De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. nec mare nec tellus neque caeli lucida templa
  2. nec mortale genus nec divum corpora sancta
  3. exiguum possent horai sistere tempus;
  4. nam dispulsa suo de coetu materiai
  5. copia ferretur magnum per inane soluta,
  6. sive adeo potius numquam concreta creasset
  7. ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset.
  8. nam certe neque consilio primordia rerum
  9. ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
  10. nec quos quaeque darent motus pepigere profecto
  11. sed quia multa modis multis mutata per omne
  12. ex infinito vexantur percita plagis,
  13. omne genus motus et coetus experiundo
  14. tandem deveniunt in talis disposituras,
  15. qualibus haec rerum consistit summa creata,
  16. et multos etiam magnos servata per annos
  17. ut semel in motus coniectast convenientis,
  18. efficit ut largis avidum mare fluminis undis
  19. integrent amnes et solis terra vapore
  20. fota novet fetus summissaque gens animantum
  21. floreat et vivant labentis aetheris ignes.
  22. quod nullo facerent pacto, nisi materiai
  23. ex infinito suboriri copia posset,
  24. unde amissa solent reparare in tempore quaeque.
  25. nam vel uti privata cibo natura animantum
  26. diffluit amittens corpus, sic omnia debent
  27. dissolui simul ac defecit suppeditare
  28. materies aliqua ratione aversa viai.
  29. nec plagae possunt extrinsecus undique summam
  30. conservare omnem, quae cumque est conciliata.
  31. cudere enim crebro possunt partemque morari,
  32. dum veniant aliae ac suppleri summa queatur;
  33. inter dum resilire tamen coguntur et una
  34. principiis rerum spatium tempusque fugai
  35. largiri, ut possint a coetu libera ferri.
  36. quare etiam atque etiam suboriri multa necessest,
  37. et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae,
  38. infinita opus est vis undique materiai.
  39. Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi,
  40. in medium summae quod dicunt omnia niti
  41. atque ideo mundi naturam stare sine ullis
  42. ictibus externis neque quoquam posse resolvi
  43. summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa,
  44. ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
  45. et quae pondera sunt sub terris omnia sursum
  46. nitier in terraque retro requiescere posta,
  47. ut per aquas quae nunc rerum simulacra videmus;
  48. et simili ratione animalia suppa vagari
  49. contendunt neque posse e terris in loca caeli
  50. reccidere inferiora magis quam corpora nostra
  51. sponte sua possint in caeli templa volare;
  52. illi cum videant solem, nos sidera noctis
  53. cernere et alternis nobiscum tempora caeli
  54. dividere et noctes parilis agitare diebus.
  55. sed vanus stolidis haec * * *
  56. amplexi quod habent perv * * *
  57. nam medium nihil esse potest * * *
  58. infinita; neque omnino, si iam medium sit,
  59. possit ibi quicquam consistere * * *
  60. quam quavis alia longe ratione * * *
  61. omnis enim locus ac spatium, quod inane vocamus,
  62. per medium, per non medium, concedere debet
  63. aeque ponderibus, motus qua cumque feruntur.
  64. nec quisquam locus est, quo corpora cum venerunt,
  65. ponderis amissa vi possint stare in inani;
  66. nec quod inane autem est ulli subsistere debet,
  67. quin, sua quod natura petit, concedere pergat.
  68. haud igitur possunt tali ratione teneri
  69. res in concilium medii cuppedine victae.
  70. Praeterea quoniam non omnia corpora fingunt
  71. in medium niti, sed terrarum atque liquoris
  72. umorem ponti magnasque e montibus undas,
  73. et quasi terreno quae corpore contineantur,
  74. at contra tenuis exponunt aeris auras
  75. et calidos simul a medio differrier ignis,
  76. atque ideo totum circum tremere aethera signis
  77. et solis flammam per caeli caerula pasci,
  78. quod calor a medio fugiens se ibi conligat omnis,