloque subactas
  2. Troiiugenas gentis cum dicunt esse, videndumst
  3. ne forte haec per se cogant nos esse fateri,
  4. quando ea saecla hominum, quorum haec eventa fuerunt,
  5. inrevocabilis abstulerit iam praeterita aetas;
  6. namque aliud terris, aliud regionibus ipsis
  7. eventum dici poterit quod cumque erit actum.
  8. denique materies si rerum nulla fuisset
  9. nec locus ac spatium, res in quo quaeque geruntur,
  10. numquam Tyndaridis forma conflatus amore
  11. ignis Alexandri Phrygio sub pectore gliscens
  12. clara accendisset saevi certamina belli
  13. nec clam durateus Troiianis Pergama partu
  14. inflammasset equos nocturno Graiiugenarum;
  15. perspicere ut possis res gestas funditus omnis
  16. non ita uti corpus per se constare neque esse
  17. nec ratione cluere eadem qua constet inane,
  18. sed magis ut merito possis eventa vocare
  19. corporis atque loci, res in quo quaeque gerantur.
  20. Corpora sunt porro partim primordia rerum,
  21. partim concilio quae constant principiorum.
  22. sed quae sunt rerum primordia, nulla potest vis
  23. stinguere; nam solido vincunt ea corpore demum.
  24. etsi difficile esse videtur credere quicquam
  25. in rebus solido reperiri corpore posse.
  26. transit enim fulmen caeli per saepta domorum
  27. clamor ut ac voces, ferrum candescit in igni
  28. dissiliuntque fero ferventi saxa vapore;
  29. cum labefactatus rigor auri solvitur aestu,
  30. tum glacies aeris flamma devicta liquescit;
  31. permanat calor argentum penetraleque frigus,
  32. quando utrumque manu retinentes pocula rite
  33. sensimus infuso lympharum rore superne.
  34. usque adeo in rebus solidi nihil esse videtur.
  35. sed quia vera tamen ratio naturaque rerum
  36. cogit, ades, paucis dum versibus expediamus
  37. esse ea quae solido atque aeterno corpore constent,
  38. semina quae rerum primordiaque esse docemus,
  39. unde omnis rerum nunc constet summa creata.
  40. Principio quoniam duplex natura duarum
  41. dissimilis rerum longe constare repertast,
  42. corporis atque loci, res in quo quaeque geruntur,
  43. esse utramque sibi per se puramque necessest.
  44. nam qua cumque vacat spatium, quod inane vocamus,
  45. corpus ea non est; qua porro cumque tenet se
  46. corpus, ea vacuum nequaquam constat inane.
  47. sunt igitur solida ac sine inani corpora prima.
  48. Praeterea quoniam genitis in rebus inanest,
  49. materiem circum solidam constare necessest;
  50. nec res ulla potest vera ratione probari
  51. corpore inane suo celare atque intus habere,
  52. si non, quod cohibet, solidum constare relinquas.
  53. id porro nihil esse potest nisi materiai
  54. concilium, quod inane queat rerum cohibere.
  55. materies igitur, solido quae corpore constat,
  56. esse aeterna potest, cum cetera dissoluantur.
  57. Tum porro si nil esset quod inane vocaret,
  58. omne foret solidum; nisi contra corpora certa
  59. essent quae loca complerent quae cumque tenerent
  60. omne quod est spatium, vacuum constaret inane.
  61. alternis igitur ni mirum corpus inani
  62. distinctum, quoniam nec plenum naviter extat
  63. nec porro vacuum; sunt ergo corpora certa,
  64. quae spatium pleno possint distinguere inane.
  65. haec neque dissolui plagis extrinsecus icta
  66. possunt nec porro penitus penetrata retexi
  67. nec ratione queunt alia temptata labare;
  68. id quod iam supra tibi paulo ostendimus ante.
  69. nam neque conlidi sine inani posse videtur
  70. quicquam nec frangi nec findi in bina secando
  71. nec capere umorem neque item manabile frigus
  72. nec penetralem ignem, quibus omnia conficiuntur.
  73. et quo quaeque magis cohibet res intus inane,
  74. tam magis his rebus penitus temptata labascit.
  75. ergo si solida ac sine inani corpora prima
  76. sunt ita uti docui, sint haec aeterna necessest.
  77. Praeterea nisi materies aeterna fuisset,
  78. antehac ad nihilum penitus res quaeque redissent
  79. de nihiloque renata forent quae cumque videmus.
  80. at quoniam supra docui nil posse creari
  81. de nihilo neque quod genitumst ad nil revocari,
  82. esse inmortali primordia corpore debent,
  83. dissolui quo quaeque supremo tempore possint,
  84. materies ut subpeditet rebus reparandis.
  85. sunt igitur solida primordia simplicitate
  86. nec ratione queunt alia servata per aevom