Scimus autem sicut et uocibus ita et rebus prophetatum;
tam dictis quam et factis praedicatur resurrectio. cum
Moyses manum in sinum condit et emortuam profert et rursus
insinuat et uiuidam explicat, nonne hoc de toto homine
portendit? siquidem trina uirtus dei per illa trina signa
denotabatur cum suo ordine, primo diabolum serpentem quamquam
formidabilem subactura homini, dehinc carnem de sinu
mortis retractura, atque ita omnem sanguinem executura iudicio.
de quo apud eundem propheten: quoniam et uestrum,
inquit deus, sanguinem exquiram de omnibus bestiis.
et de manu hominis et de manu fratris exquiram
eum. porro nihil exquiritur nisi quod reposcitur, nihil
reposcitur nisi quod et reddetur, et utique reddetur quod
ultionis nomine reposcetur et exquiretur. neque enim uindicari
poterit quod omnino non fuerit. erit autem, dum restituitur,
uti uindicetur. in carnem itaque dirigitur quicquid in sanguinem
praedicatur, sine qua non erit sanguis. caro suscitabitur, ut
sanguis uindicetur. sunt et quaedam ita pronuntiata, ut allegoriae
quidem nubilo careant, nihilominus tamen ipsius
19] Gen. 9, 5. B 5 ecquae Oehlerus: et quae PMF 6 quo ait CF
8 sepulchris in quae Gel 11 sicut et MF, sicut P uulgo 13 mortuam F
15 portendit. siquidem uulgo 16 notabatur Gel 18 iudicio executura F
19 prophetam F 26 uti om. P (add. R ex HiTsaugienSf) carnem P,
carne MF sanguine F 27 ut om. MF 28 allegoriae P, allegoricae MF
ego occidam et uiuificabo. certe postea quam occiderit
uiuificabit. ergo per mortem occidens per resurrectionem uiuificabit.
caro est autem, quae occiditur per mortem, caro itaque
et uiuificabitur per resurrectionem. certe si occidere carni
animam eripere est, uiuificare, contrarium eius, carni animam
referre est, caro resurgat necesse est, cui anima per occisionem
erepta referenda est per uiuificationem.\'
Igitur si et allegoricae scripturae et argumenta rerum
et simplices uoces resurrectionem carnis, quamquam sine nominatione
ipsius substantiae, subradiant, quanto magis quae hanc
spem in ipsas substantias corporales speciali mentione determinant
non erunt deducendae in quaestionem? accipe Ezechielem:
et facta est, inquit, super me manus domini et
extulit me in spiritu dominus et posuit me in medio
campi; is erat ossibus refertus. et circumduxit
me super ea per circuitum et ecce multa super
faciem campi et ecce arida satis. et ait ad me: fili
hominis, si uiuent ossa ista? et dixi: Adonai
domine, tu scis. et ait ad me: propheta in ossa haec
et dices: ossa arida, audite sermonem domini:
haec dicit dominus Adonai ossibus istis: ecce ego
adfero in uos spiritum, et uiuetis, et dabo in uos
neruos et reducam in uos carnes et circumdabo in
uobis cutem et dabo in uobis spiritum, et uiuetis et
cognoscetis, quod ego dominus. et prophetaui secundum
praeceptum, et ecce uox, dum propheto, et ecce
motus: et accedebant ossa ad ossa, et uidi et ecce
Bmg, occiderit PMF 6 animam teripere est, uiuificare,
contrarium eius, carni animam, referre est caro B, animam referet caro
PMF 7 anima R, animam PMF 8 ereptam MF 11 obradiant C
15 in (prius) om. Gel 17 super (alt.) om. P (supte 8. u.R) 24 neruos scripsi:
spiritum PMF in uos carnes FC, UOB in carnes PM et circumdabo
in uobis PMFBet om. B3, in om. Gel 25 cutem-uobis om. F
sunt eis carnes et spiritus in eis non erat. et ait ad
me: propheta ad spiritum, fili hominis, propheta et
dices ad spiritum: haec dicit dominus Adonai: a quatuor
uentis ueni, spiritus, et spira in istis interemptis,
et uiuant. et prophetaui ad spiritum, sicut praecepit
mihi, et introiit in ea spiritus et uixerunt et constiterunt
super pedes suos ualentia magna satis. et ait ad
me: fili hominis, ossa ista omnis domus Israhel est.
ipsi dicunt: exaruerunt ossa nostra et periit spes
nostra, auulsi sumus in eis. propterea propheta ad
eos: ecce ego patefacio sepulcra uestra et eueham
uos de sepulcris uestris, populus meus, et inducam
uos in terram Israhel et cognoscetis, quod ego dominus
aperuerim sepulcra uestra et eduxerim uos de
sepulcris uestris, populus meus, et dabo uobis spiritum
et uiuetis et requiescetis in terra uestra et
cognoscetis, quod ego dominus locutus sim et fecerim,
dicit dominus.
Hanc quoque praedicationem scio, qualiter concutiant
in allegoriae argumentationem, quia dicendo ossa ista omnis
domus est Israhel imaginem ea fecerit Israhelis et a propria
condicione transtulerit; atque ita figuratam esse, non
ueram resurrectionis praedicationem. statum enim Iudaeorum
deformari quodammodo emortuum et exaridum et dispersum
in campo orbis. itaque et imaginem resurrectionis in illum
allegorizari, quia recolligi habeat et recompingi os ad os, id
est tribus ad tribum et populus ad populum, et recorporari
carnibus facultatum et neruis regni atque ita de sepulcris,
id est de habitaculis captiuitatis tristissimis atque teterrimis,
C 7 constiterunt FC, steterant PM 10 et
periit spes nostra om. P (add. B in mg. ex Hirsaugiensi) 15 apenierim
C, aperui PMF 17 requiescitis BS 18 eim P, sum MF
22 eat israhel PM, israhelis est F (cf. 68, 21), Iarael est Gel 29 carnibos
MFBmg, carnis P facultatum Bmg, facultatem PMF et om. P
sua Iudaea. et quid post haec? morientur sine dubio. et quid
post mortem? nulla, opinor, resuscitatio, si non haec erit
ipsa, quae Ezechieli reuelatur. sed enim et alias praedicatur
resurrectio. ergo et haec erit, et temere M statum eam Iudaicarum
rerum conuertunt. aut si alia est illa quam defendimus, nihil
mea interest, dum sit et corporum resurrectio, sicut et rerum
Iudaicarum. denique hoc ipso, quod recidiuatus Iudaici status de
recorporatione et redanimatione ossuum figuratur, id quoque
euenturum ossibus probatur. non enim posset de ossibus figura
componi, si non id ipsum et ossibus euenturum esset. nam
etsi figmentum ueritatis in imagine est, imago ipsa in ueritate
est sui. necesse est esse prius sibi, quo alii configuretur. de
uacuo similitudo non competit, de nullo parabola non conuenit.
ita oportebit ossuum quoque credi reuiscerationem et respirationem,
qualis dicitur, de qua possit exprimi Iudaicarum
rerum reformatio, qualis adfingitur. sed magis religiosum est
ueritatem de suae t ueritate simplicitatis defendi, quam sensus
diuinae propositionis expostulat. si enim ad res Iudaicas
spectaret haec uisio, statim reuelato situ ossuum subiecisset:
ossa ista omnis domus Israhelis est, et cetera deinceps.
at cum ostensis ossibus de propria spe eorum quid obloquitur.
nondum nominato Israhele, et fidem temptat prophetae: fili
hominis, si uiuent ossa haec? ut et ille responderet:
domine, tu scis. non utique deus prophetae fidem de ea re
temptasset, quae futura non esset, quam numquam Israhel audisset,
quam credi non oporteret. sed quoniam praedicabatur
quidem resurrectio mortuorum, Israhel uero pro sua
PMF, respirare Pam 3 resurrectio F 5 aut haec IUfl
9 readunatione C ossium R 15 oasium R 18 de auae ueritate
simplicitatis PMF, de sua simplicitate et auctoritate B, de suae auctoritate
simplicitatis Pam: ego rescribi uelim: de suae simplicitatis ueritate
ceteris (quam—expostulat) ut interpretamento deletis 20 ossium R
22 qui Pam 23 et om. P 24 ossa thaeCj B, ossa PMF
sepulturae desperabat resurrectionem uel non in eam potius
animum dirigebat sed in circumstantias suas, idcirco deus
et prophetam, qua et ipsum dubium, praestruxit ad constantiam
praedicationis reuelato ordine resurrectionis et populo
id credendum mandauit, quod prophetae reuelauit. ipsos dicens
esse ossa quae erant resurrectura, qui non credebant resurrectura.
denique in clausula: et cognoscetis, inquit, quod ego
dominus locutus sim et fecerim, id utique facturus, quod
fuerat locutus; ceterum non id facturus, quod locutus, si
aliter facturus quam locutus.