De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. suavis amicitiae quemvis efferre laborem
  2. suadet et inducit noctes vigilare serenas
  3. quaerentem dictis quibus et quo carmine demum
  4. clara tuae possim praepandere lumina menti,
  5. res quibus occultas penitus convisere possis.
  6. hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest
  7. non radii solis neque lucida tela diei
  8. discutiant, sed naturae species ratioque.
  9. Principium cuius hinc nobis exordia sumet,
  10. nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam.
  11. quippe ita formido mortalis continet omnis,
  12. quod multa in terris fieri caeloque tuentur,
  13. quorum operum causas nulla ratione videre
  14. possunt ac fieri divino numine rentur.
  15. quas ob res ubi viderimus nil posse creari
  16. de nihilo, tum quod sequimur iam rectius inde
  17. perspiciemus, et unde queat res quaeque creari
  18. et quo quaeque modo fiant opera sine divom.
  19. Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus
  20. omne genus nasci posset, nil semine egeret.
  21. e mare primum homines, e terra posset oriri
  22. squamigerum genus et volucres erumpere caelo;
  23. armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum,
  24. incerto partu culta ac deserta tenerent.
  25. nec fructus idem arboribus constare solerent,
  26. sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.
  27. quippe ubi non essent genitalia corpora cuique,
  28. qui posset mater rebus consistere certa?
  29. at nunc seminibus quia certis quaeque creantur,
  30. inde enascitur atque oras in luminis exit,
  31. materies ubi inest cuiusque et corpora prima;
  32. atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni,
  33. quod certis in rebus inest secreta facultas.
  34. Praeterea cur vere rosam, frumenta calore,
  35. vites autumno fundi suadente videmus,
  36. si non, certa suo quia tempore semina rerum
  37. cum confluxerunt, patefit quod cumque creatur,
  38. dum tempestates adsunt et vivida tellus
  39. tuto res teneras effert in luminis oras?
  40. quod si de nihilo fierent, subito exorerentur
  41. incerto spatio atque alienis partibus anni,
  42. quippe ubi nulla forent primordia, quae genitali
  43. concilio possent arceri tempore iniquo.
  44. Nec porro augendis rebus spatio foret usus
  45. seminis ad coitum, si e nilo crescere possent;
  46. nam fierent iuvenes subito ex infantibus parvis
  47. e terraque exorta repente arbusta salirent.
  48. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando
  49. paulatim crescunt, ut par est semine certo,
  50. crescentesque genus servant; ut noscere possis
  51. quicque sua de materia grandescere alique.
  52. Huc accedit uti sine certis imbribus anni
  53. laetificos nequeat fetus submittere tellus
  54. nec porro secreta cibo natura animantum
  55. propagare genus possit vitamque tueri;
  56. ut potius multis communia corpora rebus
  57. multa putes esse, ut verbis elementa videmus,
  58. quam sine principiis ullam rem existere posse.
  59. Denique cur homines tantos natura parare
  60. non potuit, pedibus qui pontum per vada possent
  61. transire et magnos manibus divellere montis
  62. multaque vivendo vitalia vincere saecla,
  63. si non, materies quia rebus reddita certast
  64. gignundis, e qua constat quid possit oriri?
  65. nil igitur fieri de nilo posse fatendumst,
  66. semine quando opus est rebus, quo quaeque creatae
  67. aeris in teneras possint proferrier auras.
  68. Postremo quoniam incultis praestare videmus
  69. culta loca et manibus melioris reddere fetus,
  70. esse videlicet in terris primordia rerum